حجتالاسلام والمسلمین سید مسعود عمرانی در گفتوگو با ایسنا با بیان اینکه ۲۳ ذیالقعده از روزهای برجسته در تقویم زیارتی شیعیان به شمار میرود، اظهار کرد: در منابع معتبر دینی همچون «اقبال الاعمال» سید بن طاووس و «مفاتیح الجنان» بر زیارت امام رضا(ع) در این روز تأکید فراوان شده است و همین مسئله جایگاه ویژهای به این مناسبت در میان دوستداران اهلبیت(ع) بخشیده است.
وی افزود: فرهنگ زیارت در مکتب شیعه صرفاً یک حضور ظاهری و فیزیکی نیست، بلکه بیانگر ارتباط زنده و مستمر مؤمنان با امام معصوم حتی پس از شهادت ایشان است. امام رضا(ع) در روایتی میفرمایند، هر امامی بر گردن دوستداران خود عهدی دارد و ازجمله وفای به این عهد، زیارت قبور آنان است. این نگاه، فلسفه عمیق زیارت در فرهنگ دینی را تبیین میکند.
معاون آموزشی، پژوهشی و فرهنگی دانشگاه فرهنگیان پردیس شهید بهشتی مشهد با اشاره به دلایل اهمیت ویژه روز ۲۳ ذیالقعده، خاطرنشان کرد: اگرچه بیشتر مورخان، شهادت امام رضا(ع) را در آخر ماه صفر میدانند، اما برخی منابع معتبر مانند «مسار الشیعه» اثر شیخ مفید، شهادت حضرت را در ۲۳ ذیالقعده سال ۲۰۳ هجری قمری ذکر کردهاند و همین موضوع سبب شده است که این روز به عنوان روز زیارتی مخصوص امام هشتم شناخته شود.
عمرانی ادامه داد: یکی دیگر از ابعاد اهمیت این روز، مقابله با جریانهای انحرافی آن دوران همچون «واقفه» بود. این گروه پس از شهادت امام کاظم(ع)، امامت را پایانیافته تلقی میکردند و امامت حضرت رضا(ع) را نمیپذیرفتند. برجستهسازی جایگاه امام هشتم(ع) در چنین روزی، در حقیقت پاسخی روشن به این انحراف فکری و اعتقادی محسوب میشود.
وی با تأکید بر ویژگیهای اخلاقی و معنوی امام رضا(ع)، بیان کرد: حضرت رضا(ع) در فرهنگ شیعه به «امام رئوف» و «کریم اهلبیت» شهرت دارند و بزرگان دینی نیز همواره بر جلوه محسوس رأفت و کرامت ایشان تأکید کردهاند. از این رو، روز زیارتی امام رضا(ع) فرصتی برای بازخوانی سیره اخلاقی و اجتماعی آن حضرت در زندگی فردی و جمعی است.
معاون آموزشی، پژوهشی و فرهنگی دانشگاه فرهنگیان پردیس شهید بهشتی مشهد درباره مبنای نامگذاری ۲۳ ذیالقعده به عنوان روز زیارتی امام رضا(ع)، اضافه کرد: سید بن طاووس در کتاب «الإقبال بالأعمال الحسنه» با استناد به برخی منابع کهن، زیارت امام رضا(ع) در این روز را چه از نزدیک و چه از راه دور بسیار مستحب دانسته است. پس از آن مرحوم شیخ عباس قمی نیز در «مفاتیح الجنان» این سنت را تثبیت کرد و به مرور زمان این روز در میان شیعیان به عنوان یک مناسبت شناختهشده زیارتی جای گرفت. فضیلت این روز تنها محدود به زیارت نیست، بلکه در روایات بر روزهداری در ۲۳ ذیالقعده نیز تأکید شده و این روز ازجمله روزهای ممتاز سال معرفی شده است.
عمرانی بر ضرورت استفاده معرفتی و فرهنگی از این مناسبت تأکید کرد و افزود: زیارت حقیقی زمانی تحقق پیدا میکند که همراه با معرفت باشد. امام رضا(ع) فرمودهاند کسی که با معرفت ایشان را زیارت کند، در سختترین مراحل زندگی و آخرت مورد یاری حضرت قرار خواهد گرفت. بنابراین شناخت سیره، اندیشه و سبک زندگی رضوی، لازمه زیارت آگاهانه است. یکی از مهمترین آموزههای فرهنگ رضوی، کرامت و بزرگواری در رفتار اجتماعی است. عبارت «سجیتکم الکرم» در زیارت جامعه کبیره نشان میدهد که کرامت، سرشت اهلبیت(ع) است و جامعه امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند ترویج این روحیه در عرصههای مختلف زندگی است.
وی بر نقش خانوادهها در ترویج فرهنگ رضوی تأکید کرد و گفت: مطالعه سیره امام رضا(ع) در محیط خانواده، بیان حکایتهایی از منش اخلاقی و رفتار کریمانه آن حضرت با مردم، خادمان و حتی مخالفان، میتواند نسل جوان را با سبک زندگی اهلبیت(ع) آشنا کند. در دوران امامت امام رضا(ع) نیز جامعه اسلامی با جریانهای فکری و شبهات اعتقادی مواجه بود و حضرت با مناظرات علمی و استدلالهای عقلانی به تبیین حقیقت میپرداختند. امروز نیز جامعه ما برای مقابله با شبهات نیازمند الگوگیری از همان روش علمی، منطقی و اقناعی است.
معاون آموزشی، پژوهشی و فرهنگی دانشگاه فرهنگیان پردیس شهید بهشتی مشهد با اشاره به اهمیت بهرهگیری از ظرفیت هنر و رسانه در ترویج فرهنگ رضوی، بیان کرد: تولید آثار هنری، پادکست، پویانمایی، برنامههای رسانهای و محتوای خلاقانه برای نسل نوجوان و جوان، میتواند نقش مهمی در انتقال معارف رضوی ایفا کند و زمینه پیوند عاطفی و معرفتی نسل جدید با اهلبیت(ع) را فراهم سازد.
عمرانی تصریح کرد: ۲۳ ذیالقعده تنها یک مناسبت تاریخی نیست، بلکه فرصتی برای دمیدن روح کرامت، عقلانیت، معرفت و اخلاق رضوی در متن زندگی فردی و اجتماعی است و هرچه جامعه بتواند از این ظرفیت معنوی بهتر استفاده کند، مسیر تعالی فرهنگی و دینی هموارتر خواهد شد.
انتهای پیام
