مهدی حیدری امروز ۲۵ اردیبهشت به مناسبت سالروز بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی و روز پاسداشت زبان فارسی در گفتوگو با ایسنا، اظهار کرد: افت سواد سنتی در فضای آموزشی و فرهنگی امروز، صرفا یک چالش نگارشی نیست، بلکه به معنای از دست رفتن تدریجی مرجعیت زبانی و توانایی درک لایههای عمیق معنایی در متون است.
وی ادامه داد: این پدیده باعث شده بخش بزرگی از جامعه، علیرغم داشتن تحصیلات رسمی، دیگر قادر به برقراری ارتباط با ساختارهای پیچیده دستوری نباشند و در مواجهه با متون کلاسیک، گزارشهای تحلیلی یا مکاتبات رسمی، دچار لکنت ذهنی شوند.
این عضو هیات علمی دانشگاه یزد با بیان این که زبان از یک ابزار دقیق برای تفکر و استدلال، به سطحیترین شکل خود یعنی انتقال پیامهای کوتاه و ناقص تقلیل یافته است، تصریح کرد: یکی از عوامل اصلی این دگرگونی، تغییر سبک زندگی دیجیتال و غلبه فرهنگ سرعت در فضای مجازی است که منجر به رواج «زبان کپسولی» شده است.
به گفتهی وی، در این سبک زبانی، اختصار، غلطنویسی عمدی و جایگزینی کلمات با نشانههای تصویری، جای دقت و شیوایی را گرفته و ذهن را به تنبلی در واژهگزینی عادت داده است.
حیدری عواقب این سقوط کیفی در سواد را فراتر از اشتباهات نگارشی دانست و افزود: این وضعیت مستقیما هویت ملی و قدرت تحلیل جامعه را هدف قرار میدهد؛ چرا که زمانی که یک شهروند نتواند پیوند معناداری با میراث ادبی خود و نثرهای استوار گذشتگان برقرار کند، دچار نوعی آلزایمر فرهنگی و انقطاع تاریخی میشود.
وی خاطرنشان کرد: این انقطاع، فرد را در برابر روایتهای سطحی و تحریفات بیدفاع میسازد و محدود شدن دایره واژگان، تفکر انتزاعی و توانایی نقد ساختارمند را ضعیف کرده و واکنشهای احساسی را جایگزین تحلیل عمیق میکند؛ موضوعی که جامعه را در برابر هر نوع عملیات روانی و شایعهپراکنی آسیبپذیر میسازد.
این استاد دانشگاه یزد در بخش دیگری از سخنانش به تاثیرات این پدیده بر ارکان اجرایی کشور اشاره کرد و گفت: ناتوانی در درستنویسی و درک مفاد حقوقی، انسجام ارتباطات را در ارکان اداری و بازار دچار تزلزل کرده است.
حیدری در پایان صیانت از زبان فارسی و بازگشت به استانداردهای سواد سنتی را یک ضرورت برای حفظ تمامیت فکری و پیوند میان نسلها دانست و تاکید کرد: تحقق این مهم نیازمند بازنگری جدی در متون درسی، سختگیری در تولیدات رسانهای و ترویج فرهنگ مطالعه عمیق بهجای مصرف سطحی محتوا است.
انتهای پیام
