مجاهد کرباسی رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان اردکان در گفت‌وگو با ایسنا، این ثبت ملی را نقطه عطفی برای برنامه‌ریزی منسجم جهت دمیدن روحی تازه‌ به تار و پود این میراث کهن و افقی تازه برای احیا، آموزش و توسعه اقتصادی آن دانست.

وی این موفقیت را حاصل پیگیری‌های مستمر نماینده مردم شهرستان و نتیجه استناد به پیشینه تاریخی و تداوم فعالیت کارگاه‌های سنتی در اردکان ذکر کرد و یادآور شد: اکنون زمینه و بستر برای حمایت هدفمند از هنرمندان این عرصه، توسعه آموزش‌های تخصصی، استانداردسازی تولید و بهره‌برداری از ظرفیت‌های بی‌نظیر گردشگری فرهنگی فراهم شده است.

کرباسی به برنامه‌های آتی شهرستان در این رابطه اشاره کرد و افزود: ایجاد کارگاه‌های آموزشی رایگان، کمک به تأمین مواد اولیه مرغوب، معرفی محصولات در بازارهای ملی و بین‌المللی و همچنین طراحی تورهای گردشگری حول محور کاربافی در دستور میراث فرهنگی برای معرفی و رونق هر بیشتر کاربافی است ولی هدف نهایی، تبدیل این هنر به محرکی برای ایجاد اشتغال پایدار به ویژه برای زنان سرپرست خانوار و جوانان است.

به سراغ خانواده حاجی‌حکیمی و احمدیان در اردکان می‌رویم که چهار نسل در حیاتشان در این هنرصنعت فعالیت دارند و گواه زنده و نماد مقاومت در برابر موج فراموشی بر هنر کاربافی هستند.

آرزوهای بافته شده بر دار چوبی

در یکی از خانه‌های قدیمی محله‌ی کوشکنو اردکان، صدای آرام ولی پرقدرت «گل بی‌بی حاجی حکیمی» از پیشکسوتان کاربافی، حکایت از داستانی ۷۰۰ ساله دارد.  

گل‌بی‌بی حاجی‌حکیمی‌ مادربزرگ خانواده است که در کنار دخترش «خدیجه احمدیان»، نوه‌ها و نتیجه‌ها مجدانه در این حوزه فعالیت دارند و سینه به سینه کاربافی را یاد گرفته و به آن می‌پردازند.

حاجی حکیمی که از کودکی پای دار بافندگی سنتی یا همان کار (اصطلاح محلی برای دستگاه پارچه‌بافی) بزرگ شده است، توجه به این هنر که امروز در قالب ثبت ملی آن رقم خورده را از آرزوهایی دیرینه خود و هم‌نسلانش خواند.

وی در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: از وقتی دختربچه بودم، پای دار کاربافی بزرگ شدم و هر پارچه‌ای که می‌بافتم، برای من قصه و داستانی از عشق و صبر مردم این دیار بود.

حاجی حکیمی به ریشه‌های عمیق این هنر در هویت مردم اردکان اشاره کرد و گفت: کاربافی، نفس زندگی مردم این دیار است چرا که نقش‌هایش را از طبیعت کویر گرفته و با آن، تاریخ و هویت خودمان را می‌بافیم.

وی معتقد است که ثبت ملی هنر کاربافی، امیدی تازه‌ای است تا جوانان دوباره به این هنر روی آورند و دارهای خاموش، دوباره بانگ زندگی سر دهند.

البته پای صحبت «گل‌بی‌بی‌ حاجی‌حکیمی‌ کوشکنو» که بنشینی، امیدواری‌اش از آینده با دغدغه‌ای عمیق همراه است. وی در این خصوص گفت: امیدوارم این ثبت ملی تنها یک عنوان روی کاغذ نباشد چرا که این دارها برای ما به عنوان اعضای خانواده‌ هستند که امروز شناسنامه‌دار شده‌اند.

وجود ۴۰۰ دستگاه کاربافی در اردکان

به گزارش ایسنا، هرچند کاربافی با پیشینه‌ ۷۰۰ سال یا بیشتر هنوز هم در برخی از محله‌های قدیمی اردکان به دست پرتوان استادکاران بومی جان دارد و بافته می‌شود ولی بررسی‌ها نشان می‌دهد که این هنر در سایر مناطق مرکزی ایران مانند میمند، آباده، بروجن، ورزنه و هرمزگان از حدود ۵۰ تا ۸۰ سال پیش از رونق افتاده و تقریباً دیگری اثری از آن باقی نمانده است.  

متاسفانه این هنرصنعت هرگز آن‌گونه که شایسته بوده، مورد مطالعه و توجه جدی قرار نگرفته و طی دهه‌های اخیر نیز به دلایل مختلفی از جمله ورود فناوری‌های جدید و حجم تولیدات نساجی مدرن، در معرض خطر انقراض قرار گرفته بود.

گفتنی است، در حال حاضر اگر چه بیش از ۴۰۰ دستگاه سنتی کاربافی در سطح شهرستان اردکان شناسایی شده است اما تنها بخشی از آنها فعال هستند.

انتهای پیام