وقتی کلیهها از کار میافتند و دیگر توان تصفیه خون را ندارند، دستگاه دیالیز جایگزین آن میشود. خون بیمار از بدن خارج و درون فیلتر مخصوص دستگاه دیالیز پالایش شده و مواد مسموم و زائد دفع میشود و سپس خون تصفیهشده دوباره به بدن بازمیگردد. این فرآیند که شبیه به عملکرد طبیعی کلیه است، به صورت مکانیکی و غیرخودکار انجام میشود و معمولاً بین سه تا چهار ساعت طول میکشد. بیماران در این مدت به دستگاه متصل میمانند و پرستاران به صورت مستمر وضعیت آنها را پایش میکنند. اختلال و تأخیر یا عدم انجام فرایند دیالیز در بیماران، باعث جمع شدن سموم و مواد زائد مانند فسفر و پتاسیم فراوان در خون میشود که باعث آسیب به اجزاء مختلف بدن خواهد شد.
بیماران کلیوی با معرفی انجمن حمایت از بیماران کلیوی کشور، تحت پوشش بیماریهای خاص در زیرمجموعه بیمههایی که دارند، قرار میگیرند و توسط آن بیمه به نزدیکترین مرکز دیالیز محل سکونتشان معرفی میشوند؛ فرایندی که در بخشهای دولتی، خیریه و خصوصی، تحت یارانه ۱۰۰ درصدی دولت بوده و هیچ هزینهای توسط بیماران پرداخت نمیشود، اما این یارانهها توسط مراکز دیالیز دریافت میشود تا چرخه خدماترسانی را انجام دهند و تکمیل کنند.
مدیر مرکز دیالیز قرچک در گفتوگو با ایسنا، با اشاره به ۸ سال سابقه مدیریت خود در این مرکز، با اعلام وضعیت بحرانی مراکز دیالیز استان تهران گفت: انباشت ۸۵ میلیارد تومانی مطالبات معوق از سازمانهای بیمهگر، کمبود شدید ملزومات و داروهای وارداتی ناشی از تحریمها، و فرسودگی دستگاهها با نرخ ارز آزاد، اینگونه مراکز را در آستانه تعطیلی قرار داده است و اگر وضعیت پرداخت مطالبات به همین منوال ادامه یابد، احتمال قطع خدمات به بیماران دیالیزی وجود دارد.
حسن منصوری در پاسخ به این سؤال که چگونه این مرکز را از تعطیلی نجات داده، گفت: روز اول که آمدم، مرکز یک سال کامل تعطیل شده بود. به مرور زمان سه تا سالن راه انداختیم. روز اول ۳۷ دستگاه بود، ولی دستگاهها را سال به سال تعویض و بهسازی کردیم. اکنون نیز ۳۷ دستگاه فعال و ۱۵ پرستار متخصص داریم. با این حال، هزینه ماهانه سرویس دستگاهها ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلیون تومان است و اگر دستگاهی خراب شود، هزینه تعمیر با خود مرکز است.
وی در بخش دیگری از صحبتهای خود از ابتکار عمل در دوران کرونا یاد کرد و افزود: در زمان کرونا ظرف سه ساعت یک اتاق ایزوله مجهز برای بیماران مبتلا به کرونا ایجاد کردم که اکنون نیز برای استفاده بیماران مبتلا به بیماریهای واگیردار استفاده میشود.
این مدیر ۷۲ ساله که خود تجربه ۸ روز کما در دوران کرونا را دارد، خطاب به خیرین گفت: به عشق این بیماران کار میکنم و از خیرین خواهش میکنم تشریف بیاورند و کمبودهای ما را ببینند. دستگاه نوار قلب خراب، تخت خراب، ویلچر خراب و دستگاه دیالیز خراب داریم. هر دستگاهی هم که اهدا شود به نام خیر یا مرحومی که این دستگاه به نیت ایشان اهدا شده، روی همان دستگاه ثبت میشود تا همگان ببینند و مطلع شوند.
روایتی از یک شیفت ۴ ساعته در مرکز دیالیز قرچک
پرستار بخش دیالیز این مرکز، در گفتوگو با ایسنا، بیان کرد: در بخش دیالیز درمانگاه خیریه دارالشفای قرچک، هر شیفت بین ۳۰ تا ۳۵ بیمار تحت تصفیه خون با دستگاههای پیشرفته قرار میگیرند؛ مجموعاً ۱۵ پرستار داریم که در هر شیفت، ۶ پرستار، مسئولیت مراقبت از بیماران را بر عهده دارند؛ به این معنا که هر پرستار به طور همزمان پاسخگوی نیازهای درمانی ۵ تا ۶ بیمار است.
فاطمه محور، با اشاره به حجم بالای کار در این مرکز افزود: هر پرستار باید تمام مراحل اتصال به دستگاه، نظارت بر روند دیالیز، کنترل علائم حیاتی و اقدامهای اضطراری احتمالی را برای این تعداد انجام دهد؛ با وجود فشار کاری بالا، پرستاران مرکز دیالیز با دقت و حوصله، فرآیند حیاتی تصفیه خون را برای بیماران کلیوی مدیریت میکنند؛ فرآیندی که دستگاه جای خالی کلیه از کارافتاده را پر میکند، اما نظارت و مراقبت انسانی همچنان نقشی غیرقابل جایگزین دارد.
مدیر مرکز دیالیز خیریه دارالشفای قرچک نیز در خصوص نیروهای پرستاری و خدماتی گفت: اول که آمدم فقط ۴ پرستار داشتیم، اما الان ۱۵ پرستار لیسانس و فوقلیسانس داریم که دورههای زیاد آموزشی دیالیز را پشت سر گذاشتهاند. سه سالن فعال داریم و تعداد تختها نیز نسبت به روز اول به ۳۷ تخت رسیده که همه بهسازی و نوسازی شدهاند.
منصوری افزود: خوشبختانه علیرغم معوقاتی که از بیمهها طلب داریم، حقوق و دستمزد پرستاران و نیروهای خدماتی به صورت کامل و حتی در فواصل بیستم تا بیستوهفتم هر ماه، همراه با بیمه کامل آنان که توسط مدیر مرکز پرداخت میشود، باعث روند بهتر فعالیت آنان در این مرکز شده است.
وی یادآور شد: خانم دکتر مهیار، فوق تخصص نفرولوژی، سالهاست برای روزهای زوج و فرد، به صورت دائمی و مستمر، حتی در ایام تعطیلات نوروز و... تمام بیماران مرکز دیالیز را ویزیت، ماهیانه یک بار آزمایشات آنان را چک و نسخه داروهای مورد نیاز آنها را تجویز میکند.
۸۵ میلیارد تومان مطالبه از بیمهها
مدیر مرکز دیالیز قرچک، مهمترین چالش پیش روی این مرکز را مطالبات معوقه ۸۵ میلیارد تومانی از سازمانهای بیمهگر برشمرد و تصریح کرد: این مطالبات مربوط به بیمه تأمین اجتماعی، بیمه سلامت و خدمات درمانی نیروهای مسلح است. تأمین اجتماعی در هفت ماه اخیر هیچ پرداختی نداشته و بیمه سلامت و خدمات درمانی نیروهای مسلح، گرچه این آخری وضعیت پرداختی بهتری دارد، در مجموع وضعیت مناسبی ندارند.
منصوری درباره تأمین ملزومات و دارو نیز هشدار داد و گفت: به دلیل تحریمها، مواد اولیه اکثر وسایل و تجهیزات که خارجی است با کمبود شدید و افزایش نجومی قیمت مواجه است؛ مثلاً الان هر سرنگ دیالیز از ۴۰۰ هزار تومان به نزدیک یک میلیون و ۹۰۰ هزار تومان رسیده و به سختی پیدا میشود. پودرها، هپارین، صافیها و حتی پتو و پلاستیک زباله نیز با کمبود مواجه است.
وی در ادامه به فرسودگی و قیمت بالای دستگاهها اشاره کرد و افزود: یک دستگاه دیالیز مرغوب آلمانی با نرخ آزاد ۴ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان است که با ارز دولتی به یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان میرسد. ضمن اینکه برخی دستگاههای خراب به دلیل عدم ورود قطعات از ژاپن و چین، قابل تعمیر نیستند.
مدیر مرکز دیالیز خیریه دارالشفای قرچک افزود: متأسفانه، دولت و بیمهگرها بابت خرید دستگاههای جدید، هیچگونه یارانهای پرداخت نمیکنند و همین امر باعث فشار به خادمان عرصه سلامت در مراکز دیالیز شده است؛ در صورتی که یارانه به این دستگاهها تعلق بگیرد، بیماران خاص دیالیزی میتوانند از بهترین دستگاهها با بیشترین کارایی بهرهمند شوند.
منصوری در پایان، با تشکر از مدیرعامل و هیئت مدیره دارالشفای قرچک بابت همکاری چندین ساله، به معرفی سالانه ۱۰ تا ۱۵ بیمار برای پیوند کلیه، اشاره کرد و افزود: خلاصه دغدغه تمام مراکز خیریه و خصوصی و دولتی دیالیز این است که اگر هفت ماه دیگر نیز این وضعیت پرداخت مطالبات طول بکشد، مراکز دیالیز استان تهران و کشور، نه تنها ورشکسته، که کاملاً تعطیل خواهند شد؛ بنده با مدیران ۲۳ مرکز دیگر نیز ارتباط مستقیم دارم که پولی دریافت نکردهاند و مطالباتشان با مطالبات این مرکز، در همه امور که گفته شد، کم و بیش یکی است.
دولت و بیمهگرها به فکر بیماران دیالیزی باشند
یک پیشکسوت رسانهای استان تهران که کمتر از یک سال است در مرکز دیالیز خیریه دارالشفای قرچک تحت درمان است، گفت: نحوه خدماترسانی در این مرکز، مطلوب است اما وقتی پای درددل مدیر مرکز مینشینیم، مجبوریم از دولت و بیمهگرها گلایه کنیم و نگران آینده خود باشیم.
علیرضا مهدیزاده افزود: بیماری ما به تنهایی توسط داروها درمان نمیشود و حتماً باید دیالیز هم بهطور مستمر انجام شود؛ الان که مدتی است بحث ورشکستگی و تعطیلی مراکز دیالیز به دلیل عدم پرداخت مطالبات مراکز و کمبود داروها و تجهیزات دیالیز در کشور داغ شده، دغدغه مهم بیماران، تقاضا از دولت و سازمانهای بیمهگر برای تدبیر راه حل اساسی این معضلات است.
وی اضافه کرد: گرچه همه مردم از شرایط ویژه تحریمی و... کشور خبر دارند اما سلامت جامعه بسیار مهم و حیاتی است و بیماران خاص مانند دیالیزیها، نیازمند توجه و رسیدگی بیشتر هستند. از طرفی، دولت باید بخش مناسبی از بودجه خود را به این امر اختصاص دهد تا از تعطیلی مراکز دیالیز جلوگیری کند؛ ضمن اینکه اگر دولت، به طور منظم، بدهیهای خود را به برخی سازمانهای بیمهگر پرداخت کند، میتوان توقع داشت که این سازمانها نیز مسئولان مراکز را در منگنه بی پولی و عدم پرداخت یارانهشان قرار ندهند.
این پیشکسوت رسانهای استان تهران در پایان گفت: نکته مهم دیگری که وجود دارد، این است که بیماران و خانوادههایشان با این اوضاع آشفته مراکز دیالیز، دچار افسردگی و مشکلات روانی میشوند چون سلامت تحت درمان خود را در خطر میبینند و نمیتوانند روی درمان بیماری خاص و اصلیشان تمرکز داشته باشند؛ بنابراین باید به سلامت روان جامعه نیز توجه ویژه داشت تا مشکلات مردم، بیش از اینها نشود.
انتهای پیام
