احمدرضا جعفریانمقدم در گفتوگو با ایسنا با توجه به هفتم اردیبهشت، روز ایمنی حملونقل در ارزیابی وضعیت ایمنی راهکارها و سوانح جادهای در کشور اظهار کرد: یکی از نکات مهمی که در بحث ایمنی باید به آن توجه کنیم، این است که ایمنی حملونقل بیشتر یک مقوله سیستمی است تا یک بحث صرفاً رفتاری. در کشور ما عمده دلایل حوادث را رفتار راننده میدانند، در صورتی که اگر به دنبال یک سیستم ایمن و پایدار هستیم، باید به این مقوله مانند یک سیستم(دارای ورودی، پردازش و خروجی) نگاه کنیم. افزایش ایمنی مستلزم ارتقای همزمان ایمنی راهها، کیفیت خودروها، مسائل آموزشی و اطلاعرسانی به عنوان ورودیهای این سیستم است. در کشورهای پیشرفته نیز به این نتیجه رسیدهاند که خطای انسانی هیچگاه به صفر نخواهد رسید، بنابراین سیستمها را به گونهای طراحی میکنند که در صورت بروز خطا، جراحت و آسیب به حداقل ممکن کاهش یابد.
سه عامل اصلی بروز سوانح جادهای در ایران
وی در تشریح عوامل اصلی بروز تصادفات در ایران افزود: سه عامل اصلی در این زمینه وجود دارد. نخست، خطاهای انسانی نظیر خوابآلودگی، توجه نکردن به علائم و سرعت غیرمجاز است که راهکار آن ارائه آموزشهای مناسب، برگزاری کمپینها و آغاز آموزشها از مقطع دبستان است. عامل دوم، زیرساختهای ناایمن مانند جادههای دوطرفه و فقدان جداکننده است که اصلاح مهندسی راهها، نصب گاردریل، ایجاد جداکننده، تأمین روشنایی در نقاط حادثهخیز و استفاده از تابلوهای اطلاعرسانی استاندارد میتواند این چالش را مرتفع کند.
این استاد دانشگاه اصفهان ادامه داد: عامل سوم کیفیت پایین خودروهاست. سیستمهای تعلیق، ترمز و ایمنی خودروهای داخلی در پایینترین سطح استانداردها قرار دارند که این امر بهشدت هزینهزا و حادثهآفرین است. تبعیت از استانداردهای روز دنیا در تولید بدنه و سیستمهای ایمنی خودرو میتواند این معضل را برطرف سازد.
توسعه خوب شبکه جادهای در کنار فقدان ممیزی سیستماتیک ایمنی
جعفریانمقدم درباره نقاط قوت و ضعف ایمنی راههای کشور تصریح کرد: خوشبختانه از نظر توسعه شبکه راهها و بزرگراهها پیشرفت بسیار خوبی داشتهایم، اما از لحاظ استانداردهای ایمنی جهانی فاصله زیادی داریم. فراوانی جادههای دوطرفه، ممیزی نداشتن سیستماتیک ایمنی راهها و ضعف مدیریت در نقاط حادثهخیز از مهمترین نقاط ضعف ماست. در کشورهای پیشرفته ایده «راه بخشنده» (Forgiving Road) دنبال میشود؛ به این مفهوم که جاده مانند یک موجود زنده طراحی میشود تا اگر راننده دچار خطایی مانند خوابآلودگی شد، خود جاده عاملی برای جلوگیری از تبدیل این خطا به یک فاجعه باشد.
کاهش ۲۰ تا ۴۰ درصدی سوانح با توسعه سیستمهای حملونقل هوشمند(ITS)
وی با اشاره به تاثیر چشمگیر ITS گفت: مطالعات نشان میدهد سیستمهای هوشمند میتوانند حداقل ۲۰ تا ۴۰ درصد سوانح را کاهش دهند. مدیریت هوشمند سرعت، اعمال جرایم متناسب با رفتار و سابقه راننده، کاهش بار ترافیکی و اطلاعرسانی بهموقع از ویژگیهای کلیدی این سیستم است.
استادیار گروه مهندسی راهآهن و برنامهریزی حملونقل دانشگاه اصفهان فقدان بانک اطلاعاتی جامع را مهمترین مانع توسعه این فناوری در کشور دانست و افزود: نهادهای مختلف از جمله هواشناسی، شهرداریها و راهوشهرسازی باید اطلاعات خود را در یک بستر مشترک به اشتراک بگذارند. متأسفانه میان دوربینهای نصبشده توسط نهادهای گوناگون(راهور، نیروی انتظامی، وزارت راه و...) هیچگونه هماهنگی و یکپارچگی وجود ندارد که این امر هزینهها را دوچندان کرده است، همچنین ITS نیازمند سرمایهگذاری و برنامهریزی بلندمدت است؛ بهعنوان مثال کشور ژاپن برای طراحی این سیستم ۱۵ تا ۲۰ سال زمان صرف کرد و از ۱۹۹۵ تاکنون(نزدیک به ۳۰ سال) در حال پیادهسازی و بهبود مداوم آن است.
نقش پررنگ دانشگاهها و اولویتهای حیاتی کشور
جعفریانمقدم درباره نقش دانشگاهها، بهویژه دانشگاه اصفهان در این مسیر خاطرنشان کرد: تربیت متخصصان کارآزموده در زمینه مدیریت و ایمنی حملونقل، مدلسازی شبکههای ترافیکی کشور، تعیین گلوگاهها و ارائه راهکارهای علمی و تحلیلهای اقتصادی-فنی از رسالتهای اصلی دانشگاه است که هماکنون نیز در حال انجام است.
وی در پایان با تفکیک اولویتهای کشور در این حوزه یادآور شد: در بخش اولویتهای فوری، نیازمند مدیریت نقاط حادثهخیز، هوشمندسازی اطلاعرسانی به رانندگان و هوشمندسازی جرایم هستیم. در بلندمدت نیز باید به سمت ایجاد یک بانک اطلاعاتی مشترک، جامع و بههنگام از مدهای مختلف حملونقلی و ایجاد یک سیستم یکپارچه مدیریت ایمنی مبتنی بر داده(Data Science) حرکت کنیم.
انتهای پیام
