روز ولادت حضرت فاطمه معصومه(س) که در تقویم رسمی کشور به نام «روز دختر» مزین شده، فراتر از یک نامگذاری نمادین، مجالی برای بازخوانی جایگاه رفیع بانوان و دخترانی است که در سایهسار آموزههای نبوی، سفیران عفت، خرد و پویایی در پیکره جامعه اسلامی محسوب میشوند و امروز بیش از هر زمان دیگری، نقش کلیدی آنان در ترسیم فردای تمدن ایرانی-اسلامی نمایان گشته است.
دهه کرامت در فرهنگ عمومی مردم ایران، پیوندی ناگسستنی با مفهوم «خانواده» و «کرامت انسانی» یافته است. شهر شیراز به عنوان سومین حرم اهلبیت (ع) و مأمن حضرت احمد بن موسی (ع)، در کنار قم و مشهد، مثلثی قدسی را تشکیل دادهاند که در این ایام، کانون توجه ارادتمندان قرار میگیرند. این دهه، تنها یک بازه زمانی برای جشن و سرور نیست، بلکه فرصتی برای تبیین الگوی «دختری» است که در آن معنویت با کنشگری اجتماعی گره خورده و بر خلاف الگوهای تکبعدی غربی یا نگاههای تحجری، بر هویت مستقل و والای زن تأکید میورزد.
در دنیای پرشتاب امروز که مفاهیم هویتی با چالشهای متعددی روبهرو هستند، روز دختر فرصتی است تا جامعه به بازبینی نوع نگاه خود به مطالبات، استعدادها و حقوق معنوی و مادی این قشر بپردازد. نگاهی به سیره حضرت معصومه(س) به عنوان بانویی عالم، محدثه و مهاجر، نشان میدهد که در تراز فکری اسلام، جنسیت هرگز مانعی برای هجرت، تبیین ولایت و اثرگذاری تاریخی نبوده است؛ اندیشهای که امروز در میان دختران نسل نو، در قالب موفقیتهای علمی، ورزشی و هنری بازتولید شده و نیازمند صیانت و هدایت است.
هویتبخشی به دختران؛ فراتر از شعارهای تقویمی
در همین راستا، جامعهشناس و پژوهشگر حوزه زنان در گفتوگو با ایسنا با تأکید بر ضرورت تغییر نگاه به روز دختر اظهار کرد: ما نباید روز دختر را صرفاً در اهدای هدایا یا پیامهای تبریک خلاصه کنیم. هویت دختر ایرانی امروز، آمیزهای از سنتهای ریشهدار و آگاهیهای مدرن است. تعامل صحیح با این نسل، مستلزم درک زبان آنها و ایجاد بسترهایی است که در آن احساس ارزشمندی کنند.
مریم سجادی افزود: نامگذاری سالروز میلاد حضرت معصومه(س) به عنوان روز دختر، یک انتخاب هوشمندانه برای ارائه الگوست. دختری که در عین پایبندی به حریمهای اخلاقی، در جامعه حضور دارد، تحصیل میکند و صاحب رأی است. مهمترین نیاز امروز دختران ما، برخورداری از فرصتهای برابر برای شکوفایی استعدادها در بستری امن و محترمانه است که دقیقاً معنای حقیقی کرامت را متجلی میسازد.
الگوی کریمه؛ الگویی برای تمام اعصار
در بخش دیگری از این گزارش، کارشناس مذهبی و مدرس حوزه، به ابعاد شخصیتی حضرت معصومه(س) پرداخت و به ایسنا گفت: لقب «کریمه» که برای ایشان به کار میرود، نشاندهنده روحی است که در بخشندگی و بزرگواری به مقام والایی رسیده است. ایشان دختری بودند که امام معصوم در حقشان فرمود «فداها ابوها»؛ این نشاندهنده جایگاه عاطفی و علمی یک دختر در خانواده وحی است.
حجتالاسلام والمسلمین محسن احمدی با اشاره به پیوند میان دهه کرامت و نشاط اجتماعی بیان کرد: دهه کرامت باید دهه بازگشت به اخلاق کریمانه در خانوادهها باشد. تکریم دختران در خانواده، ریشه بسیاری از آسیبهای اجتماعی را میخشکد. اگر دختر در کانون خانواده احساس کرامت و عزتنفس کند، هیچ موج مخربی نمیتواند هویت او را متزلزل کند. ما باید از سیره اهلبیت(ع) بیاموزیم که چگونه با تکریم شخصیت، به دخترانمان مصونیت و اصالت ببخشیم.
نسل نو؛ مطالبهگری در عین دلبستگی به ارزشها
سارا همتی، فعال دانشجویی و برگزیده المپیادهای علمی، به عنوان نمایندهای از نسل جوان در گفتوگو با ایسنا، از زاویهای دیگر به این روز نگریست و گفت: دختران همنسل من، نگاهی پویا به زندگی دارند. ما میخواهیم در کنار حفظ ریشههای فرهنگی و مذهبیمان، در توسعه کشورمان نقش مستقیم داشته باشیم. برای ما روز دختر، روز یادآوری مسئولیت جامعه در قبال رویاها و تلاشهای ماست.
وی ادامه داد: حضرت معصومه(س) برای ما نماد شجاعت در مسیر هدف است. ایشان برای رسیدن به امام زمانِ خود رنج سفر را به جان خریدند. ما هم امروز در مسیر دانش و پیشرفت، به دنبال حقیقت هستیم. انتظار ما از مسئولان این است که در دهه کرامت، به جای برنامههای مقطعی، به فکر زیرساختهای پایداری باشند که مسیر اشتغال، ورزش و فعالیتهای اجتماعی دختران را تسهیل کند تا کرامت در زندگی روزمره ما لمس شود.
لزوم پیوند میان سنت و اقتضائات روز
به گزارش ایسنا، در پایان میتوان گفت دهه کرامت و میلاد حضرت معصومه(س)، بهترین بهانه برای آشتی میان سنتهای قدسی و نیازهای نوین نسلی است که به دنبال معنا میشود. برگزاری جشنهای روز دختر زمانی به غایت خود میرسد که به تقویت خودباوری در دختران و اصلاح دیدگاههای سنتیِ غیرصحیح در جامعه منجر شود. ایران اسلامی، با تکیه بر دخترانِ آگاه و با فضیلت خود که میراثدار عفت زینبی و علم معصومیه هستند، میتواند مسیر توسعه را با گامهایی استوارتر بپیماید؛ مشروط بر آنکه «کرامت» نه به عنوان یک شعار، بلکه به عنوان یک سبک زندگی در برخورد با این قشر نجیب و تاثیرگذار، نهادینه شود.
انتهای پیام
