حسین احمدی شامگاه دوشنبه ۲۸ اردیبهشت در اولین سلسله میزگردهای علمی به مناسبات هفته ملی جمعیت و هفته ملی ازدواج با موضوع تحولات جمعیتی استان با تأکید بر گذار دوم جمعیتی که به همت ادارهکل ورزش و جوانان و معاونت فرهنگی جهاددانشگاهی استان زنجان در سالن شهید شهریاری جهاد دانشگاهی برگزار شد، بیان کرد: زنجان با پایین بودن جایگزینی و چشمانداز افزایش جمعیت سالمند مواجه است؛ وضعیتی که اگر با برنامهریزی در حوزه اشتغال، رفاه، خدمات بیمهای و سلامت همراه نشود، در سالهای آینده پیامدهای جدیتری برای استان به دنبال خواهد داشت.
وی تصریح کرد: آنچه امروز در زنجان مشاهده میشود بخشی از روند جهانی است، اما این فرآیند در ایران و از جمله در زنجان با تأخیر نسبت به کشورهای پیشرفته و با سرعتی بیشتر رخ داده است.
وی ادامه داد: از آغاز تحولات جمعیتی در کشور از دهههای ۴۰ و ۵۰ شمسی قابل ردیابی است؛ دورهای که با گسترش خدمات بهداشتی، کاهش مرگومیر و افزایش امید به زندگی، زمینه برای رشد جمعیت فراهم شد. این روند در دهه ۶۰ بهطور محسوستر آشکار شد، زمانی که مدارس چندشیفته، کمبود امکانات آموزشی و فشار جمعیتی از نخستین نشانههای این رشد بودند.
احمدی ادامه داد: نرخ رشد جمعیت در زنجان اکنون حدود ۰.۸۱ درصد است و نشان میدهد استان در وضعیت رشد کند قرار دارد. همچنین نرخ جایگزینی جمعیت در زنجان ۱.۵۷ عنوان شد؛ در حالی که نرخ جایگزینی استاندارد ۲.۱ است، بنابراین تداوم این وضعیت به کاهش تدریجی جمعیت در سالهای آینده منجر خواهد شد.
عضو هیات علمی دانشگاه فرهنگیان توضیح داد: دورهای که سهم جمعیت در سن کار افزایش مییابد و در صورت وجود زیرساختهای اقتصادی و اجتماعی، فرصتی برای توسعه محسوب میشود، اما اگر جامعه توان جذب این جمعیت را نداشته باشد، همین فرصت به بحران بدل خواهد شد.
احمدی با تأکید بر اینکه رشد جمعیت تنها در صورتی نعمت است که بسترهای لازم برای بهرهگیری از آن فراهم باشد، گفت: در غیر این صورت، ضعف زیرساختها، نرخ بالای بیکاری و ناتوانی بازار کار، رشد جمعیت را به مسئلهای پرهزینه تبدیل میکند.
وی به نقش گسترش شهرنشینی، کاهش جمعیت روستایی و مهاجرتهای داخلی و خارجی اشاره شد و گفت: ابتدا تمرکز جمعیت در مرکز استان شکل گرفت و پس از ناتوانی این مرکز در پاسخگویی به نیازها، روند مهاجرت به استانهای بزرگتر و حتی به خارج از کشور شدت یافت.
عضو هیات علمی دانشگاه فرهنگیان افزود: با پایان یافتن پنجره جمعیتی فعلی، زنجان در دهههای آینده وارد پنجره سالمندی خواهد شد؛ دورانی که جمعیت جوان امروز به سالمندانی نیازمند خدمات گسترده درمانی، مراقبتی و رفاهی تبدیل میشود. از این منظر، کاهش جمعیت فعال میتواند فشار مضاعفی بر زیرساختهای بیمه، درمان و خدمات اجتماعی وارد کند.
وی ادامه داد: افزایش امید به زندگی نیز میتواند این فشار را تشدید کند. میانگین امید به زندگی از حدود ۶۵ سال به بیش از ۷۷ سال رسیده است و این بدان معناست که سالهای بیشتری از عمر نیازمند مراقبت، دارو و خدمات اجتماعی خواهد بود؛ خدماتی که باید توسط جمعیت جوان تأمین شود.
احمدی خاطرنشان کرد: کاهش نرخ باروری در زنجان و پایین بودن نرخ جایگزینی، اگر با اصلاح سیاستهای اقتصادی، حمایت از خانواده و اشتغال جوانان همراه نشود، آینده استان را با چالش جدی کاهش جمعیت و افزایش سالمندی روبهرو خواهد کرد.
انتهای پیام
