به گزارش ایسنا، آمریکا برای شکستن سلطه چین بر مواد معدنی حیاتی به‌ویژه مس و عناصر خاکی کمیاب، به پاکستان چشم دوخته است، اما همان سلاح‌های آمریکایی که بعد از خروج از افغانستان به دست طالبان و گروه‌های شبه‌نظامی افتاده‌اند، حالا امنیت معادن پاکستان را به‌شدت تهدید می‌کنند و نتیجه آن، یک تناقض خطرناک است: آمریکا هم سرمایه‌گذار معادن است، هم عامل بی‌ثباتی امنیتی.

در یک سفر اختصاصی به برخی از خطرناک‌ترین مناطق پاکستان، به یک تیم شبکه خبری سی‌ان‌ان صدها تفنگ، مسلسل و تفنگ تک‌تیرانداز ساخت آمریکا نشان داده شد که همه آنها بقایای جنگ واشنگتن در همسایگی هستند و همه از نسل جدیدی از شبه‌نظامیان به غنیمت گرفته شده‌اند. به گزارش این رسانه، زرادخانه پیشرفته به جا مانده از آمریکا اکنون شورش‌ها را در منطقه مرزی تشدید می‌کند و تلاش‌های ایالات متحده و پاکستان را برای بهره‌برداری از ثروت‌های معدنی عظیم آن پیچیده می‌کند.

این رسانه در گزارشی مفصل به این مساله پرداخته و می‌نویسد، ایالات متحده در تلاش برای کاهش وابستگی خود به چین در حوزه مواد معدنی حیاتی، نگاه ویژه‌ای به پاکستان دوخته است؛ کشوری که مدعی ذخایری به ارزش حدود ۸ تریلیون دلار از مس، لیتیوم، کبالت، عناصر خاکی کمیاب و فلزات گران‌بهاست.

این مواد برای اقتصاد دیجیتال، خودروهای برقی، صنایع نظامی و توسعه هوش مصنوعی نقشی کلیدی دارند. به‌ویژه مس، که تقاضای جهانی آن با روند برقی‌سازی و دیجیتالی‌شدن جهان به‌سرعت در حال افزایش است.

در مناطق کوهستانی شمال‌غرب و جنوب‌غرب پاکستان، معادنی چون «محمد خیل» و «ریکو دیک» قرار دارند. معدن ریکو دیک در بلوچستان پاکستان به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین ذخایر توسعه‌نیافته مس جهان شناخته می‌شود و آمریکا از طریق بانک صادرات-واردات خود، ۱.۲۵ میلیارد دلار برای تأمین مالی استخراج مواد معدنی در این منطقه تصویب کرده است. این سرمایه‌گذاری بخشی از راهبرد واشنگتن برای شکستن سلطه تقریباً انحصاری چین بر فرآوری عناصر خاکی کمیاب است؛ سلطه‌ای که به ابزار مهمی در جنگ تجاری پکن با آمریکا تبدیل شده است.

با این حال، مانع اصلی این برنامه، بحران امنیتی شدید در مناطق مرزی پاکستان است. این مناطق سال‌هاست درگیر عناصر شبه‌نظامی و جدایی‌طلبانه‌اند؛ درگیری‌هایی که پس از خروج شتاب‌زده آمریکا از افغانستان در سال ۲۰۲۱ تشدید شده‌اند.

سی‌ان‌ان می‌نویسد، حجم زیادی از سلاح‌های پیشرفته آمریکایی که پیش‌تر در اختیار نیروهای امنیتی افغانستان بود، پس از فروپاشی دولت کابل به دست طالبان افتاد و از آنجا به گروه‌های شبه‌نظامی فعال در پاکستان منتقل شد.

رسانه آمریکایی می‌نویسد: «اما گنجی که پاکستان ادعا می‌کند روی آن نشسته است، در مناطق مرزی واقع شده است که توسط شورش‌های چندین دهه‌ای ویران شده است، شورش‌هایی که از زمان خروج آشفته ایالات متحده از افغانستان در سال ۲۰۲۱ گسترده‌تر و مرگبارتر شده‌اند و انبوهی از سلاح‌های رها شده را به جا گذاشته‌اند.»

گزارش‌ها نشان می‌دهد طالبان پاکستان و گروه جدایی‌طلب «ارتش آزادی‌بخش بلوچستان» اکنون به تفنگ‌های M-۱۶، M-۴، مسلسل‌ها، تفنگ‌های تک‌تیرانداز و حتی تجهیزات دید در شب ساخت آمریکا مجهز هستند. ارتش پاکستان تأیید کرده که این سلاح‌ها تقریباً در هر درگیری از شبه‌نظامیان کشف می‌شوند. پیامد آن، افزایش چشمگیر تلفات و تغییر ماهیت درگیری‌هاست؛ به‌طوری که بیمارستان‌ها اکنون بیشتر با زخم‌های ناشی از تیراندازی دقیق و حملات شبانه مواجه‌اند تا بمب‌های دست‌ساز.

بر اساس آمار ارتش پاکستان، تنها در سال ۲۰۲۵ بیش از ۱۲۰۰ نفر، از نظامیان و غیرنظامیان، در حملات شبه‌نظامیان کشته شده‌اند؛ رقمی که دو برابر تلفات سال ۲۰۲۱ است. بلوچستان پاکستان، که هم کانون اصلی ذخایر معدنی و هم مرکز درگیری‌های مسلحانه است، بیش از همه تحت تأثیر قرار دارد. حملات هماهنگ اخیر «ارتش آزادی‌بخش بلوچستان» ده‌ها کشته بر جا گذاشته و نگرانی‌ها درباره امکان اجرای سیاست معدنی آمریکا در این منطقه را افزایش داده است.

رسانه آمریکایی می‌نویسد در نتیجه، پاکستان به صحنه یک تناقض ژئوپلیتیکی تبدیل شده است؛ آمریکا از یک‌سو برای دسترسی به مواد معدنی حیاتی سرمایه‌گذاری می‌کند و از سوی دیگر، میراث نظامی خود در افغانستان ناخواسته به عاملی برای بی‌ثباتی و تهدید همان پروژه‌ها بدل شده است. تا زمانی که این معضل امنیتی حل نشود، رؤیای بهره‌برداری از گنج‌های زیر خاک پاکستان با موانعی خونین و پیچیده روبه‌رو خواهد بود.

این گزارش نشان می‌دهد رقابت آمریکا و چین بر سر مواد معدنی، بدون حل بحران امنیتی افغانستان و پاکستان، عملاً به مین‌گذاری ژئوپلیتیکی زیر پای خود آمریکا تبدیل شده است.

انتهای پیام