به گزارش ایسنا، محمدرضا علیپور در نشست «بررسی اعمال حقوق حاکمیتی ایران بر تنگه هرمز و الزامات آن» که روز شنبه برگزار شد، با اشاره به مباحث حقوقی مرتبط با رژیم حاکم بر تنگههای بینالمللی، اظهار کرد: باید حاکمیت را بر مثابه مسئولیت در نظر بگیریم و از این منظر نیز به موضوع تنگه هرمز نگاه کنیم.
وی با اشاره به ادعاهای مطرح شده درباره حاکم بودن رژیم حقوقی عبور بینالمللی بر تنگه هرمز بر ضرروت بررسی محتوای این رژیمها تاکید کرد و گفت: ایران برای رد یا محدود کردن اعمال رژیم ترانزیتی استدلالهایش مبتنی بر حقوق بین الملل و معاهدات بینالمللی را باید بیان کند.
این کارشناس مسائل بین الملل با بیان اینکه برخی ادعاها درباره پذیرش کامل رژیم ترانزیتی از سوی ایران قابل خدشه است، افزود: این مساله از این منظر مطرح است که در حقوق بین الملل ایجاد حق برای دولتهای ثالث مستلزم پذیرش مکتوب آن از سوی دولت هاست.
علی پور با اشاره به کنوانسیون حقوق دریاها تصریح کرد: در فرآیند تدوین و مذاکرات این کنوانسیون، نوعی " بده بستان" میان دولت ها برای حفظ تعادل صورت گرفته و کشور ها ملزم بودند کلیت کنوانسیون را بپذیرند.
وی درباره عرفی بودن رژیم عبور ترانزیتی نیز گفت: در میان کشورهای مشرف بر تنگههای بینالمللی، همچنان دیدگاه های متفاوتی درباره پذیرش عبور ترانزیتی وجود دارد و نمیتوان آن را قاعدهای مورد اجماع کامل دانست.
او با اشاره به تحولات حقوق بین الملل در حوزه محیط زیست دریایی اظهار کرد: دولتهای ساحلی میتوانند در چارچوب رویههای بینالمللی و به منظور محافظت از محیط زیست دریایی، مقرراتی را برای عبور کشتیها اعمال کنند.
علی پور همچنین با اشاره به برخی رویه های بین المللی و محدودیت های اعمال شده برای عبور نفتکشها و کشتیهای سنگین تاکید کرد: ایران حتی در دوران جنگ نیز تنگه هرمز را مسدود نکرده است.
همچنین زینب فرهمندزاد عضو هیات علمی دانشگاه جامع انقلاب اسلامی در سخنانی اظهار کرد: ایران از زمان امضای این کنوانسیون، رژیم عبور ترانزیتی را یک موضوع قراردادی دانسته و نه یک قاعده عرفی الزام آور برای همه کشورها.
این استاد دانشگاه افزود: بر اساس قانون مصوب سال ۱۳۸۲ ایران در تنگه هرمز بر اصل (عبور بی ضرر) تاکید دارد؛ به این معنا که عبور کشتیها نباید مخل امنیت، نظم عمومی و حقوق کشورهای ساحلی باشد. از طرفی کشورهای ساحلی حق دارند مقررات و قوانین لازم را درباره عبور کشتیها اعمال کنند و در شرایطی که تهدید امنیتی یا توسل به زور مطرح باشد، محدودیتهایی را در نظر بگیرند.
وی با اشاره به حضور کشتیهای نظامی در خلیج فارس گفت: در مواردی که موضوع توسل به زور یا تهدید نظامی مطرح باشد، دولتها میتوانند درباره حضور کشتیهای جنگی مقررات خاصی از جمله دستورالعمل برای عبور با اطلاع قبلی وضع کنند.
فرهمندزاد همچنین با انتقاد از موضع ایالات متحده آمریکا در قبال ایران گفت: آمریکا عضو کنوانسیون حقوق دریاها نیست، اما همزمان تلاش میکند از مزایای رژیم عبور ترانزیتی استفاده کند. جمهوری اسلامی ایران رژیم عبور ترانزیتی را برای کشورهایی قائل است که عضو کنوانسیون باشند و تعهدات آن را نیز بپذیرند.
وی با اشاره به برخی قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل در این رابطه خاطرنشان کرد: ایران باید از طریق دیپلماسی فعال، مواضع حقوقی خود را در مجامع بینالمللی تثبیت کند و از ظرفیت کشورهای همسو از جمله روسیه و چین بهره ببرد.
این استاد دانشگاه تاکید کرد: ایران حق دارد از تمامی ظرفیتهای حقوقی خود برای دفاع از منافع و امنیت ملی استفاده کند.
انتهای پیام
