حجتالاسلام والمسلمین حسن بوسلیکی در گفتوگو با ایسنا با بیان اینکه از جمله اعمال مومنانه که انسان مداوم باید به آن توجه کند یاد مرگ است، اظهار کرد: در آیات و روایات متعددی به اهمیت یاد مرگ توجه شده است، همانطور که در قرآن کریم ذکر شده: «وَاذْکُرُوا اللَّهَ کَثِیراً؛ خدا را بسیار یاد کنید» و همچنین در حدیثی از امام علی(ع) آمده است: «أکثِروا ذِکرَ المَوتِ، و یَومَ خُروجِکُم مِن القُبورِ، و قیامِکُم بَینَ یَدَیِ اللّه عَزَّ و جلَّ؛ تَهونُ علَیکُمُ المَصائبُ؛ زیاد از مرگ یاد کنید، روزی که از قبرها خارج خواهید شد و روزی که در برابر خداوند قیام میکنید، مصیبتها بر شما آسان میشود.»
استاد حوزه علمیه ادامه داد: در روایتها میان مرگ و آرزوهای طولانی انسان تقابل وجود دارد، طولانی بودن آرزو نشان میدهد انسان یاد مرگ را فراموش کرده است؛ در آیات و روایات نیز به این موضوع اشاره شده است که این دنیا مجال عمل است و هیچ حساب و کتابی نیست و پس از مرگ فقط مجال حساب و کتاب است و فرصت عمل نیست.
وی افزود: امام سجاد(ع) در دعای صحیفه سجادیه از یاد مرگ سخن گفتهاند: «وَ اکْفِنَا طُولَ الْأَمَلِ، وَ قَصِّرْهُ عَنَّا بِصِدْقِ الْعَمَلِ حَتَّی لَا نُؤَمِّلَ اسْتِتَْمامَ سَاعَةٍ بَعْدَ سَاعَةٍ، وَ لَا اسْتِیفَاءَ یَوْمٍ بَعْدَ یَوْمٍ، وَ لَا اتِّصَالَ نَفَسٍ بِنَفَسٍ، وَ لَا لُحُوقَ قَدَمٍ بِقَدَمٍ؛ خدایا ما را از آرزوی دور و دراز بینیاز کن و دست آرزوهای دراز را با عمل راستین از دامن حیات ما کوتاه فرما؛ تا آنکه پایان بردن ساعتی را از پی ساعتی و دریافتن روزی را که به دنبال روزی و پیوستن نفسی را به نفسی و رسیدن گامی را به گامی، آرزو نکنیم.
رئیس پژوهشکده اخلاق و معنویت افزود: امام در فراز دیگری از این دعا میفرمایند: «وَ سَلِّمْنَا مِنْ غُرُورِهِ، وَ آمِنَّا مِنْ شُرُورِهِ، وَ انْصِبِ الْمَوْتَ بَیْنَ أَیْدِینَا نَصْباً، وَ لَا تَجْعَلْ ذِکْرَنَا لَهُ غِبّاً؛ و از فریب آرزوها ما را سالم دار و از بدیهایش امان ده و مرگ را در برابر دیدگان ما قرار داده؛ قرار دادنی دائم و همیشگی؛ و یادش را به گونهای قرار مده که روزی یادش کنیم و روزی از آن غفلت ورزیم.
وی بیان کرد: امام سجاد(ع) در فرازی از دعای ۵۳ صحیفه سجادیه میفرمایند: «مَوْلَایَ وَ ارْحَمْنِی إِذَا انْقَطَعَ مِنَ الدُّنْیَا أَثَرِی، وَ امَّحَی مِنَ الْمَخْلُوقِینَ ذِکْرِی، وَ کُنْتُ مِنَ الْمَنْسِیِّینَ کَمَنْ قَدْ نُسِیَ؛مولای من، آنگاه که از من در این دنیا نشان و اثر قطع گردد، و از میان آفریدگان یادم محو شود، و همچون فراموششدگان فراموش گردم، بر من رحم کن. و در ادامه میفرماید: «مولای من و وقتی که صورت و حالم دگرگون شود، آنگاه که بدنم بپوسد و اعضایم از هم بپاشند و پیوندهایم بگسلد، بر من ترحم فرما. دریغا بر بیخبری من از آنچه مرا در پیش است.»
بوسلیکی تصریح کرد: انسان در زندگی باید فرصتها را غنیمت بشمارد همان طور که در روایت آمده: «در دنیا چنان کار کن که گویی تا ابد زندهای و برای آخرتت چنان کار کن که گویی فردا خواهی مرد.» اما این موضوع به معنای سهل انگاری در دنیا نیست بلکه به این نکته توجه دارد که کارها را به فردا موکول نکنید و حق دیگران را امروز تسویه کنید.
وی بیان کرد: در یکی از حکمتهای نهج البلاغه اینگونه آورده شده که روزی امام علی(ع) در راه بازگشت از جنگ صفین به قبرستانی رسیدند؛ ایشان خطاب به مردگان فرمودند: «ای کسانی که اهل دیار وحشتناک هستید، ای کسانی که اهل بیابانهای خالی هستید، ای کسانی که اهل قبرهای تاریک هستید، ای اهل خاک، ای اهل غربت شما گروه پیشرو ما بودید که زودتر از ما رفتید و ما هم پشت سر شما خواهیم آمد اما کسانی مالک منازل شما شدند، همسرتان ازداوج کردند و اموالتان تقسیم شد؛ این اخبار نزد ما در دنیا بود، اخبار نزد شما پس از مرگ چیست؟ و سپس رو به اصحاب خود کردند و فرمودند: قسم به خدا اگر این ها اجازه صحبت داشتند میگفتند تنها توشه شما در اینجا تقوا است.
انتهای پیام
