به گزارش ایسنا، ۶۶ سال بعد از آغاز تحریم‌های آمریکا، کوبا امروز هدف محاصره‌ای تازه و شدیدتر از سوی «دونالد ترامپ» رئیس‌جمهور آمریکا قرار گرفته است.

پس از ربایش رهبر ونزوئلا در اوایل سال جاری توسط نظامیان آمریکایی، دولت ترامپ تمرکز خود را بر کوبا قرار داده و با اعمال یک محاصره تقریباً کامل، شدیدترین چالش این کشور از زمان بحران موشکی ۱۹۶۲ را رقم زده است.

به گزارش نشریه «کانورسیشن»، کوبا به سرعت با کمبود نفت مواجه شده و این مسئله بحران سیاسی و اقتصادی شدیدی را برای ۱۱ میلیون ساکن این کشور ایجاد کرده است. تحریم‌های اعمال‌شده از سوی رئیس‌جمهور آمریکا طی ماه‌های اخیر مانع از رسیدن نفتکش‌ها به این جزیره شده است. گزارش شده است که یک کشتی‌ حامل سوخت روسیه در راه کوباست تا محاصره را بشکند، اما به گزارش کانورسیشن، ایالات متحده کشتی‌های دیگری را که پیش‌تر تلاش کرده بودند سوخت به کوبا برسانند، توقیف کرده است. همچنین گزارش شده دولت ترامپ هر کشوری را که بخواهد برای کوبا سوخت ارسال کند، به اعمال تعرفه تهدید کرده و این امر رهبران آمریکای لاتین را در موقعیتی دشوار قرار داده است.

«کلودیا شینبائوم» رئیس‌جمهور مکزیک این تحریم را «بسیار ناعادلانه» توصیف کرده، اما با تأکید بر «مردم کوبا» به جای دولت این کشور، کوشیده است از تحریک مستقیم رئیس‌جمهور آمریکا پرهیز کند. این نخستین‌بار نیست که ایالات متحده کوبا را منزوی می‌کند یا رهبران آمریکای لاتین را برای همراهی تحت فشار قرار می‌دهد. کوبا طی ۶۶ سال گذشته تحت تحریم آمریکا بوده؛ تحریمی که موجب رکود اقتصادی و رنج گسترده انسانی شده است. حال این پرسش مطرح است که آیا کوبا می‌تواند این دور جدید فشار را نیز تاب بیاورد یا خیر؟

در بررسی ریشه‌های این تنش، باید به انقلاب کوبا در سال ۱۹۵۹ بازگشت، انقلابی که ایالات متحده را غافلگیر کرد. در دوران جنگ سرد، آمریکا از دیکتاتوری‌های آمریکای لاتین از جمله حکومت «فولخنسیو باتیستا» در کوبا حمایت سیاسی، مالی و نظامی می‌کرد. پس از به قدرت رسیدن، «فیدل کاسترو» رهبر انقلابی کوبا، اصلاحاتی در حوزه زمین و زیرساخت برای حمایت از اقشار فقیر اجرا کرد. «دوایت آیزنهاور» رئیس‌جمهور وقت آمریکا با این اقدامات مخالفت کرد، زیرا آن را مغایر با منافع تجاری آمریکا در جزیره می‌دانست و همین امر به تحریم واردات شکر کوبا در سال ۱۹۶۰ انجامید.

در واکنش، کاسترو به اتحاد جماهیر شوروی روی آورد. آیزنهاور از ارسال نفت به کوبا خودداری کرد و این اقدام باعث شد کاسترو با شوروی قرارداد نفتی امضا کند و در نهایت پالایشگاه‌های آمریکایی و بریتانیایی را ملی کند. در سال ۱۹۶۱، کاسترو پایبندی خود را به «مارکسیسم-لنینیسم» اعلام کرد. ایستادگی کاسترو در برابر آمریکا، به‌ویژه پس از شکست نیروهای آموزش‌دیده توسط سیا در سال ۱۹۶۱، محبوبیت او را در آمریکای لاتین افزایش داد.

«جان اف کندی» رئیس‌جمهور آمریکا در سال ۱۹۶۱ کارزاری را برای اخراج کوبا از «سازمان کشورهای آمریکایی» آغاز کرد. با وجود مقاومت اولیه برخی دموکراسی‌های منطقه، کندی با ترکیبی از مشوق‌های اقتصادی در قالب «اتحاد برای پیشرفت» و اقدامات تنبیهی از جمله تصویب «قانون کمک خارجی» که محاصره کامل را تثبیت می‌کرد، موفق شد حمایت لازم را جلب کند. کوبا در سال ۱۹۶۲ از این سازمان اخراج شد و در سال ۱۹۶۴ نیز رأی به تحریم تجاری آن، به‌جز غذا و دارو، داده شد.

این تحریم‌ها مانع از نوسازی فناورانه کوبا شد، اما رشد اقتصادی آن در دوران جنگ سرد با همسایگان منطقه قابل مقایسه بود. آمار تولید ناخالص داخلی سرانه در سال‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۹۰ نشان می‌دهد که عملکرد اقتصادی کوبا در مقایسه با برخی کشورهای منطقه رقابتی بوده است. همچنین باید به یاد داشت که کوبا زودتر از سایر کشورهای آمریکای لاتین به سواد کامل دست یافت، خدمات بهداشتی همگانی را توسعه داد و پزشکان و معلمان خود را به کشورهای دیگر اعزام کرد.

با این حال، فروپاشی اتحاد شوروی شرایط دشواری را برای کوبا ایجاد کرد. دوره ۱۹۹۰ تا ۱۹۹۴ دوره‌ای ویژه بود که طی آن تولید غذا ۴۰ درصد کاهش یافت و سهمیه‌بندی، سوءتغذیه و اعتراضات گسترده‌ای در کوبا رخ داد. حدود ۳۵ هزار کوبایی در آن زمان با قایق به فلوریدا گریختند.

در دوران پساجنگ سرد، «هوگو چاوز» رئیس‌جمهور ونزوئلا نفت در اختیار کوبا گذاشت و در مقابل از خدمات پزشکی کوبا بهره برد. در سال ۲۰۰۹، سازمان کشورهای آمریکایی به بازپذیرش کوبا رأی داد. «باراک اوباما» رئیس‌جمهور آمریکا در سال ۲۰۱۴ اعلام کرد تحریم‌ها «شکست خورده‌اند» و روندی موسوم به «گرم‌شدن روابط کوبا» را آغاز کرد. «رائول کاسترو» در سال ۲۰۱۵ به واشنگتن سفر کرد و اوباما در سال ۲۰۱۶ به کوبا رفت. اوباما تحریم‌ها را لغو نکرد، اما گردشگری آمریکا را گسترش داد و به اقتصاد کوبا کمک کرد.

امروز ترامپ بار دیگر با وضع تحریم‌های شدید و فشار بر دولت «میگل دیاز-کانل»، مدعی شده کوبا «تهدیدی غیرعادی و فوق‌العاده» برای ایالات متحده است و با «رقبای خطرناک» به‌ویژه روسیه و چین همکاری می‌کند. «ولادیمیر پوتین» رئیس‌جمهور روسیه این تحریم را محکوم کرده و گفته است: «چنین چیزی را نمی‌پذیریم.»

اگر نفت و کمک‌های روسیه به کوبا برسد، ممکن است ایالات متحده ناخواسته روسیه را بار دیگر به حوزه پیرامونی خود بازگرداند و زمینه‌ساز نوعی بن‌بست شبیه به جنگ سرد شود؛ وضعیتی که بار دیگر مردم کوبا در میانه آن گرفتار خواهند شد.

انتهای پیام