زنگ خانه که به صدا درآمد، نگاهم به نگاه مادر گره خورد و آنگاه دیدگانمان را از هم دزدیدیم تا امتداد نگاهمان معطوف به ساعت دیواری شود. مادر با صدای لرزان - از وقتی جنگ آغاز شده بود، صدایش میلرزید - به من گفت: این وقت صبح چه کسی میتواند باشد؟ برای اولینبار بود که تصویر پدر را آن وقت صبح از پشت آیفون میدیدم که با صدای خسته گفت: «در را باز کن دخترم».
پدر بیتوجه به نگاههای حیرتزده من و مادرم، روی مبل نشست و کنترل تلویزیون را در دست گرفت. چهره درهم او به مثابه آوار فروریختهای بود که جرأت مکالمه را از ما میگرفت. به یاد ندارم پدرم جز روزهای تعطیل، آن هم در این ساعت از روز در خانه باشد؛ تلویزیون را که روشن کرد، معاون وزیر کار گفت: طبق برآوردهای اولیه، جنگ منجر به از دست رفتن یک میلیون شغل شده است.
حالا دیگر من و مادرم به جواب همه سئوالاتمان - بیآنکه پدر لب به سخن بگشاید - رسیده بودیم. پدر به نقطهای خیره شده بود و مدام با خود زمزمه میکرد. مادر که مشغول پر کردن کتری بود، بدون توجه به سر رفتن آب، دستهایش را به موهای بلندش محکم گره کرد. با اینکه خانه ما از اصابت موشک در امان مانده بود اما به وضوح میتوانستم بوی آوار را حس کنم.
پسلرزههای جنگ با از بین رفتن یک میلیون شغل
۹ اسفندماه سال گذشته بود که ناقوس جنگ با تجاوز ائتلاف آمریکایی - صهیونی به صدا درآمد، صدایی ناخوشایند که این بار برخلاف جنگ ۱۲ روزه، چهل روز به طول انجامید و هنوز هم علیرغم قطع شدن صدای آن، تکانههای این ناقوس از حرکت باز نایستاده و هر لحظه ممکن است دشمن متخاصم با زیر پا گذاشتن همه معاهدات - مثل همیشه - دوباره بر جنگ طبل بکوبد.
بعد از جنگ چهل روزه و اعلام آتشبس متزلزل، پسلرزههای جنگ در ابعاد مختلف به ویژه در حوزه کسب و کار به وضوح دیده شد. فارغ از کسب و کارهای مجازی که از همان روزهای نخستین جنگ، سیبل اصلی این پیکار بود، آسیبهای حوزه کارگری نیز کمکم نمایان شد تا جایی که معاون وزیر کار چندی پیش در نشست با مدیران ستادی و استانی، به از دست رفتن یک میلیون شغل اشاره کرد.
کارشناسان حوزه کسب و کار معتقدند در شرایطی که پیامدهای جنگ، نوسانات شدید ارزی و رکود بر فضای کسب و کار سایه انداخته است، دولت و مجلس باید برای حمایت فوری از کارگران و کارفرمایان، همافزایی به خرج داده و در راستای جلوگیری از تشدید بیکاری و نیز بازگشت تدریجی ثبات به اقتصاد، اقدامات عاجل را در کوتاهترین زمان ممکن به منصهظهور بگذارند.
حمایت از بنگاههای اقتصادی و تولیدی؛ از شعار تا عمل
در روزهایی به سر میبریم که برخی از کارخانهها و کارگاههای تولیدی به خاطر شرایط جنگ، فعالیت خود را متوقف کرده و همین امر موجبات بیکار شدن کارگران و به خطر افتادن معیشت خانواده آنها را فراهم کرده است و این بدان معنی است که دولت، مجلس و همه دستگاهها باید دست به دست هم داده و زمینه را برای آسیب حداقلی خانوادههای کارگری - نه در شعار، بلکه در عمل - مهیا کنند.
کارشناسان حوزه کار معتقدند جنگ میتواند بر تعدیل نیرو و اختلال در اشتغال نیروهای کار تاثیر بگذارد؛ حال این سئوال مطرح است که در چنین شرایطی چه باید کرد؟ یکی از کسانی که معتقد است در چنین شرایطی دولت و حاکمیت باید با مدیریت بموقع، بنگاههای اقتصادی و تولیدی را حمایت و از کارگران مراقبت کنند، رئیس اتحادیه کارگران قراردادی و پیمانی است.
فتحالله بیات در پاسخ به سوال خبرنگار ایسنا با بیان اینکه برای کاهش بیکاری در پساجنگ چه سیاستهایی باید در پیش گرفته شود، میگوید: کارگران در موشکباران سر کار بودند و محل کار خود را ترک نکردند، مگر آنجا که کارفرما اجبار کرد تا جانشان در خطر نباشد؛ لذا وظیفه حاکمیت و دولت است که با مدیریت بموقع بتواند بنگاههای اقتصادی و تولیدی را از لحاظ وامهای اخذ شده و پرداخت اقساط بانکی حمایت کنند.
افزایش دستمزد در شرایط جنگی؛ نوشداروی معیشت
به زعم اکثر دغدغهمندان حوزه کار، بحران اشتغال و دستمزد در شرایط جنگی یک هشدار جدی است؛ چرا که فشارهای ناشی از فضای جنگی، افزایش هزینههای تولید، کاهش نقدینگی و رکود نسبی در برخی بخشها، نگرانیهای زیادی را به وجود آورده است، این در حالی است که افزایش ۶۰ درصدی حقوق و دستمزد در وضعیت فعلی نیز میتواند بر این مشکلات بیافزاید.
گزارشهای میدانی رسانهها حاکی از آن است که علیرغم افزایش حقوق و دستمزد در سالجاری برای حمایت از قشر کارگر، بخش قابل توجهی از بنگاههای اقتصادی، بهویژه در حوزه ساختوساز، توان عملی اجرای کامل این مصوبه را ندارند و تداوم این وضعیت، کارفرمایان را ناگزیر به انتخابهایی چون تعدیل نیرو، کاهش فعالیت یا حتی تعطیلی کامل کسب و کار خواهد کرد.
حمید توکلی، یکی از فعالان حوزه انبوهسازی مسکن معتقد است در صورت بازنگری نشدن یا ایجاد انعطاف در این سیاست، کشور با موجی از بیکاری، تعطیلی بنگاههای اقتصادی، کاهش تولید و تشدید رکود مواجه شده و پیامدهایی که نه تنها کارفرمایان، بلکه نیروهای کار و کل اقتصاد کشور را متأثر میسازد و فشار مضاعفی بر نظامهای حمایتی وارد میکند.
اصابت موشک دشمن متخاصم به ۹ کارگاه در زنجان
دشمن متخاصم در جنگ چهل روزه که ادعا میکرد حملات هدفمندی به مراکز نظامی انجام میدهد، ۹ کارگاه واحد مشمول قانون کار در استان زنجان را نیز مورد حملات موشکی خود قرار داد که ماحصل این جنایت، به شهادت رسیدن ۳۴ کارگر زنجانی و زخمی شدن ۱۸ نفر در اثر این حملات بود تا نشان دهد جنگ موضوع شخصی نبوده و آحاد جامعه باید پذیرای عواقب آن باشند.
این روزها سازمان تامین اجتماعی نیز در خط مقدم شرایط جنگی بوده و باید علاوه بر پرداخت مستمری بازنشستگان و خسارات حوزه درمان، بیمه بیکاری مضاعف بر ۲۶۵۰ نفر در استان زنجان را نیز متحمل شود که بر همین اساس و طبق اظهارات سرپرست ادارهکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان زنجان، در اثر این حملات، حدود ۷۷ کارگر کارگاههای دچار آسیب از بیمه بیکاری استفاده خواهند کرد.
علی کریمی در گفتوگو با خبرنگار ایسنا، با بیان اینکه فعالیت در جبهه اقتصادی در شرایط جنگی کمتر از بودن در میدان مبارزه نیست؛ چرا که آرامش جامعه در گرو تامین اقتصادی و تامین امنیت غذایی است، اظهار میکند: دولت خط اعتباری ویژه برای حمایت از واحدهای آسیبدیده در نظر گرفته و تامیناجتماعی موظف است برای افراد آسیبدیده در کمترین زمان، تشکیل پرونده برای برقراری مستمری انجام دهد.
تعدیل کارگران؛ حلقه اول زنجیره مشکلات کارفرمایان
موضوع کار، سکهای دو رو است که یک روی آن کارگر و روی دیگرش مربوط به کارفرما است. در شرایط جنگی کارفرمایان نیز همانند کارگران با دغدغههای زیادی از جمله نوسانات نرخ ارز، تورم فزاینده، محدودیتهای تأمین مواد اولیه و رکود نسبی در بازار در سایه جنگ مواجه هستند، به همین خاطر دبیر اجرایی خانه کارگر استان زنجان به خبرنگار ایسنا میگوید: باید همه جوانب در نظر گرفته شود.
اصغر نجاری با تاکید بر تسریع در طراحی بسته فوری حمایت از اشتغال و تولید، میافزاید: عمده مشکلات پیرامون حوزه کسب و کار در شرایط جنگی مربوط به تأمین نقدینگی، پرداخت حقوق و حفظ نیروی انسانی است، لذا در چنین فضایی، خطر تعدیل گسترده نیروی کار و تعطیلی واحدهای تولیدی خرد و متوسط وجود داشته و این امر میتواند تبعات زیادی به دنبال داشته باشد.
وی با اشاره به اینکه تعدیل نیرو نباید حلقه اول زنجیره مشکلات کارفرمایان باشد، خاطرنشان میکند: اعطای تسهیلات کمبهره و سرمایه در گردش فوری به واحدهای آسیبدیده در کنار تعلیق یا استمهال پرداخت مالیات، حق بیمه تأمین اجتماعی و اقساط بانکی برای مدت معین میتواند به عنوان بخشی از مفاد این بسته پیشنهادی بوده و مرهمی بر زخمهای کاری حوزه کسب و کار باشد.
جنگ نان برای سفرههای بیجان کارگران زنجانی
بیشک تبعات اجتماعی، اقتصادی و سیاسی جبرانناپذیری از جمله افزایش بیکاری، کاهش تولید ملی و تضعیف اعتماد عمومی به عنوان خسارات وارده به حوزه کسب و کار در شرایط جنگی است؛ لذا با توجه به شرایط به وجود آمده، انتظار داریم مسئولان کشور به ویژه رئیسجمهور، دلسوزانه و متعهدانه برای آبادانی ایران سربلند و آزاد اهتمام ورزیده و دغدغهها را مرتفع کنند.
کارگران که از دیرباز تا به امروز در خط مقدم عرصه تولید بوده و از این قشر به عنوان چرخدندههای توسعه کشور یاد میشود، امروز به واسطه شرایط جنگی، باز هم در خط مقدم حضور دارند اما این بار کفه ترازو به سمت آسیب سنگینی میکند تا تولید و این بدان معنی است که کارگران علاوه بر جنگ برای بقاء در چنین شرایطی باز هم باید سهم خود را در تثبیت شرایط اقتصادی ادا کنند.
امروز کارگران زنجانی همانند سایر هموطنان چشمانتظار گشایشهایی هستند تا بتوانند علاوه بر چرخ تولید کشور، چرخ زندگی خود را نیز بچرخانند اما جنگ در هر شرایطی میتواند حرکت این چرخ گردون را کند و یا متوقف کند و اینجا است که مسئولان باید به گونهای عمل کنند که رابطه کارفرما و کارگر به جنگ نان برای سفرههای بیجان کارگران تبدیل نشود.
انتهای پیام
