به گزارش ایسنا، زندگی مجردی در سالهای اخیر به یکی از موضوعات بحثبرانگیز در جوامع مختلف تبدیل شده است. افزایش سن ازدواج، رشد شهرنشینی، گسترش تحصیلات دانشگاهی و تغییر نقشهای سنتی زنان و مردان باعث شده نگاه به تجرد دیگر مانند گذشته نباشد. بسیاری از جوانان، بهویژه در شهرهای بزرگ، زندگی بدون همسر را نه فقط یک وضعیت موقت، بلکه گاهی یک انتخاب آگاهانه میدانند. این تغییر نگرش، پیامدهای اجتماعی گستردهای دارد؛ از الگوهای جدید روابط عاطفی گرفته تا تحولات در ساختار خانواده. به همین دلیل، بررسی دقیق این پدیده میتواند به درک بهتر نیازها، دغدغهها و چالشهای نسل جوان کمک کند.
از سوی دیگر، جنسیت نقش مهمی در شکلگیری این نگرشها دارد. در بسیاری از فرهنگها، از دختران انتظار میرود زودتر ازدواج کنند و تشکیل خانواده را در اولویت قرار دهند، در حالی که برای پسران، استقلال فردی و تجربههای شخصی بیشتر مورد تأکید است. این تفاوت انتظارات میتواند بر نگاه آنها به زندگی مجردی اثر بگذارد. علاوه بر این، عواملی مانند پایبندی به ارزشهای خانوادگی، باورهای دینی، میزان استفاده از شبکههای اجتماعی و احساس مسئولیت اجتماعی نیز در شکلگیری این نگرشها نقش دارند. بنابراین، تحلیل این موضوع از منظر جنسیتی میتواند تصویر روشنتری از تحولات فرهنگی جامعه ارائه دهد.
در همین چارچوب، زینب کاوه فیروز، عضو گروه جامعهشناسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه خوارزمی، پژوهشی درباره نگرش دانشجویان به زندگی مجردی با رویکرد مقایسهای میان دو جنس انجام داده است. این تحقیق با تمرکز بر تفاوت دیدگاه دختران و پسران و بررسی عوامل اجتماعی و فرهنگی مؤثر بر این نگرشها، تلاش کرده تصویری دقیق از وضعیت موجود ارائه دهد.
این پژوهش با استفاده از پرسشنامه انجام شد. محقق با بررسی مبانی نظری، هشت متغیر اجتماعی و فرهنگی را که احتمال میرفت بر نگرش به زندگی مجردی اثرگذار باشند، انتخاب کرد. سپس ۳۰۰ نفر از دانشجویان دانشگاه خوارزمی برگزیده شدند و دادههای بهدستآمده از آنها با روشهای آماری تحلیل شدند تا میزان تأثیر هر یک از عوامل بر نگرش به تجردزیستی مشخص گردد.
نتایج نشان دادند در مجموع دختران نگرش منفیتری نسبت به زندگی مجردی دارند و تمایل آنها به ازدواج بیشتر است. در میان دختران، پایبندی به ارزشهای خانواده مهمترین عامل کاهشدهنده نگرش مثبت به تجرد بود. همچنین مشخص شد هرچه دختران حمایت اجتماعی بیشتری دریافت میکنند، پایبندی آنها به ارزشهای خانوادگی تقویت میشود و در نتیجه نگاه منفیتری به زندگی مجردی پیدا میکنند.
در مقابل، در میان پسران، فردگرایی مهمترین عامل افزایشدهنده نگرش مثبت به زندگی مجردی شناخته شد. پسرانی که بر استقلال فردی و تصمیمگیری شخصی تأکید بیشتری دارند، زندگی مجردی را فرصتی برای رشد شخصی میدانند. در عین حال، پایبندی به آموزههای دینی در هر دو گروه عاملی کاهنده در گرایش مثبت به تجردزیستی بود. همچنین استفاده بیشتر از شبکههای اجتماعی با افزایش نگرش مثبت به زندگی مجردی همراه بود؛ موضوعی که نشان میدهد فضای مجازی میتواند الگوهای جدیدی از سبک زندگی را ترویج کند.
طبق یافتههای تکمیلی این پژوهش که در فصلنامه «مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران» وابسته به مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران منتشر شدهاند، در میان دختران، ارتباطات اجتماعی و فشارهای فرهنگی مرتبط با نقشهای سنتی، نگرش منفی به تجرد را تقویت میکند. در بسیاری از موارد، دختران زندگی مجردی را مرحلهای موقت میبینند و احساس میکنند باید در نهایت به سمت ازدواج حرکت کنند. این نگاه ریشه در انتظارات اجتماعی و خانوادگی دارد. در مقابل، پسران آزادی بیشتری برای انتخاب سبک زندگی دارند و کمتر با فشار مستقیم برای ازدواج روبهرو هستند.
بر اساس نتایج تحقیق، تقویت حمایت اجتماعی با تکیه بر ارزشهای خانوادگی میتواند در جهت تشویق به زندگی متأهلی نقش مهمی داشته باشد. همچنین پیشنهاد شده سیاستگذاری فرهنگی و اقتصادی با هدف تسهیل اشتغال جوانان، حمایت از ازدواج و تولید محتوای مناسب در شبکههای اجتماعی مورد توجه قرار گیرد.
به باور پژوهشگر، بدون برنامهریزی منسجم در این حوزهها، فضای فرهنگی بهراحتی تحت تأثیر جریانهای بیرونی قرار میگیرد و موضوع را بغرنجتر میسازد.
انتهای پیام
نظرات