محمد بیدگلی در گفتوگو با ایسنا با اشاره به موقعیت بیبدیل خلیج فارس به عنوان «بینالمللیترین منطقه دنیا» از نظر ژئوپلیتیک، خاطرنشان کرد: این منطقه متأسفانه در صد سال اخیر صحنه بحرانهای متعدد و حضور همیشگی قدرتهای بزرگ بوده است.
وی با ذکر این نکته که حدود ۲۰ درصد از عرضه نفت جهان(معادل ۱۸ تا ۲۰ میلیون بشکه در روز) از تنگه هرمز عبور میکند، تصریح کرد: هرگونه ناامنی در این مسیر میتواند تأثیری فوری بر قیمت انرژی، هزینههای تولید و ثبات اقتصادی جهان داشته باشد. افزایش ریسک حملونقل دریایی و جهش حق بیمه، عملاً بخشی از نفتکشها را مجبور به اجتناب از این گذرگاه کرده است.
این استاد دانشگاه در تحلیلی از ریشههای واگرایی در منطقه، سه عامل اصلی را برشمرد: دخالت قدرتهای بزرگ(بهویژه آمریکا) در ترتیبات امنیتی و نظامی خلیج فارس، وجود اختلافات مرزی حلنشده میان کشورهای ساحلی و فقدان یک نظام امنیتی مشترک و بومی است.
بیدگلی با تأکید بر اینکه جمهوری اسلامی ایران همواره بر حل مشکلات منطقه توسط خود کشورهای همسایه بدون دخالت بیگانگان تأکید داشته، ابراز تاسف کرد که این خواسته به دلیل تکرویها، انقباض در سیاستهای داخلی و پیوند برخی کشورها با نیروهای فرامنطقهای، تاکنون محقق نشده است.
وی در عین حال، سه بستر بالقوه برای همگرایی را شامل «دین مشترک، ژئوپلیتیک مشترک(همجواری و تعلق خاطر به خلیج فارس) و منابع مشترک انرژی» برشمرد و گفت: متأسفانه این ظرفیتهای عظیم تحت تأثیر عوامل ثانویه قرار گرفته و ما شاهد تنش و اختلاف طی چهار دهه اخیر بودهایم.
عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد ورامین، پیشوا و قرچک با بیان اینکه دولتهای حوزه خلیج فارس میتوانند با طراحی الگوی همگرایی منطقهای، نقش محوری در معادلات جهانی ایفا کنند، هشدار داد: اگر تنشها همچنان افزایش یابد، تنگه هرمز با خطر تغییر از یک منطقه مورد مناقشه به یک گلوگاه به شدت نظامی مواجه خواهد شد.
بیدگلی در پایان تصریح کرد: چنین تحولی پیامدهای بلندمدتی برای امنیت انرژی جهان، کشتیرانی بینالمللی و ثبات ژئوپلیتیک به همراه خواهد داشت که از هماکنون باید برای آن چارهاندیشی کرد.
انتهای پیام
