به گزارش ایسنا، جواد بیگی در نشست «ترویج علم و فناوری در زمان جنگهای مبتنی بر علم و فناوری» که امروز یکشنبه سوم خرداد ۱۴۰۵ در موزه ملی علوم و فناوری ایران برگزار شد، در سخنرانی خود با عنوان «آیندهپژوهی ترویج علم در میانه جنگهای تمامهوشمند»، گفت: جنگهای تمام هوشمند شامل جنگهای شناختی، زیستی، الگوریتمی و رسانهای هستند. در این عصر نابودی فیزیکی هدف نیست، بلکه تسخیر ذهن، تغییر ادراک و جهتدهی به تصمیمها و رفتارهای انسانها هدف نهایی محسوب میشود و ادراک انسانها میدان نبرد است.
وی با بیان اینکه جهان در آستانه یک تغییر تمدنی بزرگ قرار دارد، خاطرنشان کرد: الگوهای کلاسیک ترویج علم دیگر پاسخگوی نیازهای جامعه نیستند. در گذشته، ترویج علم عمدتاً بر انتقال دانش قطعی و تثبیتشده استوار بود، اما در رویکرد آیندهپژوهانه، هدف اصلی باید تربیت تابآوری شناختی و توانایی مواجهه با عدم قطعیتهای آینده باشد.
این پژوهشگر افزود: نگاه سنتی به علم، آن را مجموعهای از حقایق پایدار و قطعی میدانست، اما در جهان معاصر علم بیش از آنکه عرصه قطعیت باشد، میدان احتمالات، سناریوهای رقیب و حتی گزارههای متناقض است. به همین دلیل شهروندان باید برای زندگی و تصمیمگیری در شرایط عدم قطعیت آماده شوند.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی همچنین به تحول در الگوهای حکمرانی اشاره کرد و گفت: حکمرانی آینده بر پایه مشارکت فعال شهروندان در تصمیمسازی و سیاستگذاری است و نقش جامعه در تولید و ارزیابی دانش افزایش مییابد.
وی درباره نهادهای ترویج علم و کارکردهای موزههای علم اظهار کرد: کارکرد موزههای علم در آینده دگرگون خواهد شد و به جای نمایش صرف دستاوردهای علمی، موزهها به آزمایشگاههای شبیهسازی آینده و بحران تبدیل میشوند؛ فضاهایی که افراد در آنها میتوانند پیامدهای سناریوهای مختلف را تجربه و تحلیل کنند.
به گفته این پژوهشگر، چالش اصلی عصر حاضر کمبود اطلاعات نیست، بلکه انفجار دادهها و مواجهه با حجم عظیمی از اطلاعات متناقض است. در چنین شرایطی، توانایی تحلیل، ارزیابی و تشخیص اعتبار اطلاعات اهمیت بیشتری از دسترسی به اطلاعات پیدا میکند.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی بر ضرورت شکلگیری شبکهای از سوادهای مکمل تأکید کرد و گفت: سواد علمی دیگر صرفاً به فهم مفاهیم فیزیک، زیستشناسی یا سایر علوم محدود نمیشود، بلکه مجموعهای از «سپرهای ادراکی» را دربر میگیرد. از جمله این مهارتها میتوان به سواد تابآوری، سواد الگوریتمی، سواد داده، سواد زیستی، سواد آینده، سواد شناختی، سواد مواجهه با عدم قطعیت و سواد اخلاق فناوری اشاره کرد.
وی خاطرنشان کرد: انسان امروز ناگزیر است زندگی در شرایط عدم قطعیت را بیاموزد. پذیرش عدم قطعیت، شرطی برای درک بهتر آینده و مواجهه خلاقانه با تحولات پیشرو است.
انتهای پیام
