تحولات اخیر در منطقه و عبور از بحران‌های پیچیده ماه‌های گذشته، بار دیگر ضرورت بازخوانی مفاهیم «بازدارندگی» و «ایستادگی» را در سپهر سیاسی ایران زنده کرده است. ایران اکنون در مرحله‌ای قرار دارد که باید پیام خود را در دو سطح سخت‌افزاری و نرم‌افزاری به جهان مخابره کند. برای بررسی ابعاد این دو پیام، به سراغ احمد سهرابی، استاد علوم سیاسی و تحلیلگر مسائل استراتژیک رفتیم.

پیام نظامی؛ عبور از «نمایش قدرت» به «اقدام سخت»

سهرابی در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به پیام بازدارندگی ایران که توسط بخش‌های نظامی مخابره شده است، اظهار کرد: بازدارندگی در ادبیات استراتژیک زمانی معنا پیدا می‌کند که دشمن میان هزینه و فایده تعرض، عدم توازن شدیدی مشاهده کند. پیام نظامی ایران در برهه کنونی، صرفاً مبتنی بر آمادگی(Readiness) نیست، بلکه مولفه دوم یعنی اقدام سخت(Hard Action) را به طور جدی در دل خود جای داده است.

وی افزود: دوران اکتفا به رزمایش‌ها به پایان رسیده است؛ امروز بخش‌های نظامی ایران این پیام را صادر کرده‌اند که هرگونه محاسبه غلط، با واکنشی مواجه خواهد شد که نه تنها پشیمان‌کننده، بلکه تغییردهنده قواعد بازی است. این یعنی آمادگی رزمی ما به مرحله عملیاتی بودن آنی رسیده است که لرزه بر اندام محاسبات دشمن می‌اندازد.

ایستادگی سیاسی؛ فراتر از یک شعار دیپلماتیک

این مدرس دانشگاه در ادامه به لایه دوم قدرت ایران، یعنی ایستادگی اشاره کرد و گفت: اگر بازدارندگی نظامی را لایه دفاعی اول بدانیم، ایستادگی سیاسی و اجتماعی، لایه عمق‌بخشی به این قدرت است. این پیام که توسط نخبگان سیاسی و توده‌های مردم صادر می‌شود، بر سه پایه استوار است: همبستگی ملی، یکپارچگی حاکمیت و پافشاری بر حقوق حقه.

سهرابی تصریح کرد: دشمن همواره در پی یافتن شکاف میان حاکمیت و ملت است، اما تحولات پس از حوادث اسفند ۱۴۰۴ و فروردین ۱۴۰۵ نشان داد که در لحظات بحرانی، یک یکپارچگی حاکمیتی بی‌نظیر شکل می‌گیرد. این هم‌صدایی مسئولان در کنار ایستادن بر سر اصول نظام و حقوق بین‌المللی ایران(از جمله حق دفاع مشروع و توسعه دانش استراتژیک)، پیامی شفاف به غرب و رژیم‌های منطقه فرستاد که ایران در مسیر حقوق خود، اهل معامله و عقب‌نشینی نیست.

همبستگی ملی؛ پدافند غیرعامل در برابر فشارهای خارجی

این کارشناس مسائل استراتژیک با تاکید بر نقش مردم در این معادله، بیان کرد: مولفه همبستگی ملی، در واقع پدافند غیرعامل ماست. وقتی جامعه با وجود فشارهای اقتصادی و روانی، در برابر تهدید خارجی یکپارچه می‌ماند، عملاً ابزار بی‌ثبات‌سازی داخلی را از دست دشمن می‌گیرد. این ایستادگی اجتماعی، به بخش نظامی اجازه می‌دهد با اطمینان خاطر از پشت جبهه، در خط مقدم بازدارندگی عمل کند.

وی ادامه داد: ایستادن بر حقوق حقه، صرفاً یک بیانیه سیاسی نیست؛ بلکه یک باور عمومی است که در آن، مردم و حاکمیت به این نتیجه رسیده‌اند که هزینه تسلیم به مراتب بیشتر از هزینه ایستادگی است. این بلوغ سیاسی، امروز به برگ برنده ایران در میزهای مذاکره و میدان‌های نبرد تبدیل شده است.

تلفیق «میدان» و «دیپلماسی» در یک قالب واحد

سهرابی در جمع‌بندی تحلیل خود گفت: پیام نهایی ایران به جهان این است که قدرت ما تک‌ساحتی نیست. ما همزمان که در بخش نظامی با اقدام سخت راه را بر تعرض می‌بندیم، در بخش سیاسی و اجتماعی با وحدت کلمه مانع از نفوذ و فروپاشی می‌شویم. این دوقلوی بازدارندگی و ایستادگی، تضمین‌کننده امنیت پایدار ایران در فردای پس از جنگ رمضان و تحولات نوین منطقه خواهد بود.

وی در پایان تاکید کرد: دشمن باید بداند که با یک نظام صلب و جدا از مردم روبرو نیست، بلکه با یک واحد سیاسی-نظامی منسجم طرف است که حقوق خود را نه خواهش، بلکه با تکیه بر اقتدار ملی ستانده و حفظ می‌کند.

انتهای پیام