چهارشنبه ۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۴ | ۱۱:۱۶
پیشرفت اسلامی ایرانی مفهومی پساتوسعه‌ای است، نه بازگشت به گذشته

رئیس مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت مطرح کرد

پیشرفت اسلامی ایرانی مفهومی پساتوسعه‌ای است، نه بازگشت به گذشته

رئیس مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت در چهاردهمین کنفرانس این مرکز با اشاره به مفاهیم نظری پیشرفت، تأکید کرد: واژه «پیشرفت» در الگوی اسلامی ایرانی، معادل «Progress» قرن نوزدهم اروپا نیست، بلکه مفهومی پساتوسعه‌ای و برخاسته از بستر تمدنی ایران و جهان اسلام است. وی با تبیین تفاوت‌های تاریخی و فرهنگی «پیشرفت» و «توسعه»، بر ضرورت بازآفرینی اندیشه تحول اجتماعی بر مبنای مبانی بومی تأکید کرد.

به گزارش ایسنا، دکتر صادق واعظ‌ زاده امروز در افتتاحیه چهاردهمین کنفرانس الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت که در مرکز الگو برگزار شد، گفت: پیشرفت، موضوعی چند رشته‌ای است. خوشبختانه پس از این که مقام معظم رهبری خطوط اساسی پیشرفت اسلامی ایرانی را بیان فرمودند، از استادان و متخصصان خواستند که الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت را تهیه کنند.

وی افزود: مباحث پیشرفت در رشته‌های مختلف در ایران رونق گرفت که برای طراحی الگو بسیار مغتنم بود. هر قدر مباحث مربوط به پیشرفت در کشور در سطح مراکز علمی و رسانه‌ای مطرح شود، پشتوانه نظری و گفتمانی پیشرفت را تقویت می‌کند که برای کشور مفید، بلکه ضروری است.

واعظ زاده با بیان اینکه بعضی از این مباحث، سوء تفاهمی درباره معنی واژه پیشرفت و معادل‌سازی آن در زبان‌های اروپایی شامل فرانسوی و انگلیسی ایجاد کرده است، ادامه داد: در این سوء تفاهم، واژه پیشرفت در زبان فارسی، ترجمه واژه Progress که در قرن نوزدهم در اروپا رایج بود، دانسته می‌شود. در نتیجه کاربرد پیشرفت به جای توسعه، بازگشت به گذشته و به مفهوم و واقعیتی پیشاتوسعه‌ای  پنداشته می‌شود. در حالی که الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی، مفهومی پساتوسعه‌ای است و نظر به بازگشت به نظریه‌ها یا رویه‌های قدیمی و منسوخ ندارد.

رئیس مرکز اسلامی ایرانی پیشرفت با بیان اینکه در اینجا می‌خواهیم چند کلمه‌ای برای رفع این سوء تفاهم بگوییم، ادامه داد: ایده Progress در اروپا در قرن هجدهم میلادی پدید آمد. ترجمه Progress به زبان فارسی اولین بار با واژه ترقی انجام شد و واژگان مترقی و راقیه و نظایر آن در رسانه‌ها معمول شد. مثلا مجله ترقی در ایران حدود یکصد سال قبل و احتمالا با نظر به ایده Progress منتشر شد. از جمله هدف‌های این مجله رسیدن ایران به مراتب بالای اجتماعی بود. ترجمه Progress به پیشرفت خیلی کمتر و بعدها صورت پذیرفت.

وی اظهار کرد: ترقی ایده‌ای است مبنی بر این که گسترش علم وفناوری می‌تواند در وضعیت اجتماعی بشر بهبود ایجاد کند. یعنی مردم می‌توانند با استفاده از علم و فناوری به ثروت بیشتر و رفاه زیادتر و کیفیت زندگی بهتر دست یابند. فرض بر این بود که ترقی روندی است قاعده‌مند و جهان‌شمول که از اروپا آغاز شده و در سایر سرزمین‌ها قابل تکرار است. این روند به ت