حافظ مهدنژاد در گفتوگو با خبرنگار ایسنا، اظهار کرد: علاوه بر راهکارهای خاص هر بخش، راهکارهای عمومی و سیاستهای دولتی نیز میتوانند نقش مهمی در مدیریت مصرف آب ایفا کنند که در این رابطه آموزش و افزایش آگاهی و اجرای برنامههای آموزشی برای آگاهی بخشی به مردم درباره اهمیت صرفهجویی در مصرف آب، میتواند نقش موثری داشته باشد.
وی خاطرنشان کرد: قوانین و مقررات و نیز وضع قوانین سختگیرانه برای محدود کردن مصرف آب و جریمه کردن تخلفات، حمایت از نوآوری تشویق و حمایت از تحقیقات و فناوریهای نوین برای کاهش مصرف آب، هماهنگی بین بخشی و همکاری بین بخشهای مختلف خانگی، کشاورزی و صنعتی برای تخصیص بهینه منابع آبی از دیگر راهکارهای کارشناسی بوده که به عنوان راهکارهای عمومی و سیاستی دولت در مدیریت مصرف آب تأثیرگذار خواهد بود.
رئیس کانون بسیج اساتید دانشگاه سیدجمالالدین اسدآبادی در ادامه اظهار کرد: با توجه به کاهش شدید نزولات جوی از یک سو و افزایش دمای هوا و خشکسالی از سوی دیگر، بحران کم آبی بیش از هر زمان دیگری کشور را تهدید میکند.
وی تصریح کرد: با توجه به هشدارهای مختلفی که در راستای کم آبی از سوی مسئولان داده شده است در این وضعیت برای مدیریت مصرف آب در بخش خانگی، کشاورزی و صنعتی باید راهکارهای کارشناسی را در مصرف بهینه آب در نظر گرفت.
مهدنژاد افزود: با توجه به بحران کم آبی که در بسیاری از مناطق جهان از جمله ایران به چشم میخورد مدیریت صحیح و کارشناسی مصرف آب در بخشهای مختلف ضروری خواهد بود.
وی با اشاره به راهکارهای کارشناسی برای مدیریت مصرف آب در سه بخش خانگی کشاورزی و صنعتی، خاطرنشان کرد: مصرف آب در بخش خانگی شامل آب شرب، شستوشو، آشپزخانه و فضای سبز بوده که برای کاهش مصرف آب در این بخش میتوان اقدامات مختلفی را انجام داد.
رئیس کانون بسیج اساتید دانشگاه سیدجمالالدین اسدآبادی ادامه داد: نصب شیرآلات و توالتهای کم مصرف، نصب سیستمهای جمعآوری آب باران برای استفاده در شستشوی ماشین و آبیاری گلها و باغچه، رفع نشتیها و بازرسی و تعمیر فوری لولهها و شیرآلات معیوب برای جلوگیری از هدر رفت آب، استفاده هوشمندانه از ماشینهای لباسشویی و ظرفشویی فقط در صورت پر بودن ماشین، آبیاری هوشمند فضای سبز و استفاده از سیستمهای آبیاری قطرهای و تنظیم زمان آبیاری در ساعات خنک روز صبح زود یا شب را میتوان از راهکارهای کارشناسی در بخش خانگی برای مدیریت مصرف آب برشمرد.
مهدنژاد همچنین با اشاره به مدیریت مصرف آب در بخش کشاورزی تصریح کرد: بخش کشاورزی بزرگترین مصرفکننده آب در بسیاری از کشورها از جمله ایران بوده، بنابراین مدیریت مصرف آب در این بخش از اهمیت بالایی برخوردار است.
وی گفت: استفاده از سیستمهای آبیاری تحت فشار، انتخاب محصولات مقاوم به خشکی، کاشت محصولات کم آب بر کشاورزی سازگار با شرایط اقلیمی، برنامهریزی دقیق آبیاری و استفاده از فناوریهایی مانند حسگرهای رطوبت خاک برای تعیین زمان و میزان آبیاری، بازیافت آب کشاورزی و استفاده از آب بازیافتی مانند پساب تصفیه شده شهری برای آبیاری محصولات غیر خوراکی، مدیریت بهینه خاک و افزایش نگهداری آب در خاک با استفاده از کودهای عالی و مالچ پاشی و کاهش تبخیر را میتوان از جمله موارد راهکارهای مدیریت مصرف در بخش کشاورزی دانست.
این دانشیار گروه جغرافیا در ادامه با اشاره به بخش صنعت نیز اضافه کرد: مصرف آب در بخش صنعتی شامل فرایندهای تولید خنک کاری و شستوشو بوده و مدیریت صحیح مصرف آب در این بخش میتواند به کاهش چشمگیر مصرف کمک کند.
مهدنژاد اظهار کرد: طراحی سیستمهای بازیافت آب در فرایندهای صنعتی برای استفاده مجدد از آب در مراحل مختلف، بهینهسازی فرایندهای خنک کاری و استفاده از سیستمهای خنک کاری با مصرف آب کمتر مانند خنککاری هوایی، نظارت و کنترل مصرف آب و نصب دستگاههای اندازهگیری دقیق مصرف آب و اعمال سیاستهای کاهش مصرف، استفاده از فناوریهای نوین و بهکارگیری تکنولوژیهای پیشرفته که نیاز به آب کمتری دارند، تامین آب از منابع جایگزین و استفاده از آب شور یا پساب تصفیه شده برای فرایندهایی که نیاز به آب شرب ندارند را نیز میتوان از راهکارهای کارشناسی برای مدیریت مصرف آب در بخش صنعتی عنوان کرد.
دانشیار گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری در ادامه در پاسخ به اینکه چه روشهایی برای کاهش هدر رفت آب در سیستمهای آبیاری کشاورزی وجود دارد؟، اظهار کرد: کاهش هدر رفت آب در سیستمهای آبیاری کشاورزی یکی از چالشهای مهم در مورد مدیریت منابع آب در کشور ایران است.
رئیس کانون بسیج اساتید دانشگاه سیدجمال الدین اسدآبادی بیان کرد: با توجه به کمبود آب و خشکسالیهای مکرر برای مقابله با مشکل هدر رفت آب در سیستمهای آبیاری کشاورزی، روشها و فناوریهای مختلفی وجود دارد که میتوانند به طور موثر مصرف آب را کاهش دهند.
مهدنژاد یکی از جمله موارد برای حل مشکل هدررفت آب در سیستمهای آبیاری کشاورزی را استفاده از سیستمهای آبیاری تحت فشار دانست و خاطرنشان کرد: سیستمهای آبیاری تحت فشار از جمله آبیاری قطرهای و بارانی میتوانند به طور قابل توجهی نقش موثری در هدر رفت آب داشته باشند.
وی همچنین با بیان اینکه بهبود مدیریت آبیاری سطحی نیز در بحث جلوگیری از هدر رفت آب در سیستم های آبیاری کشاورزی ضروری است، تصریح کرد: در مناطقی که از روشهای سنتی آبیاری سطحی استفاده میشود میتوان با اعمال تغییرات مختلفی هدر رفت آب را کاهش داد.
مهدنژاد تصریح کرد: اصلاح شبکههای آبیاری و احداث کانالها و جلوگیری از نشت آب از دیوارهها و کف کانالها، استفاده از پوشش ضد نشت و استفاده از موادی مانند پلاستیک یا بتن برای پوشش کانالها و حوضچهها، تقسیمبندی دقیق زمین و تقسیم زمین به بخشهای کوچکتر برای کنترل بهتر جریان آب میتواند در بهبود مدیریت آبیاری سطحی در روشهای سنتی آبیاری موثر باشد.
وی با بیان اینکه استفاده از فناوریهای هوشمند و مدرن نیز میتوانند به بهینهسازی مصرف آب در کشاورزی کمک کنند، گفت: سیستمهای سنجش رطوبت خاک و استفاده از سنسورهایی که میزان رطوبت خاک را اندازهگیری کرده و زمان مناسب آبیاری را تعیین میکنند، برنامهریزی آبیاری هوشمند و استفاده از نرمافزارها و سیستمهای کنترلی برای تنظیم زمان و میزان آبیاری براساس نیاز گیاهان را میتوان از جمله این موارد برشمرد.
مهدنژاد افزود: استفاده از حسگرهای خاک و محیطی، کنترل اتوماتیک و برنامهریزی، تجزیه و تحلیل دادهها و یادگیری الگوریتمهای ماشین، استفاده از سیستمهای آبیاری قطرهای و توزیع مستقیم آب به ریشهها، کاهش هزینهها و افزایش عملکرد، بهینهسازی مصرف آب در مقیاس بزرگ و کاهش تاثیرات زیست محیطی از دیگر مواردی بوده که در استفاده از فناوریهای نوین و هوشمند برای کمک به بهینهسازی مصرف آب در بخش کشاورزی موثر هستند.
انتهای پیام
نظرات