اسماعیل فاضل در گفتوگو با ایسنا، با اشاره به فرصتهای از دسترفته در روابط اقتصادی ایران و افغانستان، اظهار کرد: با ورود طالبان به افغانستان، موج گستردهای از سرمایهگذاران و تجار افغان به ایران سرازیر شد، اما در این مدت هیچ اقدام مؤثری برای ساماندهی، جذب و تثبیت این ظرفیت انجام نشد.
وی افزود: در این مدت، قانون مدونی برای سرمایهگذاری این افراد تدوین نشد. همچنین فرآیند اقامت و فعالیت اقتصادی آنها تسهیل نگردید؛ همین موضوع سبب شد بخش قابل توجهی از این فرصت از دست برود.
فاضل با اشاره به تحولات اخیر در پاکستان و تأثیر آن بر مسیرهای تجاری افغانستان اظهار کرد: در مقطع دیگری نیز با انتقال کالاها و سرمایهها به ایران، امکان بهرهبرداری مجدد فراهم شد، اما باز هم به دلیل مشکلات ساختاری و بوروکراسی، این فرصت به نتیجه مطلوب نرسید.
وی تأکید کرد: ایران میتواند بخش قابل توجهی از نیازهای خود را از طریق افغانستان تأمین کند، اما لازمه آن، روانسازی فرآیندهای تجاری و حذف موانع موجود است.
مشاور عالی اتاق مشترک ایران و افغانستان در ادامه به موضوع تهاتر و واردات در مقابل صادرات اشاره و اظهار کرد: صادرکنندگان میتوانند در قبال صادرات، کالاهایی مانند تلفن همراه وارد کنند تا بخشی از محدودیتهای ارزی برطرف شود، اما این مسیر نیز نیازمند تسهیل و شفافسازی است.
وی در بخش معدن، به چالشهای موجود در افغانستان اشاره و تاکید کرد: طبق قوانین افغانستان، مواد معدنی باید ابتدا در داخل افغانستان فرآوری شده و سپس صادر شود؛ این در حالی است که زیرساختهای لازم از جمله انرژی، تکنولوژی و امکانات فرآوری در این کشور محدود و پرهزینه است.
فاضل افزود: افغانستان با کمبود گاز، برق و حتی برخی مواد اولیه مواجه است و همین مسئله سبب شده که فرآوری مواد معدنی با هزینههای بسیار بالا همراه شود.
وی همچنین به موضوع کشاورزی و سرمایهگذاری در این حوزه اشاره و خاطرنشان کرد: در زمینههایی مانند پنبه، امکان سرمایهگذاری مشترک وجود دارد، اما محدودیتهای صادرات مواد اولیه و تعرفهها، مانع توسعه این همکاریها شده است و نیازمند مذاکره و اصلاح سیاستهاست.
فاضل با تأکید بر ظرفیت نیروی انسانی افغانستان گفت: نیروهای جوان افغان، بهویژه تحصیلکردگان در ایران، از توانمندی بالایی برخوردارند و حتی در بسیاری از موارد عملکرد بهتری نسبت به نیروهای ایرانی دارند؛ این یک ظرفیت مهم برای توسعه همکاریهای اقتصادی است.
وی در ادامه به ضعف در ثبت و معرفی فناوریهای ایرانی در افغانستان اشاره و اظهار کرد: با وجود اینکه بخش زیادی از تکنولوژی کارخانههای افغانستان از ایران تأمین شده، اما این موضوع بهدرستی ثبت و برندسازی نشده و اغلب به نام کشورهای دیگر مانند چین و هند شناخته میشود.
فاضل یکی از مهمترین چالشها را وضعیت نامناسب زیرساختهای حملونقل و گمرکات دانست و خاطرنشان کرد: مسیرهای ترانزیتی ایران به افغانستان، بهویژه جادههای مرزی، از وضعیت نامناسبی برخوردارند و حتی به «جاده مرگ» معروف شدهاند.
وی ادامه داد: روزانه حدود ۱۴۰۰ تا ۱۵۰۰ کامیون در این مسیر تردد میکنند، اما زیرساختها پاسخگوی این حجم نیست و تصادفات و تلفات انسانی بهطور مستمر رخ میدهد.
مشاور عالی اتاق مشترک ایران و افغانستان با انتقاد از وضعیت گمرکات افزود: امکانات موجود در مرزها در شأن ایران نیست و موجب معطلی طولانی کامیونها میشود؛ بهطوری که برخی رانندگان تا ۲۰ روز در مرزها متوقف میمانند.
فاضل در ادامه با اشاره به اقدامات طرف افغانستانی در مرزهای مشترک، بیان کرد: بخش خصوصی افغانستان در حال توسعه زیرساختهایی مانند جادههای چندبانده و پارکینگهای مسقف است، اما در طرف ایران اقدام قابل توجهی انجام نشده و این موضوع نیازمند توجه فوری و جدی است.
انتهای پیام
