مهران مرشد در گفت‌وگو با ایسنا در خصوص معافیت‌های مالیاتی در لایحه بودجه ۱۴۰۵، اظهار کرد: ابتدا سه کلمه فرار مالیاتی، اجتناب مالیاتی و موهبت مالیاتی را باید از هم تفکیک کرد. فرار مالیاتی هر گونه تلاش قانونی یا غیرقانونی یک واحد اقتصادی به منظور طفره رفتن از پرداخت مالیات یا کمتر پرداخت کردن آن که به هر شیوه‌ای انجام شود، است. اجتناب مالیاتی به معنای استفاده مودی از راه‌های مختلف قانونی به منظور کاستن از میزان مالیات است.

وی ادامه داد: در اجتناب از مالیات، مودی دلیلی ندارد که نگران احتمال افشا شدن داشته باشد، چرا که او الزاما تمامی مبادلات خود را با جزئیات آن البته به شکل غیرواقعی، یادداشت و ثبت می‌کند. در واقع، عوامل اقتصادی با استفاده از روزنه‌های قانون مالیات و بازبینی در تصمیمات اقتصادی خود تلاش می‌کنند تا بدهی مالیاتی خود را کاهش دهند. از نمونه‌های رایج سال‌های اخیر در ایران می‌توان از ظهور شرکت‌های کاغذی نام برد.

مرشد تاکید کرد: موهبت مالیاتی استفاده از قانون جهت کسر و یا عدم پرداخت قانونی مالیات مانند استفاده از معافیت‌های مالیاتی است که در این حالت مودیان مالیاتی به سرمایه‌گذاری‌هایی اقدام می‌کنند که یکی از دلایل توجیحی آن عدم پرداخت و یا پرداخت با تخفیف مالیات است.

این کارشناس حوزه مالیات با تاکید بر اینکه هر فرار مالیاتی الزاما به معنای جرم مالیاتی نیست، تصریح کرد: بر اساس ماده ۲۰۱ قانون جرم مالیاتی هرگاه مودی به قصد فرار از مالیات از روی علم، عمد و ترازنامه و حساب سود و زیان یا به دفاتر و اسناد و مدارکی که برای تشخیص مالیات ملاک عمل بوده و بر خلاف حقیقت تهیه و تنظیم شده، استناد کند یا برای ۳ سال متوالی از تسلیم اظهارنامه مالیاتی و ترازنامه و حساب سود و زیان خودداری کند.

وی بیان کرد: علاوه بر جریمه‌ها و مجازات‌های مقرر در این قانون از کلیه معافیت‌ها و بخشودگی‌های قانونی در مدت مذکور محروم خواهد شد. همینطور که صراحت قانون را می‌بینید؛ جرم مالیاتی منتج از فرار مالیاتی است. بنابراین وقتی می‌گوییم کسی مجرم مالیاتی است که علم و عمد در فعالیت‌ها و تخلفی که انجام داده مشهود باشد.

مرشد درباره اینکه این معافیت‌های مالیاتی خوب است یا خیر، اظهار کرد: در دنیا کشورهایی وجود دارند که به بهشت مالیاتی معروف هستند. همچنین کشورهایی با نرخ مالیات پایین وجود دارند. ایران با کشورهای همسایه خود دارای مراودات تجاری زیادی است. بنابراین اگر روی مالیات‌ها سخت‌گیری کنیم، سبب فرار سرمایه خواهد شد و ابتدا باید ببینیم هدف قانون‌گذار چیست؟ آیا خروج سرمایه‌گذار از کشور برایشان مهم است یا خیر؟ 

وی تاکید کرد: در برخورد با معافیت‌های مالیاتی باید با در نظر گرفتن اهداف توسعه کشور تصمیم بگیریم. اصولا معافیت‌های مالیاتی در کشورها دنبال اهداف خاصی هستند از جمله ایران. به طور مثال ما در مناطق آزاد تجاری به نوعی برای توسعه سرمایه‌گذاری معافیت‌های مالیاتی اعمال کردیم قطعا در این مناطق قانون‌گذار اهدافی را در این زمینه در نظر داشته است.

مرشد ادامه داد: الزاما معافیت مالیاتی بد نیست؛ زیرا اگر مطابق با اهداف ما تعیین و عمل نشود، بد است. معافیت‌های زیادی داریم ولی اگر این معافیت مالیاتی در جهت توسعه کشور باشد بسیار خوب خواهد بود و باید توسعه داشته باشد و با نگاه مثبت به آن نگاه کرد؛ چرا که یکی از اهداف مالیاتی جبران هزینه‌های تولید است. مالیات ابزاری است برای توسعه کشورها و اینکه از این ابزارها چگونه استفاده کنیم، اهمیت دارد.

وی در خصوص چرایی وجود فرار مالیاتی در کشور، بیان کرد: فرار مالیاتی تنها انگیزه اقتصادی ندارد و مودیان مالیاتی تنها به دلیل کسب درآمد بالا اقدام به فرار مالیاتی نمی‌کنند؛ بلکه وجود فرهنگ، عدم پرداخت مالیات در قبل از انقلاب، عدم مدیریت صحیح دولت در خصوص ایجاد رفاه اجتماعی. (مودیان خود می‌خواهند در این زمینه اقدام کنند، مانند فعالیت مودیان در امور خیریه و یا طرح نشان دار کردن مالیات در ۲ سال گذشته) احساس هرز رفتن مالیات دریافتی و عدم شفافیت مورد مصرف مالیات، نداشتن سواد اقتصادی و مالیاتی کامل توسط کارگزاران مالیاتی که موجب حس عدم وجود عدالت مالیاتی شده است، سبب فرار مالیاتی می‌شود.

مرشد در خصوص چگونگی جلوگیری از فرار مالیاتی بیان کرد: ایجاد تنوع پایه‌های مالیاتی و ترکیب مناسب آن، جلوگیری از دریافت مالیات تورمی (ساختار اقتصاد) اصلاح ساختار معافیت‌های متنوع و وسیع مالیاتی (معافیت باید با فعالیت و منشاء درآمد مودی همراه باشد در صورتی که در حال حاضر معافیت با محل فعالیت و زمان شروع آن همراه است و مزیت‌های خاصی برای بعضی از سازمان‌ها وجود دارد)، اصلاح تعدد قوانین و ابهامات و پیچیدگی قانون دستورالعمل‌ها و ایجاد اعتماد مردم به کارآیی و اثر بخشی مالیات پرداختی از جمله مواردی است که سبب جلوگیری از فرار مالیاتی می‌شود.

وی به تاثیرات تک نرخی شدن ارز بر معافیت مالیاتی اشاره و خاطرنشان کرد: این‌ موارد جزو مباحث اقتصادی است اما در هر صورت شاید بتوان گفت تک نرخی شدن ارز و معافیت‌های مالیاتی اثرات متقابلی روی هم می‌گذارند. تک نرخی شدن ارز سبب شفافیت فعالیت شرکت‌ها و سازمان‌ها کسب و کارها خواهد شد و رقابت‌پذیری سازمان‌ها را افزایش خواهد داد و از طرفی دیگر نیز این معافیت مالیاتی می‌تواند عاملی باشد که آن سازمان رشد اقتصادی و بازده مناسب سرمایه‌گذاری بیشتری را تجربه کند.

انتهای پیام