• یکشنبه / ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ / ۰۸:۰۲
  • دسته‌بندی: لرستان
  • کد مطلب: 1405022011195
  • منبع : نمایندگی لرستان

/یادداشت/

خرم‌آباد؛ تبلور شکوه ایران‌زمین در آیینه تاریخ، فرهنگ و پایداری  

خرم‌آباد؛ تبلور شکوه ایران‌زمین در آیینه تاریخ، فرهنگ و پایداری  

ایسنا/لرستان رئیس بنیاد ایران‌شناسی شعبه لرستان عنوانکرد: بیستم اردیبهشت، روز خرم‌آباد، تنها یادکرد نام یک شهر نیست؛ بلکه بزرگداشت بخشی از حافظه تاریخی و تمدنی ایران‌زمین است.

در یادداشت مجتبی رومانی که در اختیار ایسنا قرار داده، آمده است:

بیستم اردیبهشت، روز خرم‌آباد، تنها یادکرد نام یک شهر نیست؛ بلکه بزرگداشت بخشی از حافظه تاریخی و تمدنی ایران‌زمین است؛ سرزمینی که در ژرفای تاریخ، در دامنه‌های سرافراز زاگرس، قرن‌ها ایستاده و روایتگر پیوند شکوهمند انسان، طبیعت، فرهنگ و پایداری بوده است.

خرم‌آباد از معدود شهرهایی در جهان است که تاریخ آن نه در سده‌ها، بلکه در ده‌ها هزار سال قابل خوانش است. شواهد علمی و یافته‌های باستان‌شناسی از غارهای باستانی دره خرم‌آباد ــ از جمله غارهای کلدر، قمری ،کنجی، یافته و  گیلوران و پناهگاه‌های سنگی پاسنگر و گرارجنه نشان می‌دهد که این سرزمین با پیشینه‌ای نزدیک به شصت‌وسه هزار سال، از کهن‌ترین زیستگاه‌های انسانی در فلات ایران و غرب آسیاست؛ گویی نخستین جرقه‌های زیست و اندیشه انسانی در سایه‌سار کوه‌های سترگ این دیار روشن شده است.

خرم‌آباد را باید شهری دانست که تاریخ در آن نفس می‌کشد. بر فراز این شهر، قلعه سترگ و افسانه‌گون فلک‌الافلاک، همچون نگهبانی بیدار، قرن‌هاست بر حافظه تاریخی این سرزمین نظاره می‌کند. این بنای باشکوه ساسانی نه فقط یک اثر معماری، بلکه نماد اقتدار، هویت و تداوم فرهنگی ایران در گستره تاریخ است. هر خشت این دژ، روایتگر روزگاری از شکوه تمدن ایرانی و هر دیوار آن، آینه‌دار خاطرات نسل‌هایی است که در این سرزمین زیسته، جنگیده، عشق ورزیده و تاریخ آفریده‌اند.

در کنار این میراث سترگ، آثاری چون پل شاپوری(طاق پیل اشکسه)،پل صفوی(پیل گپ)،  گرداب سنگی، مناره آجری، سنگ‌نوشته‌، آسیاب گبری ،حمام گپ ، حمام کوچکه ، خانه‌ها و بافت‌های تاریخی، همچون سطرهایی زرین از کتاب تمدن این دیار، روایتگر عظمت فرهنگی و هنری مردمانی‌اند که قرن‌ها در این جغرافیای کهن زیسته‌اند.

اما خرم‌آباد تنها شهر تاریخ نیست؛ شهر طبیعت نیز هست. شهری که زاگرس در آغوشش گرفته و چشمه‌ساران، آبشارها، دره‌ها و کوهستان‌هایش جلوه‌ای از بهشت ایرانی را تداعی می‌کنند. دریاچه کیو، چشمه های اراز ، گلستان ، سراب های شاه آباد ، دارایی ، مخمل‌کوه، آبشار های نوژیان، بیشه و چشم‌اندازهای روح‌نواز این سرزمین، تنها جاذبه‌های طبیعی نیستند؛ بلکه بخشی از هویت زیستی و فرهنگی مردمانی‌اند که قرن‌ها با طبیعت زیسته و حرمت آن را پاس داشته‌اند.

در خرم‌آباد، فرهنگ نه یک مفهوم انتزاعی، بلکه شیوه زندگی مردم است. فرهنگ اصیل خرم‌آبادی، با همه غنای موسیقایی، ادبی، آیینی و هنری خود، همچنان زنده و جاری است. نوای سوزناک کمانچه، طنین حماسی سرنا و دهل، اشعار و متل‌های محلی، آیین‌های کهن و سنت‌های اجتماعی، همگی تجلی روح بزرگ مردمانی‌اند که ریشه در تاریخ  و دل در گرو انسانیت، مهر و آزادگی دارند.

زنان و مردان این دیار، در طول تاریخ، همواره نماد نجابت، غیرت، مهمان‌نوازی و ایستادگی بوده‌اند. روح حماسه در تار و پود فرهنگ لرستان جاری است؛ روحیه‌ای که در روزگار سختی و خطر، بیش از هر زمان دیگری خود را آشکار کرده است.

در سال‌های پرافتخار دفاع مقدس، لرستان و خرم‌آباد از پیشگامان عرصه ایثار و مقاومت بودند. فرزندان این سرزمین، دوشادوش دیگر رزمندگان ایران اسلامی، در جبهه‌های نبرد حضور یافتند و حماسه‌هایی ماندگار آفریدند. جوانانی که از دامنه‌های زاگرس برخاستند و با ایمان، شجاعت و عشق به وطن، جان خویش را در راه عزت ایران فدا کردند تا پرچم استقلال و سربلندی این سرزمین برافراشته بماند.

در این میان، نقش زنان لرستان، نقشی سترگ و تاریخ‌ساز بود. زنان این دیار، با صبری زینب‌گونه، ستون‌های استوار خانواده و پشتیبانان حقیقی جبهه‌ها بودند. آنان با دستانی مهربان و دل‌هایی استوار، در روزگار آتش و خون، حماسه‌ای خاموش اما عظیم آفریدند؛ از تربیت فرزندانی دلیر گرفته تا پشتیبانی از رزمندگان، امدادرسانی، حفظ بنیان خانواده و تحمل رنج فراق عزیزان. تاریخ دفاع مقدس بدون روایت استقامت زنان لرستان، روایتی ناتمام خواهد بود.

خرم‌آباد و لرستان در سال‌های جنگ تحمیلی، بارها آماج حملات موشکی و بمباران‌های دشمن بعثی و حامیان صهیونیستی و آمریکایی آن قرار گرفتند. در روزهای تلخ موسوم به «جنگ رمضان»، صدای انفجار و آسمان آکنده از دود و آتش، بخشی از حافظه جمعی مردم این دیار شد. دشمن می‌کوشید با موشک و هواپیما، اراده مردم را در هم بشکند، اما آنچه در خرم‌آباد رخ داد، تجلی باشکوه مقاومت یک ملت بود.

مردم این شهر، با وجود همه سختی‌ها، خانه و کاشانه خویش را ترک نکردند؛ زندگی را متوقف نساختند و در برابر هجوم دشمن، قامت خم نکردند. کودکان در سایه اضطراب جنگ قد کشیدند، مادران با صلابت اشک‌های خویش را پنهان کردند و مردان این دیار، استوارتر از همیشه در دفاع از وطن ایستادند.

این پایداری، تنها یک واکنش احساسی نبود؛ ریشه در تاریخی داشت که قرن‌ها آزادگی، مقاومت و وفاداری به ایران را در جان مردم این سرزمین نهادینه کرده بود.

امروز، خرم‌آباد نه‌تنها یادگار تمدنی کهن، بلکه نماد تداوم هویت ایرانی و فرهنگ مقاومت است؛ شهری که از ژرفای تاریخ تا روزگار معاصر، همواره استوار ایستاده و شکوه خویش را حفظ کرده است.

بیستم اردیبهشت، روز خرم‌آباد، فرصتی است برای ادای احترام به شهری که در آن، تاریخ و طبیعت، فرهنگ و هنر، عشق و حماسه، در کنار هم معنا یافته‌اند. پاسداشت خرم‌آباد، پاسداشت بخشی از روح ایران است؛ ایرانِ ریشه‌دار، سرافراز و ماندگار.

خرم‌آباد، این نگین درخشان زاگرس، همچنان خواهد درخشید؛ چراکه تاریخ در رگ‌هایش جاری است، فرهنگ در جانش تنیده و پایداری در روح مردمانش جاودانه شده است.

انتهای پیام