در راستای ارتقای کیفیت مراقبتهای پس از زایمان و بهبود تجربه مادران در این دوره حساس، پژوهشی با محوریت بومیسازی و اجرای راهنمای بالینی مراقبت از مادر و نوزاد بر اساس دستورالعمل سازمان بهداشت جهانی در دانشگاه علوم پزشکی تبریز انجام شد.
نتایج این مطالعه نشان داد که اعمال توصیههای راهنمای بالینی نهتنها موجب افزایش فراوانی تغذیه با شیر مادر میشود، بلکه رضایت مادران از آموزشهای دریافتشده را نیز بهطور قابل توجهی افزایش میدهد.
در این مطالعه، راهنمای جامع مراقبت از مادر و نوزاد و خوشایندسازی دوره پس از زایمان در دو بخش طراحی و اجرا شد. بخش نخست به بومیسازی راهنمای بالینی سازمان بهداشت جهانی اختصاص داشت، تا توصیهها و استانداردهای جهانی با توجه به شرایط فرهنگی، اجتماعی و نظام سلامت ایران تطبیق داده شوند. در بخش دوم، این توصیهها به شکل عملی در قالب کارآزمایی بالینی تصادفی کنترلشده بر گروهی از مادران و نوزادان اجرا شد تا پیامدهای مادری و نوزادی مورد ارزیابی قرار گیرد.
راهنمای بومیسازیشده شامل ۶۶ توصیه بالینی در محورهای مراقبتی، پیشگیری، درمانی، آموزشی و ارتقای سیستم سلامت بود که از میان آنها، ۴۹ توصیه از سازمان جهانی بهداشت و ۱۷ توصیه از راهنمای بالینی NICE استخراج شد.
انطباق راهنمای جهانی با فرهنگ ایرانی، کیفیت مراقبت از مادران پس از زایمان را افزایش میدهد
دکتر مژگان میرغفوروند، متخصص مامایی دانشگاه علوم پزشکی تبریز و یکی از پژوهشگران این طرح، در گفتوگو با ایسنا به تشریح این پژوهش پرداخت و با اشاره به ضرورت بومیسازی استانداردهای جهانی اظهار کرد: راهنمای سازمان جهانی بهداشت اگرچه چارچوبی بسیار دقیق و علمی ارائه میکند، اما اجرای مؤثر آن نیازمند انطباق با واقعیتهای فرهنگی و اجتماعی کشور است. هنگامی که توصیههای بینالمللی با شرایط داخلی سازگار شوند، اثربخشی مراقبتها به شکل چشمگیری افزایش خواهد یافت.
وی افزود: نتایج این مطالعه بهروشنی نشان داد که ارائه مراقبتهای ساختارمند و مبتنی بر راهنماهای بالینی، باعث ارتقای درک مادران نسبت به اهمیت تغذیه با شیر مادر و مراقبتهای پس از زایمان شد. مادران شرکتکننده رضایت بیشتری از آموزشهای دریافتشده داشتند و درک بهتری از نقش خود در سلامت نوزاد و خانواده پیدا کردند.
به گفته دکتر میرغفوروند، این راهنمای بومیسازیشده اکنون ابزاری ارزشمند برای تصمیمسازان حوزه سلامت کشور است و میتواند پایهگذار سیاستهایی برای استانداردسازی خدمات پس از زایمان، کاهش عوارض مادری و ارتقای تجربه مادران باشد. اجرای کامل این توصیهها مستلزم همکاری میان کادر درمانی، سیاستگذاران و نهادهای آموزشی است تا سلامت مادر و نوزاد به عنوان یک مجموعهی بههمپیوسته مورد توجه قرار گیرد.
خوشایندسازی دوره پس از زایمان، نیازمند برنامه ملی مراقبت و آموزش است
دکتر لیلا عبدلی نجمی، متخصص مامایی دانشگاه علوم پزشکی تبریز و از پژوهشگران این طرح نیز در گفتوگو با ایسنا در بیان اهمیت این موضوع مطرح کرد: دوران پس از زایمان یکی از دورههای حساس زندگی مادران است که نیازمند مراقبتهای جامع جسمی، روانی و آموزشی میباشد. خوشایندسازی این دوره، تنها به معنای رفاه اولیه نیست، بلکه هدف آن ایجاد احساس امنیت، توانمندی و رضایت از تجربه زایمان است.
وی با اشاره به جنبههای آموزشی طرح افزود: در اجرای عملی راهنمای بومیشده، تأکید زیادی بر آموزش مادران صورت گرفت؛ آموزشهایی که شامل شیردهی صحیح، مراقبت از نوزاد، روشهای پیشگیری از بارداری و ارتقای سلامت روان بود. این رویکرد باعث شد مادران نهتنها از نظر جسمی، بلکه از نظر روحی نیز آمادگی بیشتری برای پذیرش مسئولیتهای پس از زایمان داشته باشند.
وی در پایان تأکید کرد: نتایج این پژوهش نشاندهنده اهمیت اجرای راهنمای بومیشده در سطح ملی است. با اجرایی شدن کامل توصیههای آن، میتوان امیدوار بود که کیفیت مراقبتهای پس از زایمان در کشور به سطح مطلوب جهانی برسد. این برنامه باید به عنوان یک استراتژی درمانی ملی در دستور کار سیاستگذاران حوزه سلامت قرار گیرد تا گامی مؤثر در جهت ارتقای سلامت مادران و نوزادان ایرانی برداشته شود.
به گزارش ایسنا، این تحقیق که جزئیات کامل آن در مقالهای با شناسه https://doi.org/10.1186/s12913-024-11026-8 منتشر شده است، نتایج مهمی را در زمینه ارتقای کیفیت مراقبتهای پس از زایمان، تداوم تغذیه با شیر مادر و بهبود رضایت مادران از خدمات آموزشی و بالینی ارائهشده نشان میدهد. این یافتهها میتوانند مبنایی علمی و کاربردی برای اصلاح سیاستهای ملی سلامت مادر و نوزاد در ایران، طراحی بستههای آموزشی کارآمد برای ماماها و تیمهای مراقبتی، و ارتقای استانداردهای مراقبت مبتنی بر شواهد در مراکز درمانی کشور باشند.
انتهای پیام
