حجتالاسلام والمسلمین دکتر سیدعلی سجادیزاده در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: اهلبیت(ع) در بسیاری از صفات و ویژگیهای اخلاقی و معنوی با یکدیگر مشترکاند. در روایات از این خاندان بهعنوان کسانی یاد شده که سرشار از احسان و کرامتاند اما هر یک از این بزرگان در شرایط تاریخی خاصی فرصت بروز برخی از فضایل خود را بیشتر پیدا کردهاند.
وی با اشاره به شهرت علمی امام رضا(ع) افزود: به عنوان نمونه، امام رضا(ع) به «عالم آل محمد» شهرت یافتند، زیرا در دوران مأمون عباسی شرایطی فراهم شد که علما و دانشمندان از ادیان و مکاتب مختلف در خراسان گرد هم آیند و مناظرات علمی برگزار شود. در چنین فضایی، دانش گسترده امام رضا(ع) برای همگان آشکار شد و این امر سبب شد ایشان به این لقب شناخته شوند.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی درباره شیوه زندگی حضرت فاطمه معصومه(س) خاطرنشان کرد: حضرت در سنین کودکی پدر بزرگوارشان امام موسی بن جعفر(ع) را از دست دادند و پس از آن تحت سرپرستی برادرشان امام رضا علیهالسلام قرار گرفتند. این انس و نزدیکی با امام، زمینهای فراهم کرد تا ایشان از دانش و معارف اهلبیت بهرهمند شوند و شخصیت علمی و معنوی ایشان شکل گیرد.
سجادیزاده با اشاره به لقب «کریمه اهلبیت» برای حضرت معصومه(س) تصریح کرد: در طول تاریخ افراد بسیاری به این بانوی بزرگوار متوسل شده و از عنایات ایشان بهرهمند شدهاند. بزرگان و عالمان بسیاری نیز از کرامات حضرت سخن گفتهاند و همین تجربههای مکرر مردمی سبب شده که ایشان در میان ارادتمندان اهلبیت به عنوان «کریمه اهلبیت» شناخته شوند.
وی درباره لقب «محدّثه» برای حضرت معصومه (س) اظهار کرد: در خاندان اهلبیت، فراگیری و نقل حدیث جایگاه بسیار مهمی داشته است. این سنت از پیامبر اکرم(ص) و حضرت فاطمه زهرا(س) آغاز شد و در میان امامان و خاندان آنان ادامه یافت. حضرت معصومه(س) نیز با وجود عمر کوتاه خود، بخشی از معارف و احادیث را از پدر بزرگوارشان و بهویژه از امام رضا(ع) فرا گرفتند و در نقل آنها نقش داشتند؛ از همین رو لقب محدّثه برای ایشان به کار میرود.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی اضافه کرد: البته معنای دیگری از محدّثه که درباره حضرت زهرا(س) مطرح شده و به معنای سخن گفتن فرشتگان با ایشان است، درباره حضرت معصومه(س) کمتر مورد اشاره قرار گرفته و بیشتر همان معنای راوی و ناقل حدیث مدنظر است.
سجادیزاده با اشاره به سفر حضرت معصومه (س) از مدینه به قم اشاره و اظهار کرد: این حرکت را نمیتوان صرفاً یک مهاجرت جغرافیایی دانست، بلکه باید آن را انتقال یک گفتمان فرهنگی و دینی قلمداد کرد. پس از حرکت امام رضا (ع) به خراسان، برخی از برادران و خواهران ایشان نیز برای دیدار با امام و همچنین انجام وظیفه فرهنگی و دینی راهی این مسیر شدند. حضرت فاطمه معصومه(س) نیز همراه با جمعی از برادران و خواهران خود عازم ایران شدند. در طول این مسیر، مردم شهرهای مختلف با دیدن فرزندان اهلبیت جذب آنان میشدند و از منش، رفتار و پاسخهای آنان به پرسشهای دینی بهره میبردند. همین حضور کوتاه در شهرهای مختلف، نقشی مهم در گسترش فرهنگ و معارف اهلبیت در میان مردم داشت.
وی خاطرنشان کرد: هرچند این سفر به دلیل حوادث مسیر ناتمام ماند و حضرت در شهر قم رحلت کردند، اما حضور و دفن ایشان در این شهر سرآغاز شکلگیری یکی از مهمترین مراکز دینی و فرهنگی جهان تشیع شد؛ بهگونهای که قم در طول قرنها به پایگاهی برای گسترش معارف اهلبیت و تعلیم علوم اسلامی تبدیل شده است.
انتهای پیام
