علیرضا عرفانی، در گفتوگو با ایسنا با اشاره به تاثیر تحولات اخیر بر تغییر نگاه به تولید، اظهار کرد: شهرستان تربتجام با ۱۰ هزار هکتار کشت خربزه، قطب اصلی این محصول در کشور است که توزیع آن عمدتا از طریق کشت قراردادی با میدانداران بزرگ انجام میشود. امسال به دلیل شرایط خاص و اختلال در زنجیره تامین و بازار، ضرورت تغییر در این روند احساس شد. با توجه به آلارم های موجود و تخصیصهای ابلاغی وزارتخانه از اوایل اسفند طرح جایگزینی کشت ذرت دانهای را در شهرستانها تبیین کردیم. خوشبختانه با برنامهریزیهای انجام شده، امسال این تغییر الگوی کشت را بهصورت پایلوت آغاز خواهیم کرد تا تولید به سمت محصولات استراتژیکتر سوق یابد.
وی با بیان اینکه محدود شدن واردات ذرت به دلیل حذف ارز ترجیحی، تمرکز بر ظرفیتهای داخلی ضروری شده است، افزود: این اقدام دولت در رساندن قیمت گندم به ۴۹ هزار و ۵۰۰ تومان (معادل قیمتهای جهانی)، انگیزه مضاعفی برای کشاورزان ایجاد کرده است تا با مبارزه با آفات و بهبود تغذیه کودی، عملکرد محصول را حتی در مقیاس ۵۰۰ کیلو در هکتار افزایش دهند. این حمایت قیمتی، باعث ایجاد اتحاد در مسیر تقویت تولید ملی و کاهش وابستگی به واردات شده است.
افزایش ۳ برابری سطح زیرکشت گندم دیم و پیشبینی تولید ۹۰ هزار تنی
مدیر امور زراعت سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی با اشاره به بهبود وضعیت بارندگی در سال زراعی جاری، اظهار کرد: خوشبختانه امسال شاهد افزایش ۲۵.۵ درصدی بارشها نسبت به مدت مشابه سال قبل بودیم. با توجه به این شرایط مساعد، کشاورزان ما بیش از ۱۱۲ هزار هکتار گندم دیم کشت کردند که این میزان نسبت به سال گذشته (با ۴۰ تا ۴۵ هزار هکتار) افزایشی سه برابری را نشان میدهد. همچنین طبق پیشبینیهای مرکز اقلیمشناسی در ستاد زراعت، اگرچه پاییز پربارشی نداشتیم، اما بارندگیها از دیماه آغاز شده و وضعیت در زمستان و بهار نرمال پیشبینی میشود. به همین منظور، اطلاعرسانیهای لازم از طریق شبکههای ترویجی و آموزشی به شهرستانها انجام شده است.
عرفانی با اشاره به چالشهای ناشی از خشکسالی سال گذشته، تاکید کرد: به دلیل نبود تولید کافی بذر در سال گذشته، به ناچار برای تامین نیاز کشاورزان، حدود ۶۵۰ تن بذر دیم در ۱۲ رقم مختلف از سایر استانها تامین و توزیع کردیم. با اقدامات انجام شده، پیشبینی میشود تولید گندم دیم که سال گذشته تنها ۱۵ تا ۲۰ هزار تن بود، امسال به بالغ بر ۹۰ هزار تن برسد. در واقع اگر تنها دو بارندگی موثر دیگر داشته باشیم، شاهد رکورد خوبی در تولید خواهیم بود.
لزوم خودکفایی در تولید دانههای روغنی
وی در ارتباط با لزوم خودکفایی در تولید دانههای روغنی، اظهار کرد: با توجه به اینکه بیش از ۹۰ درصد روغن مصرفی کشور از طریق واردات تامین میشود، حرکت به سمت تولید داخلی ضرورتی اجتنابناپذیر است. در همین راستا، علاوه بر کشت ۳۱۵۰ هکتار کلزا، توسعه کشت گیاه «کاملینا» نیز در دستور کار قرار گرفته است. کشت کاملینا که پیشتر بهصورت پایلوت در شهرستان درگز انجام شده بود، امسال به سطح زیرکشت ۷۵۰ هکتار در استان رسیده است. این دانه روغنی که در فصل پاییز کشت شده و برداشت آن از اواخر اردیبهشت آغاز میشود، به دلیل بارندگیهای مناسب امسال وضعیت مطلوبی دارد.
مدیر امور زراعت سازمان جهاد کشاورزی تاکید کرد: ارقام کاملینا مانند «سهیل» که در استان کشت شدند، علاوه بر روغنکشی، به دلیل پروتئین بالا، کنجاله آن نیز ارزش غذایی بسیاری برای خوراک دام دارد. پیشبینی میشود عملکرد این محصول در هر هکتار به حدود ۳۰۰ کیلوگرم برسد که با توجه به جدید بودن این رقم در منطقه، گام مهمی در جهت بهرهوری اقتصادی محسوب میشود.
عرفانی با اشاره به آغاز روند توزیع کود بهاره در شهرستانها از هفته گذشته، خاطرنشان کرد: اطلاعرسانی لازم انجام شده تا کشاورزان با مراجعه به مراکز جهاد کشاورزی و دریافت حواله از کارگزاران توزیع شهرستان، کود پایه مورد نیاز خود را دریافت کنند. با توجه به اینکه در حال حاضر کشت محصولات بهاره در دستور کار است، مقرر شده کودهای توزیعی بهعنوان کود پایه مورد استفاده قرار گیرد.
وی ادامه داد: کشتهای بهاره خراسان رضوی عمدتا شامل ذرت علوفهای، چغندرقند، پنبه و جالیز است که در مجموع حدود ۹۵ هزار هکتار از اراضی استان را شامل میشود. در عین حال، برنامهریزی ما بر این است که کشت جالیز را تا حد امکان کاهش دهیم، هرچند در برخی شهرستانها مانند تربتجام این محصول همچنان از بازار و ارزش اقتصادی ویژهای برخوردار است. ما باید برای هر محصول، الگوی کشت مشخصی تعریف و در سامانه ثبت کنیم؛ بهعنوان نمونه، برای ذرت علوفهای حدود ۴۵۰ کیلوگرم و برای پنبه حدود ۳۰۰ کیلوگرم کود در هر هکتار در نظر گرفته شده است. کشاورزان نیز با مراجعه به کارشناسان مربوطه، سهمیه خود را دریافت میکنند. از ابتدای سال جدید تاکنون بیش از ۸۰۰۰ تن کود شیمیایی اوره تامین و در حال توزیع میان کشاورزان است.
مدیر امور زراعت سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی با اشاره به وضعیت بیمه محصولات کشاورزی، اضافه کرد: امسال گامهای مثبتی در این حوزه برداشته شده و ۱۲۲ هزار هکتار از اراضی گندم آبی و ۹۳ هزار هکتار از اراضی گندم دیم تحت پوشش بیمه قرار گرفتهاند تا در صورت بروز خسارت، حمایتهای لازم از کشاورزان صورت گیرد. یکی از اقدامات شاخص استان که به صورت الگویی و در قالب همکاری مشترک میان سازمان جهاد کشاورزی و مرکز تحقیقات خراسان رضوی انجام شد، پیادهسازی مدل «کشاورزی کمنهاده» است. در این مدل، تمرکز اصلی به جای افزایش صرفِ میزان تولید در هکتار، بر مدیریت بهینه منابع آبی و شاخص «بهرهوری آب» معطوف شده است.
وی تصریح کرد: نگاه علمی امروز بر این است که بررسی کنیم به ازای هر مترمکعب آب مصرفی، چه میزان ماده خشک تولید میشود. به همین منظور، به جای استفاده از ارقام پرآببر مانند رقم «میهن» که نیاز به دفعات آبیاری بالایی دارد، به سمت ارقامی رفتهایم که با تعداد آبیاری بسیار کمتر (حدود سه مرحله) عملکرد مطلوبی دارند. در حالی که در شرایط عادی و با آبیاری سنتی، به ازای هر مترمکعب آب حدود یک کیلوگرم محصول برداشت میشود، در طرح کشاورزی کمنهاده موفق شدیم این عدد را به ۱.۷ کیلوگرم به ازای هر مترمکعب آب برسانیم. این دستاورد بزرگ در افزایش بهرهوری آب، مورد تایید مراجع ملی نیز قرار گرفته است.
ارتقای بهرهوری آب در خراسان رضوی؛ از بذور بومی تا آبیاری هوشمند
عرفانی با اشاره به تغییر رویکرد در انتخاب بذر گندم، افزود: در گذشته استفاده از ارقام پرآب خارجی مانند ارقام فرانسوی مرسوم بود که نیاز به کاشت زودهنگام در شهریورماه داشتند؛ اما امروز با توجه به محدودیت منابع آبی و تداخل زمانی با برداشت محصولاتی چون زعفران، چغندرقند و پنبه، کشاورزان به سمت بذر میانرس و بهاره سوق یافتهاند. خوشبختانه محققان داخلی سالانه ارقام جدیدی را معرفی میکنند که پس از طی یک فرآیند ۱۰ تا ۱۲ ساله از هستههای اولیه تا مرحله بذر گواهیشده، با اقلیم ایران سازگاری کامل دارند؛ همچنین ما سالانه بذرهای جدید را در پنج منطقه جغرافیایی شاخص استان (از جمله نیشابور، قوچان و تربتجام) بهصورت آزمایشی کشت میکنیم تا کارشناسان با یادداشتبرداری دقیق، برترین ارقام را برای ترویج میان کشاورزان انتخاب کنند.
وی در ادامه به دستاوردهای حوزه آبیاری نوین اشاره کرد و گفت: امسال ۵۶ هزار هکتار از اراضی گندم استان تحت پوشش آبیاری تیپ (نوار تیپ) قرار گرفته است که بهرهوری آب را به ۹۰ درصد میرساند. در این روش، آب و کود بهصورت همزمان و مستقیم در کنار بوته تخلیه میشود که علاوه بر صرفهجویی در مصرف آب، منجر به افزایش ۳۰ درصدی عملکرد محصول میشود. به زبان ساده، کشاورزی که پیش از این ۱۰ هکتار کشت میکرد، اکنون با همان میزان آب میتواند ۱۳ تا ۱۴ هکتار را مدیریت کند. در حال حاضر حدود ۴۵ درصد از سطح زیرکشت گندم آبی استان به روشهای نوین آبیاری مجهز شده است. همچنین در مجموع اراضی استان، شاخص بهرهوری و انتقال آب از طریق روشهای نوین و لولهگذاری از ۳۵ درصد به حدود ۵۵ تا ۶۰ درصد ارتقا یافته است که نشاندهنده استقبال کشاورزان از آموزشها و تکنولوژیهای روز است.
انتهای پیام
