دکتر منوچهر مرادی در گفتوگو با ایسنا، ضمن بیان این مطلب در خصوص طرح کاهش طول تحصیل دوره دکتری و کارشناسی ارشد، اظهار کرد: درباره جزئیات این طرح در حال حاضر اطلاع دقیقی ندارم و به همین دلیل نمیتوانم نظر قطعی بدهم، اما برداشت کلی من این است که در حوزه پژوهش باید نگاه همسو با ماهیت تحقیق وجود داشته باشد.
وی با بیان اینکه پژوهش، بهویژه در مقاطع تحصیلات تکمیلی، فرآیندی زمانبر است، افزود: برای یک دانشجوی دکتری، تبیین مسئله به زمان قابل توجهی نیاز دارد. دانشجوی دکتری با یک مسئله ساده مواجه نیست، بلکه باید روی یک مسئله پیچیده کار کند و گاهی یک تا سه سال زمان صرف میکند تا مسئله بهدرستی تبیین شود و پس از آن به دنبال یافتن راهحل برود. بنابراین به نظر میرسد محدود کردن این فرآیند در بازههای زمانی کوتاه، چندان منطقی نباشد.
مرادی ادامه داد: در مقطع کارشناسی ارشد نیز در سطح جهانی دو الگو وجود دارد؛ برخی دورهها مبتنی بر آموزش و برخی مبتنی بر پژوهش هستند. دورههای آموزشی معمولاً کوتاهترند، اما دورههای پژوهشمحور به دلیل ماهیت تحقیق، زمان بیشتری نیاز دارند، چرا که رسیدن به نتیجه در پژوهش مستلزم صرف زمان است.
وی با تأکید بر اینکه لازم است همه ابعاد چنین طرحهایی بهدقت بررسی شود، تصریح کرد: هنوز طرح فعلی را ندیدهام و نمیتوانم درباره جزئیات آن اظهار نظر کنم، اما در رشتههای تجربی مانند مهندسی، کشاورزی و حتی برخی حوزههای علوم انسانی بهویژه روانشناسی، دستیابی به نتیجه در زمان کوتاه بهسادگی امکانپذیر نیست.
معاون پژوهش و فناوری دانشگاه تهران با اشاره به نگرانی برخی اساتید در این زمینه گفت: تعدادی از اساتید نیز نسبت به این موضوع ابراز نگرانی کردهاند و آن را چندان منطقی نمیدانند. البته شخصاً پیش از اعلام وزیر از این موضوع اطلاعی نداشتم و هنوز هم به کارگروه مربوطه دعوت نشدهام، اما این موضوع را پیگیری خواهم کرد.
مرادی با بیان تجربههای موجود در دوره کارشناسی ارشد افزود: در برخی دانشگاهها طول دوره کارشناسی ارشد بهطور معمول دو سال در نظر گرفته میشود، اما در عمل بسیاری از دانشجویان به دلیل زمانبر بودن تحقیق نمیتوانند در این مدت کار خود را به پایان برسانند. در این شرایط، محدودیتهایی مانند عدم اجازه ورود به ترم ششم باعث میشود پروژههایی که تازه به مرحله ثمردهی رسیدهاند، متوقف شوند.
وی ادامه داد: در بسیاری از موارد مشاهده شده است که دانشجو مجبور میشود پژوهش خود را نیمهتمام رها کند، در حالی که کار به مرحله بلوغ رسیده است. این مسئله بهویژه در تحقیقات آزمایشگاهی و میدانی بیشتر نمود دارد، چرا که این نوع پژوهشها ذاتاً قابل زمانبندی دقیق نیستند.
معاون پژوهش و فناوری دانشگاه تهران خاطرنشان کرد: اگرچه میتوان درباره سطح انتظارات از دوره کارشناسی ارشد بحث کرد، اما در هر صورت محدود کردن زمان پژوهش میتواند مانع دستیابی به نتایج عمیق شود، چرا که ذات تحقیق با عدم قطعیت همراه است و نمیتوان برای آن زمانبندی قطعی تعیین کرد.
وی همچنین به موضوع آزمون جامع اشاره کرد و گفت: در دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر و بهویژه در گروه هوش مصنوعی و رباتیک، از گذشته آزمون جامع به شیوهای که دانشجو مجدداً دروس قبلی را امتحان دهد، حذف شده است. در بسیاری از دانشگاههای معتبر دنیا نیز رویکرد مشابهی وجود دارد و هدف از آزمون جامع، سنجش توانایی دانشجو برای به پایان رساندن پژوهش است.
معاون پژوهش و فناوری دانشگاه تهران گفت: اگر قرار باشد آزمون جامع صرفاً به بازآزمون دروسی که دانشجو قبلاً گذرانده و حتی نمره بالایی مانند ۱۸ کسب کرده است محدود شود و دانشجو مجدداً چند ماه برای مطالعه همان مطالب زمان صرف کند، این رویکرد کارآمد نخواهد بود.
به گزارش ایسنا، دکتر سیمایی وزیر علوم آذرماه سال گذشته در جمع نمایندگان تشکلها، انجمنها و اتحادیههای دانشجویی با اعلام اینکه کاهش سنوات تحصیلی در دستور کار قرار گرفته است، افزود: با اقدامات جدید، طول دوره کارشناسی ارشد یک سال میشود و ترم سوم باید پایاننامه داده شود. تعداد واحدها هم کم میشوند. دکتری نیز از ۴ سال به ۳ سال تقلیل داده خواهد شد و بناست بهجای امتحان جامع، ۳ جایگزین به دانشجو داده شود، اگر دانشجو نتوانست آنها را انجام دهد باید امتحان جامع دهد.
انتهای پیام
