فاطمه مهدیار رودسری در گفتوگو با ایسنا درباره فعالیتهای نوروزی کودکان گفت: نسل جدید تا حد زیادی به فضای مجازی وابسته است، به طوری که جدا شدن از گوشی برای آنها به شدت سخت و دشوار است. یکی از دلایل این وابستگی این است که جایگزینی برای آن وجود ندارد، سریع و در دسترس بوده و بچهها نمیتوانند کار دیگری انجام دهند، از سوی دیگر خانوادهها هم فرصت کارهای دیگر را به آنها نمیدهند.
وی بیان کرد: باید زمانبندی مشخصی برای استفاده از دستگاههای دیجیتالی تعیین کرد که با هماهنگی بچهها و سایر اعضای خانواده انجام شود. نباید اینگونه باشد که چون پدر و مادر هستیم، هر وقت دلمان بخواهد از گوشی استفاده کنیم و تلویزیون ببینیم، اما به بچهها اجازه ندهیم. اگر قرار است زمانبندی تعیین شود، باید برای همه خانواده اعمال شود. یک زمان محدود انتخاب شود و همه با هم در آن زمان کنار هم باشند و از آن فرصت استفاده کنند و سپس بچهها بتوانند با گوشی یا هر برنامه دیگری کار کنند.
وی ادامه داد: باید فعالیتهای جایگزین مشخص شوند. گفتنِ صرفِ «از گوشیت استفاده نکن» کافی نیست؛ باید دریابیم به جای آن، چه کاری انجام دهیم. تهیه لیستی از فعالیتهای متنوع فرصت خوبی است. بچهها میتوانند در ایدهپردازی شرکت و جایگزینها را از همین حالا مشخص کنند.
این کارشناس آموزش اظهار کرد: برای بچههای سن پایینتر، مانند دانشآموزان ابتدایی، نظارت و همراهی والدین ضروری است تا از رها شدن آنها جلوگیری شود. برای مثال، در دید و بازدیدها، بزرگترها در حال صحبت با یکدیگر هستند و بچههای کوچکتر مشغول بازی با گوشی هستند. این مسائلی که پیشتر به آن توجه نمیکردیم، فرصتی مناسب است تا تمرین کنیم چگونه روابط بچهها با گوشی را مدیریت کنیم. الگوی رفتاری والدین نیز بسیار مهم است؛ والدین باید سعی کنند استفاده متعادل داشته باشند تا بچهها هم از آنها الگوبرداری کنند.
وی خاطرنشان کرد: برای بچههایی که به نوجوانی نزدیک شدهاند، محدود کردن ناگهانی ممکن است خیلی موثر نباشد. به جای آن، میتوان این موضوع را با چالشهای آنلاین یا فناورانه مدیریت کرد. مثلاً، عکاسی از طبیعت، ساخت ویدیوهای کوتاه، یا نوشتن متنهای پیامکی خلاقانه؛ یعنی از گوشی در قالب یک کارگاه خانوادگی که باعث معاشرت و تعامل شود، بهره ببریم.
وی افزود: میتوان برنامههایی مانند ادیت و ویرایش عکس و فیلم را به بچهها آموزش داد تا آنها را امتحان و تمرین کنند. آنها میتوانند عکاس شوند، در موقعیتهای مختلف مصاحبه بگیرند. با این تدابیر کاری میکنیم که گوشی در کنارشان باشد، اما کاربرد آن در زندگی واقعی بیش از یک وسیله بازی نمایان شود.
مهدیار رودسری گفت: همچنین، میتوان دورههای آموزشی کوتاه که در آنها یک یا دو مهارت جدید یاد گرفته شود، در اختیار آنها قرار داد؛ مثلاً، یک روز یک مهارت کوچک یاد بگیرند و با هم تمرین کنند. این دورهها میتوانند شامل برنامهنویسی، طراحی گرافیک، کار با هوش مصنوعی، یا طراحی بازیهای الکترونیکی باشند.
وی مطرح کرد: برای بچههای کوچکتر، نظارت و همراهی والدین یک ضرورت است تا مطمئن شویم به جای خیره شدن به صفحه گوشی، از فرصتهایشان برای بازی، یادگیری و تعامل با خانواده استفاده میکنند. دید و بازدیدها فرصتهای طلایی هستند تا این الگو را به آنها نشان دهیم و به جای صرفاً حضور فیزیکی، ارتباطی صمیمانه و معنادار با یکدیگر برقرار کنیم.
این کارشناس آموزش درباره ایجاد تنوع در فعالیتهای نوروزی اظهار کرد: بازیها فرصتی برای تقویت مهارتهای شناختی و خلاقیت کودکان هستند. بازیهای فکری، بازیهای کارتی و بازیهایی که به طور مشترک توسط والدین و فرزندان طراحی میشوند، به تقویت تخیل، حل مسئله، منطق و تفکر انتقادی کمک میکنند.
وی تاکید کرد: در بسیاری از خانوادهها، نیازها و علایق کودکان نادیده گرفته میشود و صرفاً با خواست والدین برنامهریزی میشود. در حالی که والدین معمولاً به دنبال ایجاد بهترین فرصتها هستند، اما در نظر گرفتن سلیقه و علایق کودکان در برنامهریزی تعطیلات، میتواند بسیار مفید باشد.
این کارشناس آموزشی مطرح کرد: اگر کودکان در برنامهریزی مشارکت داده شوند و حداقل یک فعالیت روزانه را با در نظر گرفتن خواستههای منطقی خود انتخاب کنند، احساس بهتری در آنها ایجاد میشود. کودکانی که درک بالاتری دارند میتوانند پیشنهاد دهند و کودکانی که درک کافی ندارند میتوانند از بین پیشنهادات موجود انتخاب کنند.
وی یادآور شد: اشتباه دیگر، برنامهریزی کوتاه مدت و بدون انعطاف است. برخی خانوادهها برنامهای سفت و سخت میچینند که هیچ تغییری در آن وجود ندارد، در این حالت، اگر کودک در مسیر شهربازی را ببیند و بخواهد برود، به او گفته میشود: الان نمیتوانیم برویم، چون به موزه دیر میرسیم، کمی انعطاف در برنامهها میتواند بسیار مفید باشد. ایام نوروز قرار نیست مسابقهای باشد.
مهدیار رودسری در ادامه گفت: با توجه به اینکه بسیاری از کودکان تکفرزند هستند و فرصت چندانی برای تمرین روابط دوطرفه ندارند، بازیها فرصتی ارزشمند برای یادگیری و رشد هستند. این بازیها میتوانند آموزشی باشند و مفاهیم مختلفی را به کودکان آموزش دهند، از رنگها، اعداد و حروف الفبا برای کودکان پایه تا تاریخ، جغرافیا، اقلیم، مفاهیم دینی و فلسفه برای کودکان بزرگتر میتوان استفاده کرد.
وی با تاکید بر اینکه بازی باعث کاهش استرس و افزایش نشاط میشود، اظهار کرد: خنده و شادی ناشی از بازی، به مدیریت استرس در کودکان کمک میکند، بهویژه در جامعهای که کودکان دائماً در معرض اخبار ناگوار و آشفتهکننده هستند. این ایام فرصت مناسبی است تا بازیها وارد زندگی روزمره شوند و به یک عادت تبدیل شوند.
وی گفت: پیشنهاد میشود والدین حداقل روزی نیم ساعت را به یک بازی خانوادگی اختصاص دهند و همه اعضای خانواده در آن مشارکت کنند. میتوان از بازیهای آماده مانند دومینو، سودوکو و پانتومیم استفاده کرد یا بازیهای تعاملی و دوجانبه را خودشان طراحی کنند که نیازمند همکاری و کار تیمی باشند.
این آموزگار در ادامه افزود: بازیهای خانوادگی نقش بسیار مهمی در تقویت روابط بین فرزندان و والدین ایفا میکنند. این بازیها میتوانند در شکلگیری عزت نفس، مهارتهای زندگی و حتی آینده کودکان تأثیرگذار باشند. این بازیها فرصتی برای ایجاد پیوندهای خانوادگی قوی، گفتگوهای صمیمانه، خندهها و خاطرات شیرین مشترک فراهم میکنند و به کودکان احساس تعلق و دوستداشتنی بودن میدهند، بهویژه برای کودکانی که هنوز وارد دوران نوجوانی نشدهاند.
وی یادآور شد: بازیهای گروهی که خارج از خانواده با همسالان و بزرگترها انجام میشوند، به کودکان یاد میدهند که چگونه نوبت بدهند، با یکدیگر همکاری کنند، رقابت کنند، خشم و هیجان خود را مدیریت کنند و مهارتهای اجتماعی و عاطفی خود را تقویت کنند.
انتهای پیام
