رسول چگینی به مناسب ولادت امام هشتم علیبن موسی الرضا(ع) در گفتوگو با ایسنا بیان کرد: امام رضا (ع) در طول مسیر هجرت و پس از استقرار در مرو، با تشکیل جلسات مناظره با دانشمندان ادیان مختلف، تدوین و ترویج احادیث کلیدی مانند حدیث سلسلةالذهب در نیشابور («کلمه لا اله الا الله حصنی فمن قالها دخل حصنی و من دخل حصنی امن من عذابی... بشروطها و انا من شروطها» – عیون اخبار الرضا، ج۲، ص۱۳۵)، عملاً دستگاه خلافت را ناچار به تأمین امنیت و امکاناتی کردند که خود به گسترش تشیع انجامید.
مدیر گروه امامت تطبیقی پژوهشکده امامت با بیان اینکه این الگو به جبهه مقاومت امروز میآموزد که هر نوع فشار جغرافیایی و سیاسی (همچون محاصره غزه یا سوریه) را نه به مثابه بنبست، بلکه عرصهای برای خلاقیت راهبردی و تبدیل تهدید به نفوذ فرهنگی و گفتمانی تلقی کند، اظهار کرد: محاصرههای سیاسی معاصر مانند تحریمهای همهجانبه علیه ایران یا محاصره دیپلماتیک جبهه مقاومت، دقیقاً مشابه تبعید امام رضا (ع) است که از سر ترس از نفوذ فکری و مردمی اعمال میشود.
مدل رضوی در «مقاومت فعال»
وی افزود: مدل رضوی نشان میدهد که «مقاومت فعال» به جای تقابل مستقیم و بیحاصل در همان عرصهای که دشمن طراحی کرده (مانند شرکت در قدرت صوری)، باید محورهای جدیدی برای اثرگذاری تعریف کند.
چگینی بیان کرد: امام رضا (ع) در مرو، به جای ورود به بازی قدرت عباسی، دیپلماسی علمی را در پیش گرفتند و با مناظراتی که منابع تاریخی مانند «احتجاج طبرسی» ثبت کردهاند، افکار عمومی جهان اسلام را متوجه ناصبیبنیاد بودن دستگاه خلافت کردند.
مدیر گروه امامت تطبیقی پژوهشکده امامت با اشاره به جبهه مقاومت، تصریح کرد: جبهه مقاومت امروز نیز میتواند با تقویت «دیپلماسی رسانهای و گفتمانی» و تبدیل محاصره به فرصتی برای تولید و صدور روایت مقاومت (همچون موفقیت رسانهای طوفانالاقصی در افشای چهره واقعی رژیم صهیونیستی)، همان انزوای محاسبهشده را به اهرم فشار علیه نظام سلطه تبدیل کند.
وی با بیان اینکه در محاصره اقتصادی، مدل رضوی بر «واگذاری امور ظاهری و تقویت ساختارهای موازی اتکا به خود» استوار است، گفت: امام رضا (ع) با وجود پذیرش ظاهری ولایتعهدی، هرگز از شبکه وکلای خود در شهرهای مختلف (که شیخ مفید در «الارشاد» از آنها با عنوان «نظام وکالت منسجم» یاد میکند) دست نکشیدند و این شبکه را تقویت کردند؛ شبکهای که هم کمکهای مالی شیعیان را جذب و توزیع میکرد و هم پیامهای فکری و سیاسی را منتقل میکرد.
چگینی با تأکید بر جبهه مقاومت، بیان کرد: امروز جبهه مقاومت میتواند با الگوگیری از این مدل، اقتصاد مقاومتی متکی بر شبکههای مردمی و بومی را در اولویت قرار دهد که خودکفایی در کالاهای اساسی، تقویت تولید داخلی و شکلدهی به بازارهای موازی منطقهای (مانند توافقات پولی دوجانبه میان ایران، روسیه و چین) از مصادیق آن است.
مدیر گروه امامت تطبیقی پژوهشکده امامت ادامه داد: تجربه موفق حزبالله لبنان در تبدیل محاصره اقتصادی به فرصتی برای تقویت کشاورزی و صنایع کوچک داخلی، نمونه عینی از کاربست «تبدیل تهدید به فرصت رضوی» در عصر حاضر است.
صبر استراتژیک
وی با بیان اینکه پذیرش ولایتعهدی توسط امام رضا (ع) هرگز به معنای مشروعیتبخشی به خلافت عباسی نبود، بلکه نوعی «صبر استراتژیک» مبتنی بر محاسبه دقیق هزینه-فایده بود، تصریح کرد: امام با علم به اینکه امتناع مطلق از پذیرش این مقام، یا موجب شهادت فوری ایشان میشد و یا سبب محرومیت شیعیان از دسترسی به منبع علم و هدایت میشد، ذیل قاعده شرعی «تقیّه» و «حفظ ذات شریف» وارد این معامله ظاهری شدند.
چگینی در ادامه اضافه کرد: شرط کلیدی ایشان که در منابعی چون عیون اخبار الرضا (ج۲، ص۱۴۲) و تاریخ طبری ثبت شده، عدم دخالت در عزل و نصبها و امور اجرایی بود؛ یعنی دقیقاً همان نقطهای که اگر وارد میشدند، مشروعیتبخش عملی به حکومت جور محسوب میشد.
مدیر گروه امامت تطبیقی پژوهشکده امامت با اشاره به کاربرد صبر استراتژیک گفت: این الگو به دیپلماسی مقاومت میآموزد که «صبر استراتژیک» در جایی کاربرد دارد که حفظ اصل جریان و شبکه مقاومت، اولویت حیاتی داشته باشد و عقبنشینی تاکتیکی در یک مسئله فرعی، به پیشرفت در اهداف کلان منجر شود.
وی با بیان اینکه امام رضا (ع) در سه حوزه هرگز ذرهای انعطاف نشان ندادند، تصریح کرد: نخست، نفی مشروعیت خلافت عباسی (که حتی به عنوان ولیعهد، هرگز برای مأمون بیعت نگرفتند). دوم، عدم تصدی مناصبی که مستلزم اجرای قوانین جور و ظلم به مردم بود (چنانکه در ماجرای اصرار مأمون برای پذیرش ولایتعهدی فرمودند: «شرط من این بود که در امور حکومت دخالت نکنم». سوم، عدم تغییر در اصول عقیدتی و افشای حقانیت اهلبیت (ع).
چگینی افزود: در عرصه دیپلماسی مقاومت امروز، نقاط «ایستادگی محض» مشخص است؛ به رسمیت نشناختن حق اشغالگری رژیم صهیونیستی، عدم تعامل با هرگونه طرح خلع سلاح مقاومت، و عدم مشروعیتبخشی به تحریمهای ظالمانه است.
پیوند رأفت رضوی و صلابت جهادی
مدیر گروه امامت تطبیقی پژوهشکده امامت با بیان اینکه شهرت امام رضا (ع) به «امام رئوف» ریشه در نصوص دینی و سیره عملی ایشان دارد، بیان کرد: این رأفت، هرگز به معنای مدارا با ظالمان و ستمگران نبود، بلکه عین «صلابت در برابر دشمنان خدا» معنا میشد.
وی در ادامه گفت: حضرت در مناظرات معروف خود با مأمون و دانشمندان ادیان، لحنی قاطع و بیپروا داشتند و هرگونه انحراف از اسلام ناب را با صراحت افشا میکردند؛ این رویکرد نیز برخاسته از منطق قرآنی «أَذِلَّةٍ عَلَی الْمُؤْمِنِینَ أَعِزَّةٍ عَلَی الْکَافِرِینَ» (مائده/۵۴) است.
چگینی با بیان اینکه این دقیقاً همان نقطه تلاقی رأفت و صلابت است که در مکتب عاشورا ریشه دارد و امام رضا (ع) به عنوان وارث حقیقی حسین بن علی (ع) آن را به کمال رساندند ،اظهار کرد: رأفت رضوی، رأفت امام بصیر و قهرمانی است که برای نجات مردم از ظلم، نه از روش انفعالی تسلیم، بلکه از مسیر جهاد تبیین و قیام آرام اما پولادین وارد میشود.
مدیر گروه امامت تطبیقی پژوهشکده امامت با بیان اینکه شهید حاج قاسم سلیمانی مصداق بارز «جامع الاضداد» رأفت و صلابت در عصر معاصر بود، اظهار کرد: او که در مناطق محرومی همچون سوریه، عراق، یمن و افغانستان حضور مییافت، میان کودکان یتیم و خانوادههای آواره چنان مهربان بود که دشمنانش نیز به «عمو قاسم» بودنش اذعان داشتند؛ اما همین فرمانده در برابر داعش و ایادی آمریکا، چنان صلابت و قاطعیتی از خود نشان میداد که لقب «شکارچی سرها» را از زبان خود تروریستها دریافت کرد.
وی افزود: این دقیقاً بازتولید همان سیره رضوی است؛ چراکه امام هشتم (ع) نیز در قبال شیعیان و مستضعفان چنان مهربان بود و در برابر طاغوت زمان خود، چنان صلب و نفوذناپذیر که مأمون را وادار به دسیسه شهادت کرد. این الگو در همه فرماندهان شاخص مقاومت مانند سید حسن نصرالله، ابومهدی المهندس نیز دیده میشود؛ کسانی که یک سو در میان مردم عادی با تواضع و رأفت زندگی میکنند و سوی دیگر در برابر دشمن صهیونیستی-آمریکایی با صلابت کوهستان میایستند.
کانون جوشش معنویت انقلابی
چگینی با بیان اینکه آستان قدس رضوی صرفاً یک مکان زیارتی نیست، بلکه کانون جوشش معنویت انقلابی و مأمن مستضعفان عالم است که از برکت وجود نورانی ثامن الحجج (ع)، همواره نگاه رزمندگان جبهه مقاومت را به سوی خود دوخته است، بیان کرد: سیره عملی حضرت رضا (ع) که در مناظرات خود همواره بر «محوریت مقاومت در برابر ظلم» تأکید داشتند، روحیهای را در زائران و خادمان این حریم ایجاد کرده که در خطوط مقدم نبرد با صهیونیسم و تروریسم متجلی میشود.
مدیر گروه امامت تطبیقی پژوهشکده امامت، افزود: رزمندگان مدافع حرم که در سوریه و عراق با داعش میجنگیدند، بارها شهادت دادهاند که پس از زیارت حرم رضوی و توسل به آن امام رئوف، با روحیهای مضاعف به میدان نبرد بازمیگشتند. این پیوند عاطفی و معنوی، مقاومت را از یک مبارزه صرفاً سیاسی به یک نهضت عاشورایی با پشتوانه امام رئوف تبدیل کرده است.
وی با بیان اینکه آستان قدس رضوی در دهههای اخیر، به فرمان رهبر معظم انقلاب از نهادی صرفاً مذهبی به مرکز فرماندهی معنوی جبهه مقاومت تحول یافته است، گفت: احداث صحن قدس (با الگوی گنبد مسجدالاقصی) در حرم مطهر، خود نمادی از عزم راسخ این بارگاه برای زنده نگه داشتن مسئله فلسطین است.
چگینی با بیان اینکه برگزاری گردهماییهای وحدتآفرین میان شیعه و سنی در این مکان مقدس برای دفاع از مسجدالاقصی و محکومیت جنایات رژیم صهیونیستی، نمونهای از این حرکت عظیم است، گفت: در جریان عملیات طوفان الاقصی، حرم مطهر با برافراشتن پرچم سیاه عزای عمومی، پیوند خود را با مردم مظلوم غزه اعلام نمود؛ اقدامی که برخی رسانهها به اشتباه آن را دعوت به جنگ تعبیر کردند، اما در حقیقت اعلام همدردی و اعلام جبههگیری معنوی در برابر توحش صهیونیستها بود.
مدیر گروه امامت تطبیقی پژوهشکده امامت افزود: همچنین در حمله تنبیهی «وعده صادق»، زائران و خادمان حرم رضوی با حضور گسترده در صحنهای مختلف، حمایت قاطع خود از اقدام سرفرازانه نیروهای مسلح ایران اسلامی را به نمایش گذاشتند.
وی با بیان اینکه لقب «عالم آل محمد» که در منابع روایی متواتر برای امام رضا (ع) ثبت شده، نشاندهنده عمق بی نظیر دانش ایشان در تمامی علوم اسلامی و انسانی است، اظهار کرد: این مقام والای علمی در شرایطی به ظهور رسید که مأمون عباسی برای تثبیت سلطه خود و تحقیر جایگاه علمی بنیهاشم، اقدام به برگزاری جلسات مناظره با حضور دانشمندان بزرگ ادیان و مذاهب کرد.
چگینی در ادامه اضافه کرد: امام رضا (ع) با تسلطی شگفتآور بر تورات، انجیل، زبور و تمامی متون کهن، تمامی آن دانشمندان را به اعتراف به عجز واداشت؛ این ویژگی، سرمشق بینظیری برای نخبگان جبهه مقاومت در عرصه جنگ نرم است.
مدیر گروه امامت تطبیقی پژوهشکده امامت با تأکید بر اینکه نخستین و مهمترین پیام این لقب برای نخبگان جبهه مقاومت در حوزه جهاد تبیین این است که میدان نبرد با شبهات دشمن، از میدان نبرد نظامی عقبتر نیست و چه بسا سرنوشتسازتر است، گفت: امام رضا (ع) با وجود آنکه در تبعید و تحت مراقبت شدید دستگاه خلافت قرار داشت، هیچگاه از مناظره و روشنگری دست نکشید و با اعتماد به نفس علمی بالا، تمامی شبهات و القائات فکری دشمنان اسلام و تشیع را یکی پس از دیگری نقش بر آب میکرد.
وی با بیان اینکه امروز دشمن صهیونیستی-آمریکایی با سرمایهگذاری عظیم در شبکههای اجتماعی، رسانههای معاند و فضای مجازی، به دنبال «جنگ روایتها» و تحریف حقایق مقاومت است، اظهار کرد: در چنین شرایطی، الگوی «عالم آل محمد» به نخبگان مقاومت میآموزد که سلاح اصلی در جهاد تبیین، علم، تخصص و تسلط بر مبانی فکری دشمن است.
چگینی در ادامه اضافه کرد: همانگونه که امام رضا (ع) برای مناظره با جاثلیق نصرانی، آگاهی کاملی نسبت به کتب و باورهای مسیحیان داشتند، امروز نیز فعالان مقاومت باید بر زبان، ادبیات، مبانی فلسفی، تاریخی و رسانهای غرب و صهیونیسم کاملاً مسلط شوند.
حلقههای علمی مقاومت
مدیر گروه امامت تطبیقی پژوهشکده امامت گفت: پیام عملی دیگر لقب «عالم آل محمد» برای نخبگان مقاومت، تشکیل شبکههای علمی و تبادل تجربیات فرامرزی است. امام رضا (ع) در مرو، با بهرهگیری از موقعیت ظاهری ولایتعهدی، بستری برای تجمع و تبادل نظر دانشمندان و اندیشمندان از اقصی نقاط جهان اسلام فراهم آوردند و این گونه، حلقههای علمی مقاومت را سازماندهی نمودند.
وی در ادامه بیان کرد: امروز جبهه مقاومت در عرصه جنگ نرم با سه لایه تهدید؛ نخست، تهدید معرفتی (شبههافکنی در مبانی دینی و انقلابی)، دوم، تهدید هویتی (تضعیف باور به آرمان فلسطین و محور مقاومت) و سوم، تهدید عملیاتی (نفوذ سایبری و اطلاعاتی) مواجه است.
چگینی با بیان اینکه الگوی «عالم آل محمد» میگوید که پاسخ به هر سه لایه، تنها با علم تخصصی و بهروز ممکن است، اظهار کرد: امروز نخبگان جبهه مقاومت (از فرماندهان میدانی گرفته تا اساتید دانشگاه و فعالان رسانه) وظیفه دارند با الهام از سیره امام رضا(ع)، ضمن ارتقاء مستمر دانش خود، این دانش را در خدمت تبیین دستاوردهای مقاومت، افشای جنایات دشمن و جذب ملتهای جهان قرار دهند.
محور سبک زندگی و ایثار
مدیر گروه امامت تطبیقی پژوهشکده امامت با اشاره به اینکه ولادت امام رضا (ع) در مدینه منوره (۱۱ ذیقعده ۱۴۸ هجری) در خاندانی رقم خورد که مقاومت در برابر طاغوت در ژن آنها نهادینه شده بود، گفت: پدر بزرگوارشان امام کاظم (ع) سالها در زندانهای هارون الرشید به سر برد و مادرشان، بانویی پاکطینت به نام «نجمه»، الگوی صبر و پایداری بود. این همان نقطه آغاز شکلگیری هویتی است که به جوان امروز میگوید: مقاومت ذاتی نیست، اکتسابی است و از بستر خانواده و تربیت صحیح نشأت میگیرد.
وی با بیان اینکه جوان درگیر با جنگ ترکیبی امروز، اگر میخواهد هویت مقاومتی خود را حفظ کند، باید از بازسازی زیستبوم خانوادگی و تربیتی رضوی الهام بگیرد، تصریح کرد: حضرت در کودکی، صحنههای زندان و شکنجه پدر را مشاهده میکرد و از همان نوجوانی، روحیه نترسیدن از قدرت ظاهری طاغوت در او شکل گرفت. پس اولین گام برای جوان امروز، بازسازی «خانواده مقاوم» و «تربیت نسل جهادی» از همان سالهای نخستین زندگی است.
چگینی افزود: امام رضا (ع) در دوران ولایتعهدی، علیرغم آنکه مأمون کاخها و اموال فراوانی در اختیارشان گذاشته بود، هرگز سبک زندگی زاهدانه و عفیف خود را تغییر ندادند. این زندگی زاهدانه در اوج قدرت، بزرگترین درس را به جوان امروز میدهد که درگیر جنگ ترکیبی با استکبار است؛ دشمن با ابزار تجملگرایی، مصرفزدگی و اشرافیگری میخواهد هویت مقاومتی را از جوان بگیرد.
مدیر گروه امامت تطبیقی پژوهشکده امامت در پایان با تأکید بر سبک زندگی ساده زیستی، گفت: جوان امروز برای حفظ هویت خود باید سبک زندگی قناعت، سادهزیستی، کار و تلاش را در پیش گیرد و بداند که وابستگی به تجملات و اشرافیگری، بزرگترین تله دشمن برای تخریب روحیه جهادی است. قرآن کریم میفرماید: «وَ لَا تَمُدَّنَّ عَیْنَیْکَ إِلَی مَا مَتَّعْنَا بِهِ أَزْوَاجًا مِّنْهُمْ زَهْرَةَ الْحَیَاةِ الدُّنْیَا لِنَفْتِنَهُمْ فِیهِ» (طه/۱۳۱) - هرگز چشم به نعمتهای دنیوی که به گروهی از آنان دادهایم میفکن تا آنان را بیازماییم.
انتهای پیام
