• دوشنبه / ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۵ / ۱۵:۴۰
  • دسته‌بندی: خراسان رضوی
  • کد مطلب: 1405022816627

اخلاق، شالوده زندگی مشترک در سیره حضرت علی(ع) و حضرت فاطمه(س)

اخلاق، شالوده زندگی مشترک در سیره حضرت علی(ع) و حضرت فاطمه(س)

ایسنا/خراسان رضوی عضو هیئت علمی بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی گفت: در سیره زندگی امام علی(ع) و حضرت زهرا(س)، اخلاق نه یک زینت ظاهری، بلکه شالوده و زیربنای اصلی زندگی مشترک است و نقش بنیادین اصول اخلاقی در این الگوی موفق در چهار بُعد خلاصه می‌شود.

یاسر دلشاد درگفت‌وگو با ایسنا درباره نقش اصول اخلاقی در ساختن یک زندگی موفق با الگوگیری از زندگی مشترک حضرت علی(ع) و حضرت فاطمه(س)، با اشاره به چهار بُعد این اصول اخلاقی اظهار کرد: بُعد اول پایداری است و در آن اخلاق به مثابه ستون فقرات، عامل انسجام و مقاومت خانواده در برابر بحران‌ها است. دوم تعالی‌بخشی که روابط روزمره زوجین را از پیوندی عادی به مسیری مشترک برای تکامل و رشد روح ارتقا می‌دهد. بُعد سوم آرامش‌آفرینی است که با ایجاد حریم امن روانی، آرامشی حقیقی و درونی می‌آفریند و فراتر از راحتی مادی است. بُعد چهارم نیز مصونیت‌بخشی است که همچون سپری دفاعی، حریم خانواده را در برابر آفت‌ها و رفتارهای مخرب حفظ می‌کند.

عضو هیئت علمی بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی با اشاره به ضرورت‌های اخلاقی برای شکل‌گیری یک زندگی مشترک موفق و سرشار از محبت در سیره حضرت علی(ع) و حضرت فاطمه(س)، اظهار کرد: باید توجه داشت که زندگی موفق بر ضرورت‌های اخلاقی استوار است. در سیره این بزرگواران این اصول بنیادین شامل احترام متقابل و تکریم، ساده‌زیستی برای کاهش فشارها، صبر و گذشت مهربانانه و صداقت به‌عنوان شالوده اعتماد است. علاوه بر این، چهار الگوی رفتاری در حیات این بزرگواران برجسته است. نخست، تقسیم کار عالمانه که در آن با واگذاری امور داخل به حضرت زهرا(س) و بیرون به امام علی(ع)، نظم و آرامش خانواده تأمین می‌شد. دوم، خوش‌رویی و مدارا است و امیرالمؤمنین(ع) رفتار نیکو و پرهیز از بدزبانی را وظیفه‌ای اخلاقی برای حفظ آرامش و صفای خانه می‌دانستند. سوم، کمک به همسر است که امیرالمومنین علی‌رغم مسئولیت‌های اجتماعی، در کارهای منزل مانند آوردن آب و تهیه هیزم، مشارکتی فعال و فضیلت‌مندانه به نمایش گذاشتند.

دلشاد درباره چهارمین الگوی رفتاری حضرت علی(ع) و حضرت فاطمه(س)، گفت: شناخت همسر و آشنایی با ابعاد روحی و شخصیتی او از عوامل انس و الفت در خانواده و استحکام آن، شناخت حالات و روحیات یکدیگر و درک متقابل است. برای مثال حضرت فاطمه(س) با شناخت عمیقی که از روحیات امام علی(ع) داشتند، رفتارهای ایشان را برای دیگران تبیین می‌کردند. به عنوان نمونه، هنگامی که یکی از اصحاب، امام را در نخلستان حین مناجات بی‌هوش یافت و گمان کرد ایشان از دنیا رفته‌اند، هراسان ماجرا را گزارش داد. حضرت با آگاهی کامل از درجات معنوی همسرشان فرمودند «این حالت بی‌هوشی، بر اثر شدت خوف و خشیت الهی بر ایشان عارض شده است».

وی در پاسخ به این پرسش که چرا پایبندی به ارزش‌های اخلاقی در استحکام و پایداری زندگی مشترک اهمیت اساسی دارد، توضیح داد:پایبندی به ارزش‌های اخلاقی نقشی بنیادین در استحکام و پایداری زندگی مشترک دارد. این ارزش‌ها با تکیه بر صداقت، اساس اعتماد و امنیت روانی را که مهم‌ترین رکن آرامش خانواده است، بنا می‌نهند. در این فضا، اخلاق ضامن حفظ حرمت‌ها و احترام متقابل است و از بروز رفتارهای مخرب و آسیب‌های عاطفی جلوگیری می‌کند. افزون بر این، فضایلی چون صبر، گذشت و مدارا به زوجین کمک می‌کند تا اختلافات طبیعی و فشارهای زندگی را با درک متقابل مدیریت کنند. بدین ترتیب، رابطه از یک قرارداد ساده فراتر رفته و به پیوندی عمیق و معنادار تبدیل می‌شود. می‌توان گفت که اخلاق  نیکو همچون ملاتی مستحکم، اجزای زندگی مشترک را در برابر بحران‌ها، یکپارچه، پابرجا و آسیب‌ناپذیر نگه می‌دارد.

عضو هیئت علمی بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی با اشاره به نقش صداقت، احترام متقابل و همدلی در رضایت و موفقیت زندگی مشترک اظهار کرد: صداقت و شفافیت با ایجاد اعتماد، امنیت روانی زوجین را تضمین کرده و مانع از بروز اضطراب و پنهان‌کاری می‌شود. در امتداد آن، تکریم متقابل به عنوان حافظ کرامت انسانی و مرزهای ارتباطی عمل می‌کند و در زمان بروز تعارضات، جلوی فرسایش عاطفی رابطه را می‌گیرد. از سوی دیگر، همدلی با تعمیق درک متقابل و پیوندهای عاطفی، احساس انزوای روانی را در برابر تنش‌ها کاهش داده و رویکرد حل‌مسئله مشارکتی را تقویت می‌بخشد. در نهایت، درهم‌تنیدگی و هم‌افزایی این سه اصل، کانون خانواده را به پناهگاهی امن برای تنظیم هیجانات و بستری بهینه برای رشد، توسعه فردی و خودشکوفایی زوجین تبدیل می‌کند.

دلشاد درباره تاثیر عمل به اصول اخلاقی در  شکل‌گیری روابط خانوادگی پایدار گفت: عمل به اصول اخلاقی از طریق چهار مکانیسم به شکل‌گیری خانواده‌ای پایدار و پرمحبت می‌انجامد. نخست، پایبندی به صداقت و شفافیت، بستری از اعتماد و امنیت روانی می‌سازد که دلبستگی عاطفی میان زوجین را تعمیق می‌بخشد. دوم، ارزش‌هایی نظیر صبر، گذشت و احترام متقابل موجب می‌شوند تا تعارضات به جای تخریب رابطه، از طریق گفت‌وگوی سازنده حل‌وفصل شده و از انباشت کینه جلوگیری شود. سوم، رفتارهایی چون خوش‌رویی و درک متقابل، با تأمین نیازهای عاطفی، صمیمیت و همدلی را در طول زمان تازه و پویا نگه می‌دارند. مشارکت و تقسیم کار، بار مسئولیت‌ها را تعدیل کرده و به زوجین احساس ارزشمندی و تعلق‌خاطر می‌بخشد. اخلاق همچون سپری محافظ و پیوندی مستحکم، هم خانواده را در برابر بحران‌ها مقاوم ساخته و هم ظرفیت تولید عشق را افزایش می‌دهد.

انتهای پیام