احمد قرهباغیان سهشنبه ۲۲ اردیبهشت در جریان سفر خود به زنجان و در جمع خبرنگاران، اظهار کرد: منظور از ۱۱ روز ذخیره این است که در صورت تعطیلی مراکز انتقال خون، این میزان ذخیره میتواند تا ۱۱ روز پاسخگوی نیاز مراکز درمانی برای خون و فرآوردهها باشد.
وی افزود: تحقق این وضعیت از دو مسیر انجام شد؛ نخست حضور و مشارکت مؤثر مردم و اهداکنندگان خون در کنار مراکز انتقال خون، و دوم تلاش و همراهی کارکنان و همکاران مراکز انتقال خون بهعنوان سرمایه اجتماعی اهداکنندگان.
او ادامه داد: در این مدت، با انجام آزمایشها، تأمین انواع فرآوردههای خونی و جمعآوری کافی خون در اقصی نقاط کشور، هیچ گزارشی مبنی بر کمبود خون برای بیماران مجروح و مصدوم ثبت نشده است.
مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران همچنین از افزایش آمار خونگیری در اسفند ۱۴۰۴ نسبت به اسفند ۱۴۰۳ خبر داد و گفت: میزان خونگیری در اسفند ۱۴۰۴ حدود ۱۰ درصد افزایش داشته است.
قرهباغیان با اشاره به دو گروه هدف برای خونگیری، تأکید کرد: زنان و جوانان زیر ۲۵ سال در اولویت برنامههای سازمان انتقال خون هستند.
وی عنوان کرد: در زمان جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، سهم اهداکنندگان زن حدود ۳۰ درصد بود اما این میزان بهتدریج کاهش یافته و به کمتر از ۵ درصد رسیده است.
قرهباغیان با بیان اینکه نیاز داریم زنان در چرخه انتقال خون حضور فعالتری داشته باشند گفت: در همین یک ماهه اسفند، میزان مراجعه بانوان نسبت به اسفند سال ۱۴۰۳ بیش از ۷۰ درصد افزایش یافته است.
او در ادامه درباره جوانان زیر ۲۵ سال، گفت: این گروه برای سازمان انتقال خون اهمیت ویژه دارد، زیرا عمدتاً اهداکنندگان بار اول محسوب میشوند و تا زمان علاقهمندی میتوانند در چرخه اهدا باقی بمانند. همچنین در این بازه زمانی، حضور جوانان زیر ۲۵ سال حدود ۶۰ درصد افزایش داشته است.
مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران با اشاره به روند رو به رشد سالمندی در کشور، گفت: با افزایش سن، نیاز به خون نیز بیشتر میشود؛ زیرا جراحیهای پیشرفته در سالمندان افزایش پیدا میکند و همچنین ریسک برخی بیماریها و نیاز به فرآوردههای خونی بیشتر میشود.
قرهباغیان تأکید کرد: از هماکنون باید تمهیدات لازم برای تقویت ورودی بانوان و جوانان زیر ۲۵ سال به چرخه انتقال خون فراهم شود.
مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران با تشریح روند تأمین، پالایش و بازگشت داروهای مشتق از پلاسما، گفت: در کشور دو نوع پلاسما وجود دارد؛ نخست، پلاسمای درمانی که مستقیماً وارد مراکز درمانی میشود و سازمان انتقال خون وظیفه تأمین آن را در قالب خون، پلاکت و سایر فرآوردههای خونی برعهده دارد؛ و دوم، پلاسمایی که بهعنوان ماده اولیه به شرکتهای پالایشگر داخلی و خارجی ارسال میشود تا از آن داروهای مشتق از پلاسما تولید شود.
قرهباغیان با بیان اینکه داروهای مشتق از پلاسما از جمله داروهای راهبردی و استراتژیک کشور محسوب میشوند، اظهار کرد: بیشترین میزان یارانه دارویی نیز به این گروه اختصاص دارد، زیرا تنها منبع تولید این داروها پلاسماست.
وی افزود: پلاسما برای تولید این داروها از دو منبع تأمین میشود؛ نخست، پلاسمای مازاد مراکز انتقال خون که به گفته وی، میزان آن در سال حداکثر به ۳۰۰ هزار لیتر میرسد و سازمان انتقال خون بیش از این مقدار امکان تأمین ندارد. منبع دوم نیز اهداکنندگان یا داوطلبان اهدای پلاسما هستند که میتوانند به مراکز جمعآوری پلاسما مراجعه و پلاسمای خود را اهدا کنند.
مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران تصریح کرد: برآورد وزارت بهداشت برای تأمین نیاز کشور به فرآوردههای مشتق از پلاسما، حداقل یک میلیون تا یک میلیون و ۶۰۰ هزار لیتر پلاسما در سال است؛ در حالی که سازمان انتقال خون تنها تا سقف ۳۰۰ هزار لیتر را تأمین میکند و بنابراین بخش عمده این نیاز، یعنی حدود ۹۰۰ هزار لیتر، باید از مسیرهای دیگر جبران شود.
قرهباغیان ادامه داد: بخشی از این کمبود نیز طبق برنامههای سازمان غذا و دارو توسط بخش خصوصی تأمین میشود، اما حجم فعلی تولید بخش خصوصی نیز در حدود ۲۵۰ تا ۳۰۰ هزار لیتر است و هنوز به سطح مورد انتظار نرسیده است.
وی با اشاره به مسیر پالایش پلاسما، گفت: پلاسمای سازمان انتقال خون ایران به دو پالایشگر داخلی با نامهای نوژین و مدوک تحویل داده میشود و همزمان بخشی از پلاسما نیز با توجه به درخواست شرکتهای معتبر به آلمان و اتریش ارسال میشود. داروهای مشتق از این پلاسما پس از تولید، دوباره به کشور بازمیگردند و برای مصرف در اختیار بیماران قرار میگیرند.
مدیرعامل سازمان انتقال خون در پاسخ به برخی ابهامها درباره ارتباط این روند با صادرات و واردات، تأکید کرد: این موضوع به هیچ وجه به معنای صادرات ساده پلاسما نیست.
به گفته او، در کشورهای اتحادیه اروپا ورود هر نوع فرآورده بیولوژیک تابع سختگیرانهترین مقررات است و پلاسما تنها در صورتی پذیرفته میشود که استانداردهای آن کشور را دریافت کرده باشد.
قرهباغیان افزود: برای تحقق این روند، بازرسان کشورهای مقصد باید از مراکز جمعآوری پلاسما یا مراکز انتقال خون ایران بازدید کرده و پس از تأییدهای لازم، اجازه ورود این پلاسما به اتحادیه اروپا را صادر کنند.
وی این فرایند را حاصل حدود ۱۵ سال تلاش سازمان انتقال خون ایران دانست و گفت: استان زنجان از جمله استانهایی است که پلاسمای تولیدی آن توانسته این مجوز را دریافت کند و نشان از استاندارد بالای این محصول بیولوژیک است.
وی ادامه داد: داروهای تولیدشده از این پلاسما پس از بازگشت به کشور، به سازمان غذا و دارو تحویل داده میشود و این سازمان نیز آنها را در اختیار مراکز درمانی و داروخانهها قرار میدهد تا در درمان بیماران مورد استفاده قرار گیرد.
مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران با تأکید بر اینکه مأموریت اصلی این سازمان تأمین خون و فرآوردههای مورد نیاز مراکز درمانی است، گفت: پلاسما وظیفه اصلی سازمان انتقال خون نیست و متولی اصلی آن سازمان غذا و دارو است.
قرهباغیان با اشاره به تجربه برخی کشورها در حوزه پلاسما اظهار کرد: در کشورهای اسکاندیناوی، فرانسه و انگلستان، سازمانهای انتقال خون این کار را انجام میدهند، اما کسری پلاسمای خود را از کشورهایی مانند آمریکا، آلمان، اتریش و اوکراین تأمین میکنند. بنابراین این حوزه، مأموریت اصلی سازمان انتقال خون نیست و ما نیز وارد کاری بیش از وظایف ذاتی خود نخواهیم شد.
وی افزود: اگر بتوانیم مأموریت اصلی خود را که همان تأمین خون و فرآوردههای مورد نیاز بیمارستانها است، بهخوبی انجام دهیم، بسیار مهم است. در صورت فراهم شدن امکانات و نبود هیچ خللی در این مأموریت اصلی، شاید بتوان به ورود به چنین برنامههایی نیز فکر کرد، اما در حال حاضر تمام تمرکز ما بر تأمین انواع فرآوردههای سلولی و پلاسمای مورد نیاز بیماران در مراکز درمانی است.
مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران تأکید کرد: در موضوع تأمین پلاسما، متولی سازمان غذا و داروست نه سازمان انتقال خون؛ این سازمان نیز مانند انتقال خون، زیرمجموعه وزارت بهداشت است و بر اساس مقررات و دستورالعملهای این وزارتخانه عمل میکند.
قرهباغیان درباره تأثیر راهاندازی مرکز پلاسما در زنجان بر اهدای خون، گفت: تاکنون هیچ آماری در این زمینه نداریم و در حال حاضر نیز مشکلی در جذب اهداکنندگان وجود ندارد.
وی افزود: اگر هر استان یا مرکزی اعلام کند که ایجاد مرکز جمعآوری پلاسما موجب تداخل یا اثر منفی بر فرآیندهای انتقال خون میشود، این موضوع حتماً به وزارت بهداشت منعکس خواهد شد تا برای آن راهکار مناسب تدوین شود.
وی با اشاره به فعالیت مرکز پلاسما در کرج، گفت: این مرکز که قدیمیترین مرکز پلاسما در کشور به شمار میرود، تاکنون هیچ تأثیر منفی بر فرآیند انتقال خون استان البرز نداشته است.
مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران همچنین درباره ساختار انتقال خون در کشور توضیح داد: در ایران، انتقال خون بهصورت ملی و متمرکز اداره میشود و این موضوع از افتخارات کشور و از مصادیق توسعهیافته در نگاه سازمان جهانی بهداشت است.
به گفته او، در کشور یک ستاد مرکزی و در هر استان یک انتقال خون منطقهای فعالیت میکند و در برخی استانها نیز مراکز اقماری زیر نظر مرکز استان اداره میشوند.
قرهباغیان با ذکر مثال از استان زنجان، گفت: در این استان، مراکز ابهر و خدابنده زیرمجموعه انتقال خون زنجان هستند و انتقال خون زنجان نیز بهصورت مستقیم با ستاد مرکزی در تهران در ارتباط است.
وی ادامه داد: هماکنون نزدیک به ۲۳۰ مرکز جمعآوری خون و فرآورده در سراسر کشور، حدود ۹۰ مرکز تهیه انواع فرآوردههای سلولی و پلاسمایی و ۳۳ مرکز انجامدهنده آزمایشهای غربالگری و گروهبندی فعالیت میکنند.
مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران درباره میزان مشارکت داوطلبانه اهداکنندگان خون، گفت: تمام اهداکنندگان در ایران داوطلبانه خون اهدا میکنند و آمار اهدا در کشور سالانه حدود ۲.۳ تا ۲.۴ میلیون واحد است.
وی افزود: با این آمار، بهطور متوسط انتظار میرود هر فرد حداکثر دو بار در سال خون اهدا کرده باشد.
قرهباغیان خاطرنشان کرد: حدود ۲.۶ درصد جمعیت ایران اهداکننده خون هستند، در حالی که این رقم در کشورهای توسعهیافته بهطور متوسط حدود ۵ درصد است.
انتهای پیام
