• سه‌شنبه / ۱۱ فروردین ۱۴۰۵ / ۰۹:۴۰
  • دسته‌بندی: قزوین
  • کد مطلب: 1405011104986

یک جامعه‌شناس: جنگ روایت‌ها، نبردی برای تعریف حقیقت و هویت است

یک جامعه‌شناس: جنگ روایت‌ها، نبردی برای تعریف حقیقت و هویت است

ایسنا/قزوین یک دانش‌آموخته دکترای جامعه‌شناسی ایران گفت: جنگ روایت‌ها نبرد بر سر معناست؛ رقابتی برای تعریف حقیقت، هویت و حافظه‌ جمعی است.

حسین علیجانی در گفت‌وگو با ایسنا در پاسخ به این پرسش که معنای جنگ روایت‌ها چیست، اظهار کرد: وقتی یک روایت با پشتوانه‌ قدرت خود را تنها حقیقت معرفی کند، گفت‌وگو متوقف می‌شود و از نگاه جامعه‌شناسی، راه برون‌رفت از این بن‌بست، ایجاد فضایی برای گفت‌وگوی صادقانه است. 

این دانش‌آموخته دکترای جامعه‌شناسی ایران در ادامه اظهار کرد: حکیم فردوسی در شاهنامه در روزگار هجوم روایت‌های بیگانه، با خلق روایتی چندلایه فضایی برای هم‌اندیشی ساخت.

وی در پاسخ به این سؤال که تفاوت خبر و هنر در چیست، خاطرنشان کرد: خبر از «چه» می‌گوید و هنر از «چگونه زیستنِ آن» صحبت می‌کند و هنرمند تجربه‌ زیسته را بازنمایی می‌کند. 

این نویسنده و روزنامه‌نگار افزود: استاد بهرام بیضایی در نمایشنامه‌ «آرش» فراتر از یک تیراندازی اسطوره‌ای، پرسش از معنا و مرز و میهن را پیش می‌کشد بنابراین وظیفه‌ هنرمند تعمیق حافظه‌ عمومی و پردازش جمعی بحران است، به ویژه برای کودکان و نسل جوانی که در بحران زیسته‌اند.

وی با اشاره به ویژگی‌های هنر اصیل اظهار کرد: شعار، واقعیت را به دو قطب ساده‌ خیر و شر فرومی‌کاهد، اما هنر پیچیدگی را حفظ می‌کند و در بحران، هنر اصیل سه ویژگی دارد: صداقت (نگفتن روایت سانسورشده)، حرمت مخاطب (دست‌کم نگرفتن او) و امیدآفرینی آگاهانه (امیدی که از دل رنج زاده شود). 

نماینده انجمن هنرهای نمایشی ایران در استان قزوین ادامه داد: اگر در تاریخ ادبیات ایران جستجو کنیم حتماً موارد متعددی را خواهیم یافت به عنوان مثال سهراب سپهری که در روزگار شعارهای ایدئولوژیک در دهه چهل شمسی، با خلق اثر «صدای پای آب»، مخاطب را به تأمل دعوت کرد.

وی با تأکید بر اینکه اگر هنر فقط در خدمت تبلیغ باشد، پس از بحران رنگ می‌بازد؛ تصریح کرد: هنر خلق شده در زمان جنگ اگر صادقانه باشد، به سرمایه‌ای نمادین برای بازسازی تبدیل می‌شود.

علیجانی در پایان گفت: هنر خلق شده در زمان جنگ به عنوان سرمایه سه کارکرد دارد: حافظه‌ای (زنده نگاه داشتن رنج به‌قصد پاسداشت)، ترمیمی (کمک به ترمیم پیوندهای اجتماعی) و صلح‌ساز (پرورش همدلی) همانطور که حکیم ابولقاسم فردوسی پس از قرن‌ها هنوز تخیل اخلاقی ایرانیان را تغذیه می‌کند و این همان نقش پایدار هنر اصیل است.

انتهای پیام