توجه انسانها و حکومتهایی از ادوار مختلف به این استان سبب شده تا تاریخی پربار را برای این خطه از خاک کشورمان به ثبت برساند، بگونهای که تاکنون قریب پنج هزار اثر تاریخی در این استان شناسایی شده و آن را به یکی از سه استان اول کشور از نظر تعدد آثار تاریخی تبدیل کرده است.
علیرغم تعدد بالای آثار تاریخی در کرمانشاه، طی دهههای گذشته تنها تعداد معدودی از این آثار این فرصت را پیدا کردهاند که در عرصه جهانی و ملی شناخته شده و گردشگران با آنها آشنا شوند که از جمله این آثار میتوان به کتیبه ثبت جهانی شده بیستون، تاق بستان، معبد آناهیتا، تکیه بیگلربیگی و تکیه معاون الملک اشاره کرد که مورد توجه قرار گرفته و اعتباراتی صرف آنها شده است.
شاید به جرات بتوان گفت قریب ۹۹ درصد از آثار تاریخی کرمانشاه هنوز یا ناشناخته مانده و یا کمتر شناخته شدهاند و هیچگاه هم فرصت و مجال مناسبی برای معرفی مناسب آنها در عرصه بینالمللی و ملی فراهم نشده است، در حالی که ارزش این آثار اگر بالاتر از بیستون و تاق بستان و ... نباشد، کمتر نیست و میشود گفت در حق این آثار تاریخی اجحافی تاریخی صورت گرفته، چرا که نه مسئولین و نه رسانهها و نه مردم توجه لازم را به آنها نداشتهاند.
اکنون که در هفته میراث فرهنگی قرار گرفتهایم، این مجال و فرصت فراهم شده تا زوایا و گوشههایی پنهان یا کمرنگ از تاریخ این دیار که تاکنون در و حد و اندازه خود شناخته نشدهاند را معرفی کنیم.
یکی از آثار تاریخی کرمانشاه که برخی از تاریخدانان آن را یکی از قدیمیترین کتیبههای تاریخی خاورمیانه و ایران میدانند، اما از بخت بدش کمتر شناخته شده، کتیبه «آنوبانی نی» در شهرستان سرپلذهاب است، شهری که آن را یکی از هشت شهر باستانی جهان میدانند.
گفته میشود اولین بار هنری روالینسون شرق شناس بریتانیایی در سال ۱۸۳۶ دو کتیبه که یکی از آنها کتیبه آنوبانینی بود را در حاشیه شمالی شهر سرپلذهاب در نزدیکی رودخانه الوند و در دامنه کوهی به تام پاتیر کشف کرد.
طبق نظر باستانشناسان این کتیبه حدود ۴۸۰۰ سال قدمت دارد و قدیمیترین کتیبه باستانی در ایران است. کسی که دستور حجاری این کتیبه را داده، آنوبانینی پادشاه قوم لولوبی بوده که با حجاری این اثر در ارتفاع ۱۶ متری از سطح زمین تلاش داشته قدرت خود را به رخ آیندگان بکشاند.
لولوبیان اقوامی بودند که پیش از مادها در هزاره سوم پیش از میلاد، در نواحی غربی ایران، شامل بخشی از اقلیم کردستان کنونی عراق، از آذربایجان غربی ایران امروز تا ایلام و کردستان و کرمانشاه حکومت میکردهاند، این اقوام کوه نشین بودند و با بابلیها داد و ستد داشتند. همچنین دو بار توسط پادشاهان اکدی نیز شکست خوردند.
آنوبانینی یکی از پادشاهان قدرتمند این قوم بود که برای اینکه نام و قدرتش به یادگار بماند، دستور داد ت