به گزارش ایسنا، با توجه به اختلافات و تنش‌های موجود در تایوان، شاهد هستیم که ایالات متحده برای مقابله با چین مداخلات خود را با حمایت از تایوان به عمل آورده است. از آن‌جایی که حساس‌ترین موضوع در روابط پکن و واشنگتن مساله تایوان است، در جریان سفر اخیر سناتور آمریکایی به تایوان، پکن به شدت واکنش نشان داد و سخنگوی وزارت خارجه این کشور ضمن تاکید بر این‌که چین با هر گونه رفت‌وآمد رسمی میان آمریکا و منطقه تایوان مخالف بوده، از ایالات متحده خواست تا سیگنال اشتباه به جدایی طلبان ارسال نکند.

حدود سه هفته پیش، چین پهپادهای جدیدی را در نزدیکی تنگه تایوان مستقر کرد که به نظر می‌رسد استراتژی نظامی جدیدی را در این منطقه مورد توجه قرار داده است. برخی از تحلیل‌گران معتقدند صدها فروند از جنگنده‌های قدیمی به پهپادهایی تبدیل شده‌اند و به نوعی ارتش چین با حذف سیستم‌های تسلیحاتی داخلی و نصب کنترل‌های پرواز خودکار و فناوری ناوبری، این هواپیماهای قدیمی را به سکوهای تهاجمی قابل استفاده تبدیل کرده که قادر به انجام ماموریت‌های پر خطر بدون به خطر انداختن خلبانان هستند. از سوی دیگر تایوان در حال تسریع برنامه‌های خود برای دستیابی به فناوری‌های جدید ضد پهپاد است که برای خنثی‌سازی موثرتر چنین تهدیدهایی طراحی شده‌اند. این تحول در بحبوحه افزایش تنش‌ها بین چین و تایوان رخ می‌دهد، که پکن با وجود مخالفت شدید تایوان، آن را بخشی از قلمرو خود می‌داند.

در چنین شرایطی و در یک اتفاق کم سابقه «چنگ لی وون» رئیس جناح مخالف دولت تایوان سفری به پکن داشت و با شی‌جین پینگ دیدار و رایزنی کرد. بر اساس گزارش رسانه‌های چینی این دیدار به دعوت رسمی کمیته مرکزی حزب کمونیست چین و شخص شی جین‌پینگ رئیس جمهور این کشور انجام شده است.

«شی جین‌پینگ» رئیس‌جمهور چین در این دیدار با اشاره به فاصله ۱۰ ساله میان نشست سران ۲ حزب، این رویداد را برای توسعه روابط ۲ جانبه و وضعیت تنگه تایوان «دارای اهمیت بسزایی» توصیف کرد.

او همچنین تاکید کرد، صرف نظر از تحولات چشم‌انداز بین‌المللی و تغییرات در وضعیت تنگه تایوان،‌ روند کلی احیای بزرگ ملت چین و حرکت چینی‌های ۲ سوی تنگه به سمت اتحاد و نزدیکی، تغییر نخواهد کرد.

رئیس جمهور چین با اشاره به این که هسته اصلی حفاظت از میهن مشترک، به رسمیت شناختن تعلق ۲ سوی تنگه به «چین واحد» است، استقلال تایوان را مقصر اصلی تضعیف صلح در تنگه دانست و خاطرنشان کرد: «ما هرگز آن را تحمل یا چشم پوشی نخواهیم کرد.»

«حامد وفائی» تحلیل‌گر مسائل چین در گفت‌وگو با ایسنا در ارزیابی خود از سفر رئیس حزب مخالف دولت تایوان به پکن گفت: سفر «چنگ لی ‌وون»، رئیس حزب گوآ مین دانگ یا همان کومینتانگ (KMT) به پکن از تاریخ ۷ تا ۱۲ آوریل ۲۰۲۶ و دیدارش با شی جین‌پینگ، رهبر چین که اولین سفر رییس KMT به چین پس از یک دهه بود، با توجه به شرایط منطقه غرب آسیا و جنوب و شرق آسیا از اهمیتی ویژه برخوردار است.

شایان ذکر است، چنگ لی‌ وون این سفر را «سفر صلح» نامید و در شهر نانجینگ به مقبره سون یات‌سن و در شانگهای به دیدار مراکز تجاری تایوانی‌ها در چین رفت.

پکن در تلاش برای معرفی KMT به عنوان «شریکی برای صلح» با سرزمین اصلی چین

وی با اشاره به سیاست‌های پکن در قبال تایوان گفت، پکن این سفر را به عنوان دیپلماسی موازی با حزب حاکم تایوان طراحی کرده تا ضمن تعمیق شکاف داخلی در میان احزاب تایوان، KMT را به عنوان «شریکی برای صلح» با سرزمین اصلی چین معرفی کند.

این کارشناس مسائل چین یادآور شد: در تحلیل مناسبات داخلی تایوان توجه به این نکته ضروری است که KMT با ۵۲ کرسی و ایدئولوژی نزدیک به پکن، وزن کافی برای ایفای نقش یک اپوزیسیون مؤثر در معادلات جزیره را دارد، اما حزب حاکم (DPP) با بهره‌گیری از جایگاه مهم ریاست‌جمهوری و حمایت بخش‌هایی از جامعه جوانان تایوانی، همچنان قدرت اصلی سیاسی این منطقه به حساب می‌آید. همچنین توجه به این نکته نیز لازم است که هرگاه حزب DPP در سپهر سیاسی تایوان قدرت می‌یابد، حزب KMT به پکن نزدیک می‌شود و بر این اساس می‌توان این دیدار را نوعی ادامه هویت دوگانه جاری در فضای داخلی تایوان یعنی رویارویی هویت چینی با هویت تایوانی و سنت جنگ سرد آسیایی نیز توصیف کرد.

وفائی همچنین بیان کرد: از سوی دیگر و با بررسی صحنه کلان تحولات جنوب و شرق آسیا، به نظر می‌رسد اقدام پکن در دعوت از رییس حزب اپوزیسیون تایوان، همزمان با استقرار پهپادهای تهاجمی این کشور در نزدیکی تنگه تایوان، حضور جنگنده‌های J-۶ در ۶ پایگاه هوایی استان‌های فوجیان و گوانگ‌دونگ، افزایش بودجه نظامی ژاپن و برنامه این کشور برای استقرار موشک‌های کروز میان برد در سواحل مشرف بر مناطق شرقی چین که گمانه‌هایی در خصوص تشدید میلیتاریسم در این حوزه جغرافیایی را تقویت کرده، برنامه پکن برای بکارگیری همزمان چماق نظامی برای DPP به عنوان حزب حاکم تایوان و هویج اقتصادی برای احزاب اپوزیسیون این جزیره است.

این تحلیل‌گر مسائل چین در ادامه اظهار کرد: از دیگر نکات قابل توجه این سفر آنکه بلافاصله پس از دیدار شی با چنگ، دفتر امور تایوان حزب کمونیست چین بسته‌ای شامل گزینه‌های تشویقی از جمله مکانیسم ارتباط منظم با حزب گوآ مینگ‌دانگ بر اساس «اجماع ۱۹۹۲» و مخالفت با استقلال تایوان؛ از سرگیری کامل پروازهای مستقیم و اضافه کردن شهرهایی مانند اورومچی، شی‌آن و کونمینگ به لیست پروازهای دو سوی آب؛ تسهیل واردات محصولات غذایی/ماهیگیری تایوان (با شرط سیاسی)؛ اجازه پخش سریال‌ها و انیمیشن‌های «سالم» تایوانی؛ و تسهیل سفر گردشگران از شانگهای و فوجیان به تایوان، منتشر کرد. عملیاتی سازی این بسته که در منابع چینی به عنوان «هدیه‌ای به تایوان» توصیف شد، مشروط به پذیرش چارچوب «چین واحد» شده و البته از سوی حزب حاکم ‌تایوان تک‌جانبه و اقدامی غیرمنصفانه توصیف شده است.

وی با اشاره به زمان انجام سفر رئیس جناح مخالف دولت تایوان به چین تصریح کرد: زمان بندی و تاریخ انجام این سفر کمی پیش از دیدار ترامپ و شی در پکن نیز اقدامی حساب شده از جانب چین برای ارسال این پیام به واشنگتن است که «صلح در تنگه تایوان مسأله داخلی چین است و اپوزیسیون تایوان هم همین موضع را دارد.»

واشنگتن همچنان عاملی تعیین‌کننده در معادلات تنگه تایوان

وفائی با بیان این‌که در عین حال نمی‌توان اثرگذاری ایالات متحده ترامپ بر معادلات جنوب شرق آسیا را نادیده گرفت، گفت: باید اذعان کرد که واشنگتن همچنان «عاملی تعیین‌کننده» در معادلات تنگه تایوان به حساب می‌آید؛ هر چند که بر اساس ارزیابی اطلاعاتی آمریکا، چین «در حال حاضر برنامه‌ای برای حمله به تایوان حداقل تا سال ۲۰۲۷ ندارد» و ترجیح پکن نیز الحاق تایوان به سرزمین اصلی بدون عملیات نظامی است، اما حمایت‌های نظامی-اقتصادی آمریکا از تایوان با محوریت حزب حاکم شامل بسته تسلیحاتی ۱۱ میلیارد دلاری (۲۰۲۵-۲۰۲۶) و قانون حفاظت از کابل‌های زیر دریایی تایوان همچنان در دستور کار واشنگتن قرار دارد.

وی در بخش دیگری از این گفت‌وگو با اشاره به موضع ترامپ مبنی بر اینکه با شی جین پینگ در مورد فروش تسلیحات به تایوان مشورت خواهد کرد گفت: این مساله احتمال انجام شکلی از معامله با پکن در این خصوص از سوی آمریکا را منتفی نمی‌کند اما در این میان گزینه محتمل‌تر در مثلث چین - تایوان - آمریکا در کوتاه‌ مدت اقدام طرفین مبتنی بر «مدیریت تنش» خواهد بود. علاوه بر این در همین چارچوب احتمال کاستن از شتاب فروش تسلیحات به تایوان از سوی ترامپ برای انجام معامله‌ای بهتر با شی جین پینگ وجود دارد. اما در بلندمدت به نظرمی‌رسد اگر KMT تا سال ۲۰۲۸ پله‌های قدرت در تایوان را طی کند، شکل گیری نوعی «دیالوگ موازی» بین بازیگران صحنه تایوان با چین و آمریکا چندان دور از ذهن نخواهد بود.

اولویت چین به چالش کشیدن هژمونی آمریکا در اولین زنجیره جزیره‌ای

این کارشناس مسائل چین خاطرنشان کرد:‌ به نظر  اولویت چین همچنان این باشد که با بهره‌برداری از شکاف‌های درونی تایوان و شکل‌دهی به نوعی معامله با ترامپ، بدون پرداخت هر گونه هزینه سخت نظامی، هژمونی آمریکا را در «اولین زنجیره جزیره‌ای» به چالش بکشد.

وی یادآور شد: یکی دیگر از نکات قابل اهمیت در انجام این دیدار تلاش چین برای شکل دهی به حرکتی تاکتیکی در جهت «شکست روایت آمریکایی در انگاره دوقطبی دموکراسی تایوانی در برابر دیکتاتوری چینی از سویی و تقویت جایگاه حزب KMT به‌عنوان یک مذاکره کننده ترجیحی با پکن از دیگر سوست. در این میان باید توجه داشت که در مجموع به نظر نمی‌رسد این تحولات، به مثابه اتخاذ رویکرد جدیدی در سیاست پکن نسبت به تایوان باشد، بلکه باید آن را به عنوان «تاکتیکی تکامل‌یافته» در چارچوب کلان سیاست «یک کشور، دو سیستم» به عنوان مدل مدنظر پکن برای حل معضل تایوان توصیف کرد اما در شرایط تنش های جاری بین آمریکا و چین، طبعا می‌تواند بر محاسبات واشنگتن تأثیر بگذارد.

وفائی همچنین بیان کرد که چین با بهره‌برداری از شکاف احزاب داخلی تایوان سعی دارد ضمن منزوی سازی DPP زمینه را برای انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۸ تایوان و تشدید شانس پیروزی  KMT به عنوان حزب تایوانی نزدیک به پکن با هدف کلان زمینه سازی برای بازگشت صلح آمیز تایوان به سرزمین اصلی آماده سازد.

وی ابراز عقیده کرد: در مجموع «شی جین‌پینگ» در معادله تایوان زمان را چندان به زیان خود نمی‌بیند. همچنین با عنایت به رشد بودجه نظامی تایوان در سال ۲۰۲۶، وابستگی اقتصادی تایوان به چین که بر اساس آمار به رقمی بیش از ۴۰ درصد می رسد، و هویدا شدن بیس از پیش ضعف دموکراسی در تایوان با قطبی شدن حزبی در این جزیره، پکن عملا در انتظار فرصت های ایده آل پیش از سال ۲۰۳۰ برای یکسره کردن کار این استخوان در گلو باشد.

این استاد دانشگاه با اشاره به این‌که بسته جدید پکن اتخاذ «رویکرد نرم» را در شرایط فعلی در مواجهه با مسئله تایوان تقویت می‌کند، گفت: در ابعاد کلان به رغم انجام سفر این مقام ارشد تایوانی به چین، عملا هیچ گونه پارادایم شیفتی در مناسبات پکن با جزیره صورت نگرفته و آنچه رخ نشان داده در واقع «مدیریت هوشمند تنش ها» از سوی پکن برای بهره‌برداری از ضعف‌های تایوان و آمریکاست.

وی خاطرنشان کرد: در نهایت این تحولات تأیید می‌کند که «نظام بین‌الملل در حال گذار از شرایط تک قطبی به وضعیت جند قطبی است، به این معنا که چین با ابزارهای نامتقارن از جمله پهپاد، دیپلماسی حزبی و از همه مهم تر اقتصاد، در برابر مداخلات آمریکا در آنچه امور داخلی خود می خواند مقاومت کرده و تا دستیابی به برتری نظامی کامل (احتمالاً تا ۲۰۳۰)، جنگ بر سر تایوان را به تعویق می‌اندازد. با توجه به پافشاری پکن بر اصل چین واحد، به نظرمی رسد در معادلات این منطقه عجالتا تداوم صلح ولو به صورت نسبی اما نه پایدار گزینه محتمل تر باشد. پکن در معادله جدیدی که برای تایوان‌ طراحی کرده ضمن تداوم «بازی طولانی» خود چارچوب سنتی شامل صبر، فشار و جذب جریان اپوزیسیون جزیره را در دستور کار خود قرار داده است.

به گزارش ایسنا، با درک آن‌چه مطرح شد؛ به نظر می‌رسد اقدامات انجام شده از سوی چینی‌ها بسیار هوشمندانه و به نوعی ارسال سیگنال به آمریکایی‌ها است که متوجه باشند حاکمیت چین در این منطقه برقرار است، زیرا انجام اقداماتی مانند حضور ایالات متحده در دریای جنوبی و یا رزمایش‌ها به بهانه مبارزه با تروریسم تنش میان چین و آمریکا را همواره افزایش می‌دهد.

با توجه به خطوط قرمزی که چین در ارتباط با تایوان تعیین کرده عموما کشورها آن‌ها را لحاظ می‌کنند اما نزدیکی ایالات متحده به این منطقه هر از گاهی واکنش جدی و شدید پکن را به دنبال دارد طی سال‌های اخیر این پتانسیل وجود داشته تا تشدید تنش‌ها در تایوان نظم منطقه‌ای جدیدی را شکل دهد. در حال حاضر نیز تایوان میان دو قطب چین و آمریکا قرار دارد و منافع اقتصادی آن برای هر دو طرف مهم است. اما اقدام منحصر به فرد و غافلگیرکننده چین در دعوت از چنگ لی وون، تاکید بر حاکمیت مجدد چین بر این منطقه است.

انتهای پیام