به گزارش ایسنا، علی میرسپاسی، استاد جامعهشناسی دانشگاه نیویورک، امروز در همایش امر ملی و جنگ که در دانشگاه شهید بهشتی برگزار شد، در قالب پیام ویدیویی با بیان اینکه جنگ اخیر، جامعه ایران را بیپردهتر در برابر خود قرار داد، اظهار کرد: من بسیار خوشحالم که این فرصت فراهم شد تا با همکاران و دوستانی در ایران و خارج از ایران درباره تجربه و تصوراتی که از ایرانِ دوره جنگ و حتی پساجنگ داریم، گفتوگو کنیم.
جنگ، ادامه جامعه پیش از جنگ است
وی ادامه داد: به نظر من، ایرانِ دوره جنگ به شکلی ادامه همان جامعه پیش از وقوع جنگ است و جنگ را نمیتوان یک گسست ساختاری در کشور دانست. جنگ برخی جنبههای زندگی و جامعه را برجستهتر میکند. شاید بهترین توصیف این باشد که جنگ، جامعه را مانند آینهای بسیار روشنتر در برابر ما قرار میدهد و آنچه پیشتر در جامعه وجود داشته، اما کمرنگ یا پنهان بوده، آشکارتر میشود.
میرسپاسی افزود: اگر این روایت را بپذیریم، باید بگوییم با وجود آنکه تردیدی نیست جنگ اخیر، تجاوز اسرائیل و آمریکا علیه ایران بود، اما نمیخواهم صرفاً به جنگ بهعنوان رخدادی بیرونی نگاه کنم. گرچه این بخش مهمی از پدیده جنگ است، اما بحث من این است که جنگ چگونه به لحظهای تبدیل شد که جامعه ایران خود را بیپردهتر دید.
وی تأکید کرد: جنگ، هرچند پدیدهای استثنایی و غیرمترقبه است، اما در عین حال پدیدهای افشاگرانه نیز هست؛ یعنی امر پنهان را در سطح جامعه آشکار میکند. از این منظر، شاید بهتر باشد جنگ را صرفاً رخدادی بیرون از جامعه ندانیم، بلکه لحظهای تلقی کنیم که جامعه خود را روشنتر مشاهده کرده است.
زخمهای جامعه در جنگ آشکارتر شد
این استاد جامعهشناسی دانشگاه نیویورک با اشاره به پیامدهای اجتماعی جنگ، گفت: جنگ، زخمهای جامعه را بسیار روشنتر و بیپردهتر نمایان کرد. ما در سالهای اخیر و حتی ماههای پیش از جنگ، جامعهای زخمی بودیم. میتوان این بحث را تاریخیتر هم مطرح کرد، اما دستکم در ماههای اخیر با جامعهای مواجه بودیم که زخمهای متعددی داشت.
وی خاطرنشان کرد: پیامد این زخمها نوعی استیصال ملی بود؛ بیاعتمادی شدید، فقدان همبستگی ملی، خشونت و بیرحمی زبانی که در شبکههای اجتماعی، مطبوعات و سخنرانیها مشاهده میشد. جامعهای شکل گرفته بود که دچار ترس بود و حتی در ذهن و تصور خود، نجات را صرفاً از بیرون جستوجو میکرد. جنگ تمام این مسائل را برجستهتر و آشکارتر در برابر چشمان ما قرار داد.
جنگ، ارزشهای پنهان جامعه را نیز آشکار کرد
میرسپاسی در ادامه اظهار کرد: جنگ فقط زخمهای جامعه را آشکار نکرد، بلکه ارزشهایی را هم که شاید پیش از جنگ کمتر دیده میشدند، برجسته کرد؛ ارزشهایی که در همین جامعه زخمی وجود داشت. جنگ نشان داد میلیونها ایرانی با یکدیگر همدل هستند، در دوره جنگ از هم مراقبت میکنند و در فکر دفاع از زندگی یکدیگرند.
وی افزود: این دوره نشان داد بسیاری از ایرانیان در کنار یکدیگر قرار دارند و دغدغه مراقبت از آسیبدیدگان را دارند. بنابراین، در بحث درباره جنگ و جامعه ایران، تصور ما از ایران اهمیت زیادی پیدا میکند؛ چراکه این تصور، رابطه ما را با ایران زخمی و در عین حال با ارزشهای موجود در آن نشان میدهد.
در دوره جنگ، میهن فقط یک واژه نیست
این استاد جامعهشناسی با بیان اینکه در دوران جنگ، مفهوم میهن معنای متفاوتی پیدا میکند، گفت: در دوره جنگ، میهن دیگر فقط یک واژه یا حتی یک مفهوم حقوقی نیست. برخی ممکن است ایران را صرفاً یک ایده یا نامی باشکوه از گذشته تاریخی و فرهنگی آن ببینند یا ایران را در قالب یک آینده باشکوه تصور کنند، اما اگر ایران فقط در این چارچوب دیده شود، ممکن است جنگ قابل تحمل یا حتی توجیهپذیر جلوه کند.
وی تأکید کرد: چنین تصوری باعث میشود ایرانِ اکنون فراموش شود؛ ایرانی که با زندگی واقعی مردم، رنجها، زخمها و مسائل امروز آنان معنا پیدا میکند.
انتهای پیام
