مسجد جامع اصفهان که با نامهای دیگری مانند "مسجد عتیق" یا "مسجد جمعه" نیز شناخته میشود، از قدیمیترین مساجد ایران و از نخستین مساجد چهار ایوانی جهان اسلام دانسته شده است که قدمت آن به سده دوم هجری قمری بر میگردد و در دورههای مختلف تاریخـی از جمله دیلمیـان، سـلجوقی، آق قویونلو، ایلخانی، صفویه و قاجار به مرور زمان دچار تغییرات و تکمیل شده است. این مکان پیش از ورود مسلمانان به شهر اصفهان، کاربری آتشکده داشته و در سدههای دوم و سوم هجری مسجدی ساده بر روی آن بنا شد و بهمرور در دورههای مختلف تاریخی گسترش پیدا کرد. مسجد جامع اصفهان در شمال شرقی این شهر و در کنار میدان کهنه (قیام) واقع شده است. این مسجد مهمترین بنای تاریخی ایران از دوره سلاجقه است که مجموعهای از سبکهای مختلف معماری و تزئیناتی چهارده قرن تاریخ اسلامی ایران را در بر دارد و جایگزین مساجد سبک ابتدایی عربی در ایران شد. مسجد جامع اصفهان شامل بخشهایی چون صحن چهار ایوانی، گنبد نظامالملک و تاجالملک، ایوانهای صاحب، استاد، شاگرد و درویش، چند شبستان چهلستونی، مدرسه مظفری و محرابهای متعددی از جمله محراب الجایتو است. تزئینات و کاشیکاریهای این مسجد توسط سلسلههای حاکم بر ایران بهویژه در زمان صفویان انجام شده است. کتیبههای زیادی در این مسجد وجود دارد که به تاریخچه معماری و حواشی مربوط به مسجد جامع اصفهان میپردازد. مسجد جامع عتیق اصفهان در سال ۱۳۱۰ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید و در سال ۱۳۹۰ بهعنوان اولین مسجد جهان اسلام در میراث جهانی یونسکو ثبت شد. مسجد جامع عتیق اصفهان به موزه معماری اسلامی ایران نیز شهرت دارد.
با توجه به اینکه این بنای تاریخی در مجاورت بازر بزرگ اصفهان قرار دارد، همچنان تردد وانتهای باری سنگین در مجاورت این مسجد تاریخی انجام میشود، که این موضوع باعث شکستگی لولههای فرسوده آب و فاضالاب در اطراف این بنای تاریخی شده است و این اتفاق به معضلی بزرگ برای این بنایی تاریخی تبدیل شده که قسمتهایی از شبستان زمستانه سلجوقی که در جنوب غربی بنا واقع شده در روزهای گذشته در دچار نَمزدگی و فرونشست شده است.
نظرات