محمدتقی غلامی، در دومین نشست از سلسله نشستهای توانمندسازی روان یار با عنوان «اصول پیشگیری از اعتیاد و مواد مخدر» که امروز ۶ مهر به همت جهاد دانشگاهی قم برگزار شد، اظهار کرد: در مواجهه با مسائل پیچیده اجتماعی، درک پیچیدگیها ضروری است. این آسیبها ریشه در عوامل متعدد فرهنگی، اقتصادی، روانی و اجتماعی دارند و راهکارهای ساده و خطی گذشته پاسخگوی ابعاد چندلایه آنها نیست. بنابراین، نیازمند پرورش انسانهای حرفهای، توانمند و دارای مهارتهای زندگی هستیم؛ افرادی که با کسب دانش روز و توانایی تحلیل، قادر به انطباق با تغییرات پرشتاب اجتماعی و فرهنگی باشند.
وی با اشاره به اینکه این فرآیند چرخه وابستگی(اعتیاد) را در چند مرحله میتوان توضیح داد، تصریح کرد: کنجکاوی اولین گام و یک غریزه ذاتی محسوب میشود. دومین مرحله باورهای غلط را شامل میشود، باورهای نادرستی مانند «مصرف تفننی مشکلی ندارد» یا «مواد انسان را جوان نگه میدارد» که زمینهساز قدم بعدی «میل و تمایل» هستند، یعنی با شکلگیری باورهای غلط میل به مصرف ایجاد میشود.
غلامی با اشاره به اینکه در چهارمین گام از چرخه وابستگی(اعتیاد)، اولین مصرف رخ میدهد، ادامه داد: اولین مصرف مواد مخدر توسط فرد معمولاً در جمع دوستان اتفاق میافتد و به دلیل تأثیر بر سیستم عصبی و ترشح دوپامین، حالتی خوشایند ایجاد میکند و در نهایت، تکرار مصرف و وابستگی شکل میگیرد.
این روانشناس گفت: در دوره جوانی، تمایل به مورد پذیرش قرار گرفتن توسط همسالان و حس تعلق به گروه، از عوامل مهم و تأثیرگذار در گرایش به رفتارهای پرخطر از جمله اعتیاد است. در این میان، ویژگی متهور بودن و روحیه متهورانه جوانان نقش تعیینکنندهای ایفا میکند.
وی با بیان اینکه جوانی، دوره اکتشاف و آزمون مرزهاست اظهار کرد: یک جوان متهور که ذاتاً به دنبال هیجان، تجربیات جدید و نشان دادن شجاعت خود است، ممکن است مصرف مواد مخدر را به عنوان نمادی از بزرگمنشی، استقلال و نترس بودن تفسیر کند. این فرد برای به دست آوردن تأیید گروه و حفظ جایگاه خود در میان دوستان، حاضر میشود خطرات را بپذیرد و به سمت رفتارهایی برود که دوستانش آن را جسورانه میپندارند.
غلامی اضافه کرد: در حقیقت، متهور بودن مانند یک شمشیر دولبه عمل میکند، از یک سو میتواند سرمنشأ موفقیتها و دستاوردهای بزرگ باشد، اما از سوی دیگر در غیاب آگاهی و مهارت