جشن هیرُمبا یکی از مراسم کهن و سنتی ایرانیان است که توسط زرتشتیان شریف‌آباد اردکان در پیچ و خم تاریخ کهنسال این دیار جای مانده از گذشتگان، هنوز به چشم می‌خورد.

برپایی و زنده نگاه داشتن این سنت از یک سو و از سوی دیگر، گونه برگزاری آن که همه و همه از پیر و جوان، زن و مرد از آغاز تا پایان آن سهیم هستند، جای شگفتی دارد.

شاه‌بهرام بلیوانی رئیس انجمن زرتشتیان شریف‌آباد شهرستان اردکان امروز شنبه ۲۹ فروردین ۱۴۰۵ همزمان با آخرین روز این مراسم در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: این جشن در روز اشتادایزد و ماه آذر قدیم(بدون کبیسه) برگزار می‌شود.

وی افزود: واژه اشتاد به معنی راستی و نام یکی از روزهای ماه در گاهنمای زرتشتی است و آذر به معنی آتش است و این زمانی است که ۱۰۰ روز به اول فروردین بدون کبیسه یعنی نوروز قدیم مانده است اما اکنون این مراسم از ۲۵ تا ۲۹ فروردین خورشیدی برگزار می‌شود.

وی خاطرنشان کرد: واژه «هیر» در فرهنگ لغت به معنی آتش است و شاید بتوان این آبین را به جشن سده نسبت داد اما با توجه به جزئیات مراسم، همدلی و پایداری همگان را با آتشکده محل نشان می‌دهد.

بلیوانی تاکید کرد: پس هیرُمبا را می‌توان این گونه معنی کرد؛ «آتش افزون باد» یا «آتش پایدار باد».

وی در خصوص نحوه برگزاری این مراسم نیز گفت: آیین مذکور اینچنین آغاز می‌شود که زرتشتیان پسین روز اَرت و آذرماه قدیم(۲۵ فروردین) به زیارت پیر هریشت می‌روند و شب را در آنجا به سر می‌برند و بامداد روز بعد یعنی اشتاد(۲۶ فروردین) به کوه‌های اطراف پیر، حرکت کرده و هیزم‌های خشک را که «غیزل» می‌گویند، جمع‌آوری می‌کنند که بعضاً تا نیمروز به طول می‌انجامد.

به گفته رئیس انجمن زرتشتیان شریف‌آباد،  البته تعدادی افراد نیز نذورات و خیراتی را که در نظر گرفته، انجام می‌دهند و همه‌ی شرکت‌کنندگان را با نان، شیر، پشمک، سیرگ، آبگوشت، خورشت و دیگر نذورات پذیرایی می‌کنند.

بلیوانی تصریح کرد: زرتشتیان بعد از صرف ناهار، گرد هم جمع می‌شوند و ضمن سخنرانی، از کسانی که خیرات انجام داده و به هر علتی همراهی و کمک کرده به نیکی یاد می‌کنند تا همه در جریان امر قرار گیرند و در مورد کسانی که برای نخستین بار شرکت دارند، مراسم چوب‌زنی اجرا می‌شود، شیرینی و شربت پخش می‌شود، بعد بار سفر می‌بندند و به سمت شریف‌آباد حرکت می‌کنند.

وی ادامه داد: البته افراد در عزیمت به شریف‌آباد مقداری غیزل (بوته‌های خشک بیابان) را نیز با خود می‌برند و البته هر خانه‌ای نیز مقداری هیزم به آن اضافه می‌کند که در یک میدان، کوهی از هیزم جمع‌آوری می‌شود و هنگام غروب، تعدادی از مردان در کنار هیزم حلقه زده، فردی با صدای بلند افراد نامی و دینداران شریف‌آباد که جهان را بدرود گفته‌اند را یاد می‌کند و در جواب فرد دیگری می‌گوید؛ «خدایش بیامرزد» و گروهی با صدای بلند می‌گویند؛ «هیرُمبا»، به این معنی که مهر و دوستی‌ها ادامه دارد و پایدار است.

بلیوانی خاطرنشان کرد: در پایان این مراسم نیز توسط موبد محل که آفرینگان آتش به دست دارد و اوستا را زمزمه می‌کند، آتش هیرمبا روشن می‌شود و همه شادی‌کنان در اطراف آتش با دل‌هایی پر از مهر و دوستی، با اندیشه و گفتار و کردار نیک به نماز ایستاده و از اهورامزدا چنین درخواست می‌کنند؛ «آتش این خانه(این مکان) هماره فروزان باد//آتش این خانمان پایدار باد//آتش این خانواده خاموش مباد//این خانه همیشه گشوده و آباد باد»  و بعد، کمی از این آتش را به خانه‌ها برده و روز بعد به آتشکده برگشت می‌دهند.

به گزارش ایسنا، این جشن طی روزهای آسمان (۲۷ فروردین)، زامیاد (۲۸ فرودین) و مانتره سپند (۲۹ فروردین) ادامه دارد و پیراون زرتشت طی برگزاری آن به انجام نذورات در منزل خود یا آتشکده محل می‌پردازند و در مجموع مراسم پنج روز به طول می‌انجامد.

انتهای پیام