وحید بیات در گفتوگو با ایسنا با اشاره به رسالت عکاسی و مقایسه عکاسی در شرایط جنگی و غیرجنگی اظهار کرد: عکاسی جنگ، فراتر از یک حرفه، رسالتی است برای ثبت وقایع تاریخی، اطلاعرسانی به جامعه و شهادت دادن بر جنایات جنگی. این هنر-صنعت، که در آن جان عکاس همواره در معرض خطر است، با عکاسی خبری صرف، تفاوتهای بنیادین دارد.
وی افزود: در حالی که ارزش عکسهای خبری غالباً پس از ۴۸ ساعت رو به زوال میرود، عکسهای جنگ و بحران به عنوان اسناد تاریخی ماندگار، در طول زمان اهمیت خود را حفظ میکنند.
این عکاس با اشاره به اهداف چندگانه عکاسی جنگ تصریح کرد: درک اهمیت تاریخی وقایعی چون انقلاب اسلامی و هشت سال دفاع مقدس، ضرورت ثبت این دورانها را برای نسلهای آینده دوچندان میکند. عکسها در این میان، سندهای تصویری انکارناپذیری هستند.
بیات ادامه داد: عکاسان جنگ وظیفه دارند تا مردم را از واقعیتهای تلخ جنگ، بهویژه جنایات علیه غیرنظامیان، مطلع سازند. حملات به زیرساختها و منازل مسکونی که در روزهای اخیر در تهران نیز شاهد آن بودیم، نمونهای از این وقایع است که باید بازتاب رسانهای گستردهای یابد تا هموطنان و جامعه جهانی از عمق ظلم و ستم مطلع شوند.
وی اضافه کرد: عکاسی بحران، با وجود فضای پرتنش و مملو از احساسات، نیازمند نگاهی هنرمندانه است. عکاسان تلاش میکنند تا ضمن درگیر شدن با احساسات، بر آن غلبه کرده و اثرگذاری کار خود را حفظ کنند.
این عکاس با اشاره به چالشها و خطرات پیش روی عکاسان جنگ خاطرنشان کرد: حضور عکاسان در مکانهای آسیب دیده و احتمال مجدد اثابت موشک، خطرات جانی متعددی روبرویشان است؛ حتی در تجمعات مردمی که ممکن است هدف حملات قرار گیرند. علاوه بر این تجربیات تلخ، مانند شاهد بودن شهادت کودکان، تأثیرات عمیقی بر روح و روان عکاس میگذارد.
بیات افزود: با این حال، عکاسان خبری متعهد، تلاش میکنند تا با وجود فشارهای روحی و احساسی، وظیفه حرفهای خود را به انجام رسانند. آنها سعی در ثبت این وقایع دارند تا پیام مظلومیت را به گوش جهانیان برسانند و تاریخ را آنگونه که هست، ثبت کنند.
وی با بیان مهمترین مولفهها و استانداردهایی که یک عکاس باید در نظر داشته باشد، گفت: حس بقا و پیشبینی مهمترین مولفههایی هستند که یک عکاس جنگ باید همواره مد نظر قرار دهد. اگر عکاس فاقد آمادگی ذهنی و توانایی پیشبینی وضعیت در لوکیشنهای مختلف باشد، در معرض آسیب جدی قرار میگیرد. آسیب دیدگی به معنای توقف کار و ناتوانی در ثبت وقایع خواهد بود.
این عکاس تاکید کرد: لازم است عکاس از احتمال انفجار مجدد موشکها (بمبهای دو زمانه) پس از انفجار اولیه آگاه باشد. این پیشبینی برای ورود به منطقه در لحظه مناسب (پس از اطمینان از عدم انفجار مجدد) حیاتی است.
بیات اضافه کرد: در شرایطی که نیروهای امنیتی و امدادی دستور تخلیه منطقه را صادر میکنند، رعایت این هشدارها از اهمیت بالایی برخوردار است. عدم توجه به این دستورات نه تنها جان عکاس را به خطر میاندازد، بلکه میتواند روند عملیات امداد و نجات و اقدامات نیروهای امنیتی را نیز مختل کند.
وی با اشاره به نکات حیاتی برای عکاسان در مناطق جنگی خاطرنشان کرد: عکاسان نباید تصاویری را منتشر کنند که حاوی اطلاعاتی برای دشمن باشد؛ اطلاعاتی در خصوص زیرساختها، مراکز نظامی، یا میزان خسارات وارده. انتشار اطلاعات محرمانه نظامی و انتظامی اکیداً ممنوع است. گاهی تخریب پادگانها یا مراکز نظامی، بنا به اعلام قوه قضائیه، جنبه اطلاعرسانی دارد، اما در مواردی که دشمن میتواند از عکسها سوءاستفاده کند، انتشار آنها باید با نهایت دقت و هوشمندی انجام شود.
این عکاس با اشاره به رسالت عکاسی در شرایط جنگی و بحرانی افزود: علیرغم نگرانیهای شخصی برای خانواده و بقای خویش، رسالت اطلاعرسانی و ثبت تاریخ، انگیزه اصلی برای ادامه کار در شرایط جنگی است. بیتفاوتی در قبال وقایع جنگی میتواند موجب عذاب وجدان شود. عکاسان با ثبت وقایع، تلاش میکنند تا جامعه را نسبت به واقعیتهای تلخ جنگ، مانند حملات به زیرساختها و مناطق مسکونی، آگاه سازند.
بیات با اشاره به آگاهیبخشی تصاویر منتشر شده توسط عکاسان تصریح کرد: این آگاهیبخشی میتواند باورهای نادرست برخی افراد را اصلاح کند؛ افرادی که شاید در ابتدا صرفاً نظامی زدن دشمن را تایید میکردند، اما با دیدن تصاویر، متوجه ابعاد وسیعتر تخریب، هدف قرار گرفتن مردم عادی و تلاش دشمن برای تجزیه کشور میشوند.
انتهای پیام
