محمود سیادت، در گفتوگو با ایسنا، با اشاره به تفاوت وضعیت موجود و بروکراسی در دو سوی مرز ایران و افغانستان، اظهار کرد: در گذشته وضعیت نامناسب در طرف افغانستانی بسیار بالا بود، اما اکنون، این مسئله به نزدیک صفر رسیده، در حالی که در ایران همچنان موانع اداری و پیچوخمهای غیرضروری برای فعالان اقتصادی وجود دارد.
وی با بیان اینکه این موانع از فرآیندهای گمرکی تا هزینههای جانبی مانند پارکینگ، تخلیه و بارگیری را شامل میشود، افزود: گمرک بهتنهایی قدرت حل این مسائل را ندارد و تصمیمگیریهای اصلی در سطوحی خارج از این نهاد انجام میشود. تا زمانی که اراده جدی برای حذف این مسیرهای پیچیده که عمدتا منافع شخصی را دنبال میکنند شکل نگیرد، روانسازی تجارت محقق نخواهد شد.
سیادت با اشاره به تحولات اخیر در مسیرهای ترانزیتی افغانستان اظهار کرد: با توجه به اختلال در مسیر کراچی به جلالآباد و گذرگاه ترخم، ایران در موقعیتی استثنایی قرار گرفته تا به مسیر اصلی ترانزیت این کشور تبدیل شود. این وابستگی میتواند امنیت و درآمد قابلتوجهی برای ایران ایجاد کند، اما این فرصت بهخوبی مورد استفاده قرار نگرفته است.
وی تحریمها را عاملی تأثیرگذار دانست و تأکید کرد: بیش از اثر مستقیم تحریمها، سوءاستفاده برخی ذینفعان از این شرایط، به ناکارآمدی دامن زده است.
رئیس اتاق مشترک ایران و افغانستان همچنین به فرصتهای از دسترفته در حوزه زیرساختی اشاره کرد و گفت: اگر مسیرهایی مانند آستارا به رشت در سالهای گذشته تکمیل شده بود، پس از جنگ اوکراین میتوانستیم درآمد قابل توجهی از ترانزیت کسب کنیم.
وی به مشکلات فعالان اقتصادی افغانستان در ایران اشاره کرد و گفت: در مقاطع مختلف، سرمایهگذاران افغان به دلیل بروکراسی، سختگیریهای غیرمنطقی و نبود خدمات شفاف، ایران را ترک کرده و به کشورهایی مانند امارات و ترکیه مهاجرت کردند.
سیادت افزود: حتی در سالهای اخیر نیز با وجود ورود مجدد سرمایهگذاران افغان، مشکلاتی مانند تمدید سالانه اقامت، پیچیدگی دریافت مجوزها و نبود ثبات در قوانین، مانع از ماندگاری آنها شده است.
وی با تأکید بر پیوند امنیت ایران و افغانستان بیان کرد: رفاه افغانستان، امنیت ایران را تضمین میکند. ایجاد وابستگی اقتصادی متقابل، مهمترین عامل ثبات در منطقه است.
سیادت همچنین به ظرفیتهای اقتصادی افغانستان اشاره کرد و گفت: این کشور در حوزههایی مانند کشاورزی و معدن ظرفیت بالایی دارد، اما هنوز در بخش صنعت به سطح قابلتوجهی نرسیده است.
رئیس اتاق مشترک ایران و افغانستان با بیان اینکه تراز تجاری دو کشور به نفع ایران است، افزود: بخشی از این عدم توازن از طریق خدمات نیروی کار افغان در ایران جبران میشود.
وی راهکار توسعه روابط اقتصادی را تمرکز بر کشاورزی و «کشت قراردادی» دانست و افزود: ایران میتواند با تأمین بذر، نهاده، دانش فنی و حتی ماشینآلات، تولید محصولات مورد نیاز خود را در افغانستان مدیریت کند و در مقابل، بازار مطمئنی برای کشاورزان افغان فراهم سازد.
سیادت از آغاز برخی پروژههای صنعتی مشترک خبر داد و گفت: در ماههای اخیر قراردادهایی برای راهاندازی واحدهای مونتاژ در افغانستان با سرمایهگذاری میلیوندلاری منعقد شده است. همچنین در حوزههایی مانند آبزیان، گلخانهها و واردات گوشت، همکاریهای جدیدی در حال شکلگیری است.
رئیس اتاق مشترک ایران و افغانستان با اشاره به ضعف در انتقال دانش فنی به این کشور اظهار کرد: در حالی که کشورهای دیگر مانند چین در حال آموزش نیروی انسانی افغانستان هستند، ایران هنوز از این ظرفیت بهطور کامل استفاده نکرده است.
وی در ادامه با تأکید بر لزوم تغییر نگاه در سیاستگذاریها خاطرنشان کرد: بخش خصوصی تلاش خود را انجام داده و حتی اتاق مشترک ایران و افغانستان از پایینترین رتبه به رتبه اول در میان اتاقهای مشترک رسیده است، اما برای تحقق ظرفیتهای واقعی، نیازمند همراهی جدیتر دولت و حاکمیت هستیم.
انتهای پیام
