به گزارش ایسنا، نادر زینالی روز دوشنبه، ۲۸ اردیبهشت ماه در نشست مشترک با معاون وزیر جهادکشاورزی در امور آب و خاک و معاون دفتر امور خاک وزارت جهادکشاورزی معاونت آب و خاک که به مناسبت روز جهانی موزه و میراث فرهنگی با هدف انعقاد تفاهمنامه برای ایجاد موزه ملی خاک برگزار شد، با اشاره به ضرورت بازتعریف نسبت میان توسعه، محیط زیست و میراث فرهنگی، اظهارکرد: یکی از مسائل مهمی که امروز کشور با آن مواجه است، فقدان نگاه علمی و یکپارچه در حوزه مدیریت سرزمین است؛ موضوعی که آثار آن را میتوان در تغییرات گسترده کاربری اراضی، تضعیف هویتهای محلی و فاصله گرفتن از ظرفیتهای واقعی اقلیمی مشاهده کرد.
وی افزود: توسعه زمانی معنا پیدا میکند که مبتنی بر شناخت دقیق جغرافیا، اقلیم، تاریخ و ظرفیتهای بومی هر منطقه باشد. بدون چنین نگاهی، توسعه نهتنها پایدار نخواهد بود بلکه میتواند به تدریج بنیانهای طبیعی و فرهنگی یک سرزمین را نیز از بین ببرد.
زینالی ادامه داد: البرز در سالهای گذشته تحت فشار شدید توسعه نامتوازن قرار گرفته و بخش قابل توجهی از اراضی کشاورزی و ظرفیتهای طبیعی آن دستخوش تغییر شده است. استانی که روزگاری یکی از کانونهای مهم کشاورزی و باغداری کشور محسوب میشد، امروز بهتدریج در حال فاصله گرفتن از هویت تاریخی خود است.
این مسئول تصریح کرد: بخش مهمی از این وضعیت ناشی از نبود نگاه آمایشی و تصمیمگیریهای غیرمنسجم در حوزه مدیریت سرزمین است. زمانی که توسعه به ساختوساز و گسترش فیزیکی شهرها تقلیل پیدا کند، طبیعی است که خاک، کشاورزی و حتی هویت فرهنگی مناطق در اولویت قرار نگیرند.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی البرز تاکید کرد: خاک بخشی از حافظه تمدنی ایران است. بسیاری از شیوههای زیست، آیینها، فرهنگهای محلی و حتی مناسبات اجتماعی در طول تاریخ بر اساس ویژگیهای اقلیمی و ظرفیتهای خاک شکل گرفتهاند. به همین دلیل حفاظت از خاک علاوه بر حفاظت از یک منبع طبیعی، صیانت از بخشی از هویت ملی کشور است.
وی با اشاره به ضرورت ارتقای آگاهی عمومی در این حوزه افزود: یکی از ضعفهای جدی ما فاصله میان دانش تخصصی و فهم عمومی است. هنوز نتوانستهایم اهمیت خاک و منابع طبیعی را به یک مطالبه فرهنگی و اجتماعی تبدیل کنیم؛ در حالی که بسیاری از کشورهای دنیا توانستهاند از طریق موزهها مراکز آموزشی و روایتهای فرهنگی، ارتباط مردم با طبیعت و محیط زیست را تقویت کنند.
زینالی در ادامه با تاکید بر ضرورت ایجاد موزه ملی خاک در استان البرز، اظهارکرد: البرز با توجه به ظرفیتهای علمی، دانشگاهی، کشاورزی و موقعیت جغرافیایی خود، میتواند به محل شکلگیری نخستین موزه تخصصی و ملی خاک در کشور تبدیل شود.
این مسئول افزود: امروز دنیا به سمت ایجاد موزههای تخصصی و تعاملی حرکت کرده است؛ موزههایی که مفاهیم علمی را به زبان فرهنگ برای مردم ترجمه میکنند. در ایران نیز باید بتوانیم موضوعاتی مانند خاک، آب، کشاورزی و اقلیم را از چارچوبهای صرفاً اداری خارج کرده و به بخشی از گفتوگوی عمومی جامعه تبدیل کنیم.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی البرز خاطرنشان کرد: موزه ملی خاک میتواند حلقه اتصال میان دانشگاه، جامعه، کشاورزی، محیط زیست و میراث فرهنگی باشد و نقش مهمی در تبیین ارزشهای سرزمینی ایران ایفا کند. نسل جوان باید بداند که خاک فقط یک بستر فیزیکی نیست؛ آینده امنیت غذایی، فرهنگ و حتی تداوم زیست در این سرزمین به آن وابسته است.
وی همچنین با اشاره به تجربه کشورهای آسیایی در معرفی ظرفیتهای طبیعی و فرهنگی خود گفت: بسیاری از کشورها با وجود ظرفیتهای محدودتر، توانستهاند از طریق روایت درست داشتههای خود، ارتباط عمیقی میان جامعه و محیط طبیعی ایجاد کنند، اما ما هنوز نتوانستهایم ظرفیتهای کمنظیر اقلیمی و فرهنگی ایران را آنگونه که شایسته است معرفی کنیم.
این مسئول در بخش دیگری از سخنانش به وضعیت زیرساختهای فرهنگی البرز اشاره کرد و افزود: یکی از دغدغههای جدی ما در استان، کمبود فضاهای موزهای و فرهنگی بود. البرز با وجود پیشینه تاریخی، تنوع قومی و ظرفیتهای طبیعی ارزشمند، سالها از نبود موزههای هویتمحور رنج برده است.
وی ادامه داد: طی ماههای اخیر تلاش کردیم بخشی از این خلأ جبران شود و راهاندازی موزههای تخصصی در حوزههای مختلف از جمله مردمشناسی، گیاهان دارویی و میراث بومی در دستور کار قرار گرفت. با این حال، همچنان معتقدیم البرز نیازمند یک مجموعه بزرگ و جامع فرهنگی است که بتواند روایتگر پیوند میان طبیعت، تاریخ، علم و هویت باشد.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی البرز در پایان اظهار کرد: امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند بازگشت به فهم علمی و فرهنگی از سرزمین هستیم. توسعهای که نسبت خود را با خاک، محیط زیست، میراث فرهنگی و هویت تاریخی از دست بدهد، در نهایت به توسعهای ناپایدار و آسیبزا تبدیل خواهد شد؛ به همین دلیل باید موضوع خاک و حفاظت از آن را به یک دغدغه ملی و بیننسلی تبدیل کنیم.
انتهای پیام
