مهدی حیدری به مناسبت اول اردیبهشت ماه و روز بزرگداشت شیخ اجل سعدی شیرازی و روز ملی نثر فارسی در گفتوگو با ایسنا ضمن اشاره به اینکه بحران کاهش توانایی نگارش در نظام آموزشی ایران طی سالهای اخیر از یک پدیده ساده آموزشی به یک چالش جدی در سطح ملی تبدیل شده است، گفت: پیامدهای این مسئله مستقیما هویت و ارتباطات اجتماعی نسلهای آینده را تهدید میکند.
این استاد دانشگاه ضمن تاکید بر اینکه مشاهدات میدانی و گزارشهای کارشناسان در نیمه دوم سال ۱۴۰۴ نشاندهنده افت معنادار کیفیت تولید متن در میان دانشآموزان و دانشجویان است، بیان کرد: این در حالی است که دسترسی به ابزارهای ارتباطی در این مدت افزایش یافته است.
حیدری، ریشه این مشکل را در تغییر ساختارهای آموزشی دانست که در آن اولویت از توانایی بیان و استدلال به مهارت در انتخاب گزینههای صحیح تغییر یافته است و تاکید کرد: گره خوردن موفقیت تحصیلی به آزمونهای تستی باعث میشود ذهن قدرت سازماندهی کلمات برای ساختن یک کل منسجم را از دست بدهد.
وی با اشاره به اینکه نوشتن به عنوان عالیترین سطح تفکر در این فرآیند به حاشیه رانده شده است، تصریح کرد: گزارشهای میدانی و نتایج آزمونهای بینالمللی نیز نشاندهنده افت شدید مهارت نوشتن به دلیل غلبه نظام تستی و سطحی شدن درس انشاء است.
این استاد زبان و ادبیات فارسی با تاکید بر اینکه نفوذ زبان شکسته فضای مجازی این وضعیت را تشدید کرده و دانشآموزان را در تولید متن منسجم و علمی ناتوان ساخته است، گفت: تسلط فضای مجازی و ابزارهای تایپ سریع باعث از بین رفتن مرز میان زبان محاوره و نثر معیار شده است.
حیدری با بیان اینکه دانشآموزان به دلیل حذف عملی درس انشا و نبود تمرین مداوم، دیگر قادر به تشخیص تفاوتهای ظریف نگارشی نیستند، گفت: متأسفانه بر اثر این اتفاق، دانش آموزان همان زبان شکسته پیامرسانها را به محیطهای رسمی و علمی منتقل میکنند.
این استاد ضمن تاکید بر اینکه این وضعیت باعث فقر نحوی و واژگانی در نثر فارسی شده و جملات کوتاه و گسسته جایگزین مفاهیم پیچیده شدهاند، گفت: این جملات گاهی بیمعنا بوده و توانایی انتقال عمق اندیشه را ندارند.
حیدری بازنگری در شیوههای ارزشیابی را نخستین گام برای برونرفت از این بنبست زبانی برشمرد و گفت: نوشتن باید دوباره به عنوان یک معیار اصلی در تمام دروس شناخته شود.
این استاد دانشگاه ضمن تاکید بر اینکه نظام آموزشی باید به جای تاکید بر حافظه کوتاهمدت، فرصتهایی را برای تجربههای نوشتاری خلاقانه فراهم کند، اظهار کرد: پیوند میان نهادهای فرهنگی مانند کانون پرورش فکری و مدارس میتواند در این زمینه راهگشا باشد.
وی با اشاره به اینکه کودکان باید از طریق قصهگویی، گزارشنویسی و عکاسیروایت دوباره با لذت خلق کردن از طریق کلمات آشنا شوند، گفت: آموزش درستنویسی در فضای دیجیتال و بازگشت به مطالعه متون کلاسیک با زبانی ساده میتواند به تقویت زیربنای زبانی نسل جدید کمک کند.
حیدری در پایان ضمن تاکید بر اینکه با این اقدامات، نثر فارسی بار دیگر به عنوان ابزاری قدرتمند برای اندیشیدن و ارتباط در جامعه احیا میشود، خاطرنشان کرد: این رویکرد در نهایت باعث خروج هویت و زبان فارسی از بنبست فعلی خواهد شد.
انتهای پیام
