اسماعیل رحمانی در گفتوگو با ایسنا با اشاره به عدم قطعیت تقویم آموزشی و سرگردانی دانشآموزان در شرایط فعلی کشور اظهار کرد: گاهی تقویمها در ایران، فراتر از شمارش روزها عمل میکنند به گونهای که مرز بین دو فصل از زندگی یک انسان را تعیین میکنند. همواره نیمه تیرماه برای نوجوان ایرانی یک نقطه عطف گریزناپذیر است؛ تاریخی که با سرنوشت، هویت و جایگاه اجتماعی نسلها گره خورده است.
وی افزود: هر ساله در گرمای نیمه تابستان، خانههای ایرانی حال و هوایی متفاوت را تجربه میکنند؛ در اینجا، سخن از بزرگترین ماراتن علمی کشور یعنی «کنکور سراسری» است. این آزمون، به زبان مشترک نسلها تبدیل شده است؛ پلی میان خاطرات والدین از دهههای ۶۰ و ۷۰ و دغدغههای فرزندان از تستهای ترکیبی و مفهومی امروز. این گفتمان فراگی، فراتر از یک رقابت درسی، مفاهیم عمیقی مانند عدالت، شانس، تلاش و موفقیت را در لایههای جامعه بازتعریف میکند.
کنکور؛ «مناسک جمعی» نوجوانان ایرانی
این مشاور و برنامهریز تحصیلی ادامه داد: در نظام فکری و فرهنگی ما، آموزش عالی تنها یک مسیر تحصیلی نیست بلکه بستری برای تحقق مفاهیمی مانند پیشرفت، خودکفایی و عدالت آموزشی است. کنکور در این ساحت، عملا به یک «مناسک جمعی» تبدیل شده است؛ موضوعی که نوجوان را از پیله دانشآموزی خارج کرده و به ساحت بلوغ حرفهای و اجتماعی پرتاب میکند.
رحمانی گفت: این فرآیند فشرده، هویت نوجوان را بر مدار «خودکنترلی»، «تابآوری زیر فشار» و «بازتعریف خود در آینه شکست و پیروزی» استوار میسازد. در ذهن جمعی ما، رتبه کنکور نه تنها یک عدد، که سندی بر شایستگی و نوعی شناسنامه برای هویت فردی است.
سال ۱۴۰۵؛ تلاطم در میانه ماراتن
وی بیان کرد: سال ۱۴۰۵، فصلی متفاوت رقم خورد. این سال که با طوفانی از اتفاقهای بینالمللی، حزن و اندوه و شهادت آغاز شد، برای نوجوان ایرانی هم با طعم تلخ «عدم قطعیت» همراه شده است. انسجام و غرور ملی در عرصههای برونمرزی، اگرچه مایه وحدت و پیروزی بود اما در ساحت تقویم آموزشی، سایهای از التهاب و ابهام بر جای گذاشت.
رحمانی گفت: امسال با وجود قرار گرفتن در آستانه پایان اردیبهشت، همچنان صدها هزار داوطلب سرنوشت خود را در نقطهای نامعلوم میبینند. «سرگیجه تحصیلی» شاید گویاترین توصیف برای حال و هوای این روزهای جامعه آموزشی باشد.
وی افزود: فقدان یک تقویم آموزشی قطعی، آینده را در هالهای از ابهام فرو برده و هویتسازترین آزمون زندگی نوجوان را نشانه گرفته است. از سوی دیگر، سیاستگذاریهای دیرهنگام و مصاحبههای ضد و نقیض، نمکی بر زخم این دانش آموزان است.
خلأ برنامهریزی در میانه بحران
این مشاور و برنامهریز تحصیلی ادامه داد: بزرگترین کابوس این روزهای خانوادهها، بلاتکلیفی زمان برگزاری کنکور و امتحانهای نهایی است. در منطق آموزشی، اردیبهشت، ماه «حیاتی» جمعبندی است؛ زمانی برای ذخیره انرژی و تمرکز بر هدف اما امروز، داوطلبان در خلائی دستوپا میزنند که انتهای آن ناپیداست.
وی افزود: هر چند نمیتوان کتمان کرد که شرایط بحرانی ناشی از تجاوزات دشمن و سایه جنگ، اولویتهای اجرایی کشور را تحتالشعاع قرار داده است، اما نباید از یاد برد که مدیریت روانی نسل جوان، خود بخشی از پدافند غیرعامل و ضامن انسجام درونی است.
رحمانی بیان کرد: آشفتگی خبری و فوران شایعهها در شبکههای اجتماعی، تمرکز را از میزهای مطالعه از بین برده و چشمها را به پیگیری لحظهای اخبار تعویق یا تکذیب دوخته است. این وضعیت، از منظر روانشناسی تربیتی، به پدیدهی «فرسودگی تحصیلی»(Academic Burnout) دامن میزند.
وی در ادامه گفت: ذهن انسان برای تابآوری در بازههای زمانی مشخص طراحی شده است؛ وقتی «تنشِ انتظار» کشسانی مییابد و پایانی برای آن متصور نیست، مکانیسمهای دفاعی بدن دچار اختلال میشوند. استرس ناشی از «ندانستن»، به مراتب ویرانگرتر از استرس خود آزمون است.
این مشاور و برنامه ریز تحصیلی اضافه کرد: امروز، فراتر از هر زمان دیگری، نظام آموزشی کشور نیازمند یک «تصمیم قاطع» است. در شرایطی که کشور با چالشهای بزرگ خارجی دست و پنجه نرم میکند، حفظ آرامش و ثبات درونی خانوارها اهمیتی حیاتی دارد. سکوت یا پاسخهای مبهم، تنها به شعلهورتر شدن اضطرابها میانجامد.
وی افزود: همانهایی که فردا قرار است بار تخصص و تعهد این مرز و بوم را بر دوش بکشند، امروز به یک «تکیهگاه تقویمی» نیاز دارند. نظام آموزشی باید با اعلام یک تقویم تا حد امکان قطعی، به این سرگیجه تحصیلی پایان دهد تا نوجوان ایرانی، در میانه اینطوفانها، حداقل تکلیفش را با میز مطالعه و آیندهاش بداند. مدیریت روانی جامعه، امروز از مسیر شفافیت و قاطعیت در تصمیمگیری میگذرد.
رحمانی اضافه کرد: مسئولان و سیاستگذاران نظام آموزشی کشور باید، این التهاب قابل توجه در جامعه دانشآموزی و خانوادهها را با حساسیت بیشتری مورد توجه قرار دهند. حتی اگر شرایط ویژه کشور ایجاب کند که تاریخ برگزاری آزمونها در آینده دستخوش تغییر شود، اعلام یک تقویم اجرایی روشن و یک راهبرد مشخص برای پایان سال تحصیلی، میتواند بخش بزرگی از این اضطراب جمعی را فرو بنشاند.
وی افزود: دانشآموزان و داوطلبان کنکور، در حساسترین مقطع زندگی آموزشی خود به سر میبرند؛ مقطعی که در آن، برنامهریزی دقیق مهمترین سرمایه آنهاست. روشن شدن افق زمانی آزمونها، نهتنها به بازگشت تمرکز به میزهای مطالعه کمک میکند، بلکه پیام ثبات و اطمینان را نیز به جامعه منتقل خواهد کرد. ترسیم نقشهای روشن برای مسیر پیش رو، حتی در شرایط دشوار، میتواند جاده تلاش و موفقیت این نوجوانان را هموارتر کند و امید را در دل خانوادههای ایرانی زنده نگه دارد.
انتهای پیام
