علی سپهر در گفتوگو با ایسنا با اشاره به آغاز بحران از ابتدای دهه ۱۳۹۰، اظهار کرد: این بحران ابتدا مناطق مرکزی و جنوبی کشور را درگیر کرد و سبب شد نگاهمان را به تجهیزات سرمایشی در بخش ساختمان اصلاح کنیم.
وی افزود: بهترین راهکار برای سیستمهای موجود، ارتقای راندمان و تغییر منبع تأمین انرژی آنهاست. باید منبع انرژی سیستمهایی مانند کولرهای گازی را از نیروگاههای حرارتی به سمت نیروگاههای تجدیدپذیر یا حتی تولید انرژی خورشیدی در خود ساختمانها سوق دهیم. اگرچه فناوری خورشیدی در کشور هنوز با نسلهای پیشرفته جهانی فاصله دارد، امیدواریم تکنولوژیهای نوین این حوزه در داخل توسعه یابد.
سهم ۶۰ درصدی ساختمانها در مصرف برق
این کارشناس انرژی به ارائه آمار پرداخت و تأکید کرد: کولرهای گازی و سیستمهای سرمایش هوا خنک، عاملی هستند که حدود ۶۰ درصد از ناترازی برق کشور را به ساختمانها مرتبط میکنند. در ساختمانها نیز بین ۴۰ تا ۶۰ درصد از کل مصرف برق، مختص بخش سرمایش است. از آنجا که اوج ناترازی برق در تابستان رخ میدهد، هر اقدامی در حوزه ارتقای راندمان تجهیزات و جایگزینی سیستمهای نوین میتواند اثر بسیار چشمگیری در کاهش مصرف برق بگذارد.
سپهر هر گام در این مسیر را که تقریباً ۱۰ تا ۲۰ درصد منجر به کاهش مصرف برق شود، در بحران ناترازی انرژی موثر دانست و گفت: ضرورت دارد که برچسبگذاری انرژی صوری نباشد و دستگاههای نظارتی با دقت و کمک کارشناسان متخصص، فرآیند نظارت را انجام دهند.
تأثیر ساختوساز گسترده و تغییر الگوی مصرف
این کارشناس انرژی با اشاره به تأثیر توسعه شهری اظهار کرد: بخش تهویه مطبوع و سرمایش، توسعه شهرها و ساختمانسازی گسترده، این مسئله را تشدید کرد. برای نمونه، تنها در سال ۱۳۹۵، حدود ۲۵۷ برج و ساختمان بلندمرتبه در تهران ساخته شد و همین اتفاق در کلانشهرهای کشور رخ داد.
سپهر افزود: همزمانی این روند با بحران آب در ابتدای دهه ۹۰، باعث کنار گذاشته شدن سیستمهای سرمایشی مبتنی بر آب مانند چیلرهای تراکمی آبخنک یا چیلرهای جذبی شد. در نتیجه، سیستم سرمایش کشور به دو نوع اصلی چیلرهای تراکمی هوا خنک و سیستمهای مستقل مانند کولرهای گازی، متمایل شد.
وی در تشریح پیامد این تغییر گفت: این تحول باعث جابجایی ساعات اوج بار شبکه برق کشور شد. پیش از دهه ۹۰، اوج بار در ساعات شب بود، اما اکنون به روز منتقل شده و فشار تنش دوچندانی به شبکه وارد کرده است.
این کارشناس انرژی هشدار داد: در تابستان که درجه حرارت محیط بالا است، راندمان نیروگاههای حرارتی هم کاهش مییابد. بنابراین، در شرایطی که هم راندمان نیروگاه پایین است و هم ساعات اوج بار به روز منتقل شده، شبکه برق کشور به دلیل افزایش مصرف انرژی برای سرمایش، با ناترازی روبرو شده است.
سپهر با تحلیل علل توسعه نیافتن فناوریهای بهینه، اضافه کرد: کولرهای گازی در ساختمانهای مسکونی به دلیل استقلال واحدها توسعه یافت، اما تکنولوژیهای کارآمدتری مانند سیستمهای VRF آنطور که باید رشد نکرد.
غفلت از قانون اصلاح الگوی مصرف و برچسب انرژی
وی ضمن ابراز تاسف با اشاره به غفلتهای گذشته و نادیده گرفتن موضوع افزایش راندمان، گفت: در سال ۱۳۸۹، قانون اصلاح الگوی مصرف انرژی مصوب شد و یکی از موضوعات اصلی آن ارتقای راندمان بود. همانطور که برای لوازم خانگی برچسب انرژی داریم، برای کولرهای گازی نیز باید این اتفاق میافتاد.
این کارشناس انرژی ادامه داد: کولرهای گازی موجود در کشور عموماً در رده انرژی C یا پایینتر قرار دارند. باید آنها را به رده A و بالاتر ارتقا داده میشد.
سپهر با بیان اینکه اکنون در مبحث جدید مقررات ملی ساختمان که از دیماه ۱۴۰۴ اجرایی میشود، گفت: برچسب انرژی برای کولرهای گازی در سطح A+++ در نظر گرفته شده است. این امر برای تولیدات داخلی محدودیتها و چالشهایی ایجاد خواهد کرد و تولیدکنندگان باید خود را به این استاندارد برسانند. واردات نیز محدود میشود و به سمت تولیداتی خواهد رفت که این برچسب انرژی را داشته باشند. این اقدام به شدت روی کاهش مصرف انرژی و عبور از ناترازی کمک خواهد کرد.
این کارشناس انرژی در عین حال بر مناسب بودن ذاتی فناوری کولرهای گازی تأکید و خاطرنشان کرد: سیستم کولر گازی به خودی خود سیستم مناسبی است. این سیستمها را در مهندسی، سیستمهای "دایرکت اکسپنشن" یا تبرید مستقیم مینامند که در آن یک مبرد در سیکلی مشابه یخچال کار میکند و نیاز به سیال واسطه را حذف میکند.
سپهر بیان کرد: امیدوارم با استفاده از سیستمهای نوینی که در تمام دنیا کاربرد دارد و جایگزینی آنها با سیستمهای قدیمی، شاهد اثر قابل توجهی در کاهش مصرف برق و کمک به عبور از ناترازی برق باشیم.
وی افزود: سرمایش و تهویه مطبوع، اصلیترین مصرف کننده برق کشور در تابستان است و اصلیترین صحنه ناترازی برق کشور نیز ساختمانها هستند.
انتهای پیام
