• دوشنبه / ۱۰ فروردین ۱۴۰۵ / ۱۱:۳۴
  • دسته‌بندی: همدان
  • کد مطلب: 1405011004443

دانشگاه؛ کانون جنگ روایت‌ها

دانشگاه؛ کانون جنگ روایت‌ها

ایسنا/همدان یکی از مهم‌ترین راهبردهای اجتماعیِ اساتید دانشگاه در مواجهه با جنگ روایت‌ها، تقویت مفاهیم انسجام، اتحاد و همدلی ملی است؛ مفهومی که در ادبیات سیاسی ـ اجتماعی با عنوان «همبستگی ملی» شناخته می‌شود.

حسین مرادی مخلص، عضو هیات علمی و معاون فرهنگی دانشگاه بوعلی سینا در پی اقدامات خصمانه و جنایتکارانه دشمن آمریکایی صهیونیستی و حمله به مراکز علمی و دانشگاهی کشور یادداشتی نوشته است.

در این یادداشت آمده است: 

در عصر ارتباطات و نظام نوین رسانه‌ای جهان، جنگ‌ها و منازعات صرفاً در میدان‌های فیزیکی و نظامی رخ نمی‌دهد، بلکه در ساحت ادراک، معنا و روایت نیز جریان دارد. چنان‌که، ارزش و اهمیت بُعد معنایی و روایت‌سازی اگر مهم‌تر از میدان نباشد، کمتر از آن نیست. 

آنچه امروز در ادبیات علوم رسانه با عنوان «جنگ روایت‌ها» (War of Narratives) شناخته می‌شود، تلاشی سازمان‌یافته برای شکل‌دهی به برداشت افکار عمومی از واقعیت‌هاست. در چنین فضایی، رسانه‌ها نه‌تنها ابزار انتقال خبر، بلکه سازوکارهای قدرتمندِ ساخت معنا، برجسته‌سازی و حتی حذف گزینشی واقعیت‌ها در «جنگ روایت‌ها» هستند.

بر این اساس، در تحلیل تحولات رسانه‌ای جنگ تحمیلیِ رمضان، یکی از مفاهیم کلیدی در مطالعات رسانه، «جنگ روایت‌ها»ست؛ عرصه‌ای که در آن آمریکا و جریان صهیونیسم می‌کوشند از طریق نظام‌های رسانه‌ای، چارچوب‌های ادراکیِ افکار عمومی را شکل دهند. در چنین فضایی، پروژه سلطه قدرت‌های هژمونیک با لفاظی موسوم به «نظم نوین جهانی»، از طریق حکمرانی بر فناوری‌های نوین ارتباطی و اطلاعاتی ـ از جمله هوش مصنوعی، واقعیت مجازی و دیپ‌فیک ـ با ادعای تأمین امنیت، آزادی و حقوق بشر صورت‌بندی می‌شود. 

اما در عرصه عینی، با اقدامات بی‌شرمانه‌ای چون شهادت دخترانِ معصومِ دبستان میناب، شهادت دریانوردانِ دلیرِ ناوشکن «دنا» و حمله به فضای دانشگاهی دانشگاه علم و صنعت، شاهد عبور آشکار از هنجارها و عرف شناخته‌شده در حقوق بین‌الملل و منازعات نظامی هستیم.

 از منظر نظریه «امپریالیسم رسانه‌ای»، رسانه‌های قدرتمند می‌توانند از طریق انتخاب گزینشی خبر، برجسته‌سازی و حتی سانسور واقعیت‌ها، ادراک جهانی از یک رخداد را مدیریت کنند؛ پروژه‌ای که امروز، در جنگ ظالمانه رمضان، توسط ارتش آمریکایی ـ صهیونیستی علیه کشور عزیزمان در حال جریان است.

در این روزهای تاریخ‌سازِ جنگ روایت‌ها، اساتیدِ دانشگاه‌های ایرانِ مقتدر، به‌عنوان «مرجعیت علمی و اجتماعی» می توانند نقش راهبردی و ماندگاری در روشنگری جامعه در برابر رسانه‌های معاند ایفا نمایند. 

در ادبیات علوم رسانه، از این نقش با عنوان «روشنفکری عمومی» یاد می‌شود؛ یعنی کنشگری علمی ـ عملی که فراتر از کلاس درس و در فضای عمومی و رسانه‌ای به تبیین واقعیت‌ها، نقد روایت‌های مسلط و افزایش آگاهی اجتماعی می‌پردازد. حضور فعال دانشگاهیان در رسانه‌های رسمی و شبکه‌های اجتماعی می‌تواند به شکل‌گیری گفتمان آگاهانه، تقویت سرمایه اجتماعی امید و افزایش تاب‌آوری جامعه کمک کند.

یکی از مهم‌ترین راهبردهای اجتماعیِ اساتید دانشگاه در مواجهه با جنگ روایت‌ها، تقویت مفاهیمِ انسجام، اتحاد و همدلیِ ملی است؛ مفهومی که در ادبیات سیاسی ـ اجتماعی با عنوان «همبستگی ملی» شناخته می‌شود. این وحدت زمانی پایدار خواهد ماند که احزاب سیاسی، نهادهای مدنی، اساتید و تشکل‌های دانشگاهی بتوانند بر محور تاریخ و تمدن باشکوه ایرانی، منافع ملی، کرامت انسانی ـ اسلامی و ترویج روحیه ایثار، به هم‌افزایی برسند.

 تجربه تاریخیِ ایرانِ سرفراز نشان داده است که در بزنگاه‌های حساس، همبستگی ملی و سرمایه فرهنگیِ این تمدن کهن، توان عبور از بحران‌ها را فراهم کرده است. این، همان راهبرد آرمانیِ مرجعیت اجتماعیِ اساتیدِ دانشگاه‌های ایرانِ سربلند در این روزهای تاریخ‌ساز رویارویی با استکبار جهانی است؛ راهبردی که، إن‌شاءالله، با حضور مؤثر و مانای اساتید در کانون «جنگ روایت‌ها» تحقق خواهد یافت.

انتهای پیام