• دوشنبه / ۳ تیر ۱۳۹۸ / ۱۲:۵۱
  • دسته‌بندی: ادبیات و کتاب
  • کد خبر: 98040301615
  • منبع : نمایندگی فارس

«حافظ در آلمان و گوته در ایران»

عکس کتاب

نماینده مرکز حافظ‌شناسی در کنفرانس دویستمین سال انتشار "دیوان غربی ـ شرقی" گوته، با اشاره به سیر ترجمه آثار برتر جهانی نظیر دیوان گوته به زبان فارسی، ترجمه متون برتر ادبی را بسترساز تعامل فرهنگی و گفت‌وگوی ملت‌ها دانست.

به گزارش ایسنا به نقل از روابط عمومی مرکز حافظ‌شناسی، به مناسبت دویستمین سالگرد انتشار "دیوان غربی ـ شرقی" گوته که در سال ۱۸۱۹ منتشر شد، همایشی بین‌المللی در شهر وایمار آلمان برگزار شد که دکتر علی رجایی به نمایندگی از مرکز حافظ‌شناسی در این همایش حضور داشت.

مشاور مرکز حافظ‌شناسی در زبان آلمانی و استاد دانشگاه اراک، در این کنفرانس به ارائه حاصل پژوهشی با موضوع "حافظ در آلمان و گوته در ایران" پرداخت.

رجایی درباره لزوم ترجمه‌ آثار شاخص ادبیات کلاسیک جهان نظیر دیوان گوته گفت: با وجود تلاش‌های ارزشمندی که به انجام رسیده و هرچند معتقدیم آثار عظیم و شاخص ادبیات کلاسیک و برترین الگوهای ادبیات جهانی، مثل آثار حافظ، گوته، مولانا، شکسپیر و دیگران اصولاً "ترجمه‌ناپذیر" است، اما با این حال، این راهکار مسیر ناگزیری برای رهیافت به اندیشه‌های این بزرگان عرصه ادبیات و فرهنگ جهانی و شناخت این چهره‌های همیشه ماندگار بشریت است.

او به ترجمه‌های مختلف دیوان گوته در ایران اشاره و خاطرنشان کرد: دیوان گوته با آن همه تأثیراتی که بر پهنه وسیع ادبیات در مغرب‌زمین و به‌ویژه در میان شرق‌شناسان غربی داشت، خیلی دیر به سرزمین حافظ رسید. پس از سال‌های بسیار، در سال ۱۳۲۸ برگزیده‌ای از دیوان گوته و آن هم از زبان فرانسه توسط مترجمی به نام "شجاع‌الدین شفا" به فارسی‌زبانان ارائه شد. این ترجمه به نثر ساده و بعضاً با توضیحاتی همراه است.

رجایی افزود: سال‌های متمادی خوانندگان فارسی فقط به این نسخه از اثر گوته بسنده کردند، تا این‌که بالاخره در سال ۱۳۷۹ ترجمه کاملی از دیوان گوته توسط متخصص زبان آلمانی، دکتر "کوروش صفوی" در ایران منتشر شد. این مترجم در پیشگفتار طولانی خود ابتدا به شرح‌حال زندگی گوته پرداخته و پس از توضیحاتی درباره علل پیدایش "نهضت غوغا و تلاش" نکات متعددی را در خصوص دیوان گوته به اطلاع علاقه‌مندان رسانده است. نام‌برده فقط دیوان و اشعار گوته را ترجمه کرده، نه "ملحقات" آن را، که خود کتابی توضیحی درخصوص دیوان نگاشته‌شده توسط شخص گوته است.  

مشاور مرکز حافظ‌شناسی در زبان آلمانی ادامه داد: بالاخره در سال ۱۳۸۳ "دیوان غربی ـ شرقی" گوته شاعر شهیر و توانای آلمانی به همراه "اشعار به‌جامانده" از گوته و "تعلیقات" آن در یک جلد توسط استاد دانشگاه کشورمان در حوزه‌ ادبیات آلمانی، "دکتر محمود حدادی"، به عرصه ترجمه‌های ادبیات جهانی به زبان فارسی راه یافت. این مترجم حساس و آگاه اشعار موزون و کلاسیک گوته را نه به شعر معادل کلاسیک و نه به نثر ساده، ولی به‌نوعی همانند اشعار مدرن و دارای آهنگ و ریتم درونی ترجمه کرده است. نکته شایان توجه این‌که نام‌برده کتاب "یادداشت‌ها و مقالات برای فهم بهتر دیوان غربی ـ شرقی" را نیز در کنار آن ترجمه و منتشر کرده است، که با حجم حدود ۲۰۰ صفحه به درک این اثر کمک شایانی می‌کند، چون با این توضیحات است که متوجه می‌شویم دانسته‌های گوته و عصر او از شعرای پارسی‌زبان، ادبیات، تاریخ ادبیات و فرهنگ کهن ایران در آن زمان تا چه میزان بوده است.

او در ادامه گفت: امیدواریم با ترجمه‌های جدید از متون برتر ادبیات جهانی و به‌خصوص از آثار برندگان جوایز نوبل ادبی جهان، که هنوز به فارسی ترجمه نشده‌اند، بتوانیم روز به روز شاهد رشد بیشتر ارتباطات ادبی ـ فرهنگی، توسعه ادبیات تطبیقی و تقویت ساختارهای تعامل و گفت‌وگوی سازنده، مفید و مؤثر در میان بزرگان ادب باشیم، تا مدام بر آثار افتخارآمیز ملت‌هایمان نیز افزوده شود و همانند ادبیات درخشان کلاسیک خود سهمی عمده در تعالی فرهنگ بشری ایفا کنیم. 

استاد دانشگاه اراک به ترجمه‌های دیوان حافظ به زبان آلمانی نیز اشاره و خاطرنشان کرد: بهترین ترجمه کامل از دیوان حافظ به زبان آلمانی، توسط روزن تسوآیگ شوانآو   Rosenzweig-Schwannau مترجم خوش‌ذوق و آگاه به ادبیات ایران ارائه شده که به دلایل مختلف ادبی و ویژگی‌های ترجمه، نزدیک‌ترین ترجمه به سبک و محتوای سروده‌های حافظ است.

رجایی گفت: این ترجمه از نظر فرم و محتوا با سمع و نظر خواننده آلمانی همخوانی و همنوایی بهتری دارد و از دیرباز مقبول اکثر ایران‌شناسان، محققان و پژوهشگران آلمانی حافظ قرار گرفته است. این ترجمه تعداد زیادی از غزلیات و اشعار منسوب به حافظ را نیز دربرداشته و براساس نسخه معروف کلکته از حافظ ترجمه و عرضه شده است.

استاد دانشگاه اراک گفت: چاپ جدیدی از این ترجمه در سال ۱۳۹۲ در ایران در اختیار علاقه‌\مندان هر دو زبان قرار گرفته است، که با دیوان حافظ تصحیح علامه قزوینی ـ دکتر غنی هم‌خوان شده و کاملاً مطابقت دارد و مشکلات غزلیات منتسب نیز در آن برطرف شده‌اند.

رجایی تاکید کرد: در این شرایط حساس جامعه بشری امیدواریم شعرا و اندیشمندان شرقی نیز همچون علامه اقبال لاهوری در مقام مراوده با این اثر برآیند و یا نمونه‌های جدیدی در باب اهمیت تعاملات فکری و میان‌فرهنگی شرق و غرب ارائه کنند، موضوعی که هرگز کهنه نخواهد شد و در همه قرن‌ها و زمان‌ها قلب‌های عاشق بشریت را جاودانه به هم پیوند خواهد زد. این‌گونه نمادها همواره اسناد افتخارآمیز چنین گفت‌وگوهایی بین تمدن‌ها و فرهنگ‌ها است.

بر اساس این گزارش، در این کنفرانس دانشمندان، شرق‌شناسان، ایران‌شناسان و پژوهشگرانی از کشورهای مختلف جهان حضور داشتند.


انتهای پیام

  • در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • -لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • -«ایسنا» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • - ایسنا از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
  • - نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.

نظرات

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.