رحیم خستو در گفتوگو با ایسنا با اشاره به ابهام در مفهوم اقتصادیسازی هنر و فرهنگ در سطح استان، گفت: ابتدا باید مشخص شود منظور از این موضوع، متولیها یعنی نهادهای رسمی، دولتی، حاکمیتی و شهرداریها هستند یا خیر. اگر چنین است، برنامه و سیاستها را باید از خود این نهادها جویا شد؛ چراکه آنچه در عمل قابل مشاهده است، برنامه مشخص و مؤثری برای حمایت واقعی از اقتصاد هنر دیده نمیشود.
مانعتراشیها، مقررات دستوپاگیر
وی افزود: آنچه بیش از همه به چشم میآید، مانعتراشیها، مقررات دستوپاگیر و قانونگذاریهایی است که بیش از آنکه حامی اصحاب فرهنگ و هنر باشد، مسیر فعالیت آنها را دشوار میکند.
خستو ادامه داد: از سوی دیگر، هرگاه منافعی در فعالیتهای فرهنگی و هنری متصور باشد، برخی افراد وابسته به همین نهادها با استفاده از ارتباطات و رانت، وارد میدان شده و خود به رقیب هنرمندان مستقل تبدیل میشوند؛ رقابتی نابرابر که عرصه را بر فعالان واقعی فرهنگ و هنر تنگ میکند.
این فعال هنری در پاسخ به چرایی گرایش هنرمندان البرزی به فعالیت در تهران، اظهار کرد: بخشی از این مسئله به واقعیت و ظرفیت انکارناپذیر تهران بازمیگردد. تهران مانند دریایی است که هر هنرمندی آرزوی شنا در آن را دارد و این موضوع مختص هنرمندان البرز نیست.
مهجور ماندن هنر و هنرمندان البرزی
خستو خاطر نشان کرد: اما مسئله مهمتر، دیدهنشدن و مهجور ماندن هنر و هنرمندان البرزی و همچنین نادیدهگرفتن ظرفیت بالای شهروندان این استان است؛ موضوعی که موجب دلسردی هنرمندان، کاهش تمایل به فعالیت در استان و در نهایت محروم شدن شهروندان البرزی از بهرهمندی از هنر هنرمندان بومی میشود.
وی با نقد به کارگیری واژه صنایع برای فعالیتهای هنری تصریح کرد: این واژه بیشتر برای صنایع دستی کاربرد دارد که در آن عنصر مادی تولید و بازار نقش اصلی را ایفا میکند. هرچند موسیقی امروز نیز با بازار و مارکتینگ پیوند خورده، اما حوزههایی از موسیقی با هویت فرهنگی و هنری خاص، مانند ارکسترهای شهری و فیلارمونیک، موسیقی مقامی، فولکلور، قومی و ملی، عملاً هیچ جایگاهی در ذهنیت و برنامهریزی مدیران شهری، استانی و دولتی ندارند.
این فعال هنری درباره وضعیت هنرهای تجسمی در البرز گفت: این حوزه را میتوان در دو بخش بررسی کرد؛ بخشی که نیازمند سفارش و حمایت مدیران شهری و استانی برای اجرا در منظر شهری است، مانند آثار خوشنویسی، نقاشی و مجسمه. متأسفانه انتخاب و اجرای این آثار اغلب به سلیقه فردی مدیران وابسته است، نه به درک درست از مفهوم فرهنگ و هنر و نیازهای اجتماعی، فرهنگی و روانشناختی شهروندان. البته این مشکل محدود به البرز نیست.
وی ادامه داد: بخش دیگر هنرهای تجسمی به حوزه خصوصی و خود هنرمندان بازمیگردد که نیازمند زیرساختهایی مانند گالری و نیروی انسانی متخصص از جمله هنرگردانان حرفهای است؛ زیرساختهایی که عملاً در کرج وجود ندارد.
خستو گفت: با وجود حضور هنرمندان صاحبنام در این شهر، به دلیل فروش نرفتن آثار، گالریداری به فعالیتی پرهزینه و فاقد صرفه اقتصادی تبدیل شده و امکان تداوم حیات ندارد. یکی از دلایل اصلی این وضعیت، نبود نگاه مدیریتی به ارزش آثار هنری است؛ به گونهای که برخی مدیران ترجیح میدهند هزینههای بالایی صرف رپورتاژ و تبلیغ تصویر خود در رسانهها کنند، اما اثری از یک هنرمند بومی بر دیوار سازمان یا دفترشان دیده نشود.
رنجهای اهالی تئاتر نتیجه مستقیم کمبود فضاهای استاندارد
این فعال هنری با اشاره به وضعیت تئاتر در البرز، آن را مصیبتی دیگر دانست و گفت: رنجهای اهالی تئاتر نتیجه مستقیم کمبود فضاهای استاندارد اجرا، از بلکباکس و پلاتو گرفته تا سالنهای مناسب تئاتر است. متأسفانه هیچ نهاد یا فردی بهعنوان مدعیالعموم، پیگیر ترک فعلها، پروژههای رهاشده و هزینههای صرفشده در این حوزه نیست.
وی درباره عملکرد خانه هنرمندان کرج نیز اظهار کرد: با وجود گذشت چند سال از تأسیس این مجموعه، انتظار میرفت به نهادی مطالبهگر و نماینده جدی نیازهای شهروندان و هنرمندان تبدیل شود، اما در عمل نه تنها چنین نقشی ایفا نکرده، بلکه حتی در سطح گفتار نیز نتوانسته گفتمان مؤثری در این زمینه خلق کند.
ظرفیتهای مغفولمانده تاریخی که درهای آنها به روی هنرمندان و مردم بسته است
این فعال هنری در ادامه به ظرفیتهای مغفولمانده تاریخی و فرهنگی استان اشاره کرد و گفت: مکانهایی مانند حمام قدیمی مصباح، بیلقان، کاروانسرای شاهعباسی و قلعه صمصام، با توجه به موقعیت مکانی خود، بهترین فضاها برای تبدیل شدن به بازار فروش صنایع دستی باکیفیت هستند، اما سالهاست درهای آنها به روی هنرمندان و مردم بسته مانده است. در نتیجه، بسیاری از هنرمندان صنایع دستی ناچارند محصولات خود را در روزبازارهای بیکیفیت عرضه کنند.
وی در پایان، مدیریت نادرست یکی از فضاهای مهم شهری را مورد انتقاد قرار داد و گفت: پارک اقوام، که میتوانست یکی از بهترین فضاهای فرهنگی و شهری کرج باشد، به دلیل ضعف مدیریت و نظارت، متأسفانه به بدترین شکل بهرهبرداری شده است.
انتهای پیام
نظرات