جنگ تحمیلی دوم و سوم باعث شد تا اهمیت و تقدس مکانی که تا قبل کمتر مورد توجه بود، بیشتر شود؛ مکانی که دشمن گمان میکرد با تخریب آن دیگر دانشمندی پرورش نخواهد یافت. دانشگاه؛ نقطه تحول و پرورش افرادی همچون محمدمهدی طهرانچی، عبدالحمید مینوچهر، سید امیرحسین فقهی، احمدرضا ذوالفقاری، فریدون عباسی دوانی و دیگر بزرگان بوده و خواهد بود. ایرانمان با وجود تاریخ و فرهنگ غنی زبانزد عام و خاص شده است، قومهای ایرانی نیز طی جنگهای اخیر حماسهها خلق کردند و دشمن در عجب است که نقشههای شومش به جای نابودی باعث اتحاد میشود، این مردم زمانی که جهانی جز ایران وجود نداشت، تاریخها رقم زدند و داستانهای ناگفته بسیاری دارند، داستانهایی از جنس شجاعت، غیرت، حماسه و اتحاد.
همبستگی ملی ایرانیان بر شاخصههای غنی تاریخی، فرهنگی و دینی استوار است
حجتالاسلاموالمسلمین حامد قرائتی، عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع) در گفتوگو با ایسنا ضمن بزرگداشت یاد و خاطره امام راحل و شهیدمان و آرزوی علوّ درجات برای شهداء جنگ تحمیلی سوم بیان کرد: به رغم عقب ماندگیهای تاریخی، استعمار خارجی و استبداد داخلی در دوران ستم شاهی، ایران اسلامیمان در دهههای اخیر توانسته است در حوزههای مختلف دانشی قدمهای بلند، موثر و سترگی را بردارد.
وی به موانع سرعت رشد علم در ایران اشاره کرد و ادامه داد: قدمهایی که تضمین کننده سعادت، سلامت و رفاه جامعه بوده و نیز تامین کننده استقلال ایران و عزت ایرانیان بوده است، به نظر میرسد در این میان برخی چالشها و کاستیها، فرآیند تحول بنیادین را دچار وقفه و کندی کرده باشد که عامل نخست آن شامل عدم توازن در توسعه دانش و عقب ماندن برخی از شاخههای دانشی از رشد و توسعه مورد نیاز بود.
قرائتی تصریح کرد: کاستی یا مانع دوم؛ ارتباط ناقص بین برخی از علوم و تشکیل نشدن چرخه همافزایی میان دانش و دانشمندان در برخی از حوزههای علمی به ویژه در علوم انسانی است، مانع سوم شامل عدم تناسب لازم میان مسائل و دانش است، به این معنا که نیازها و مسائل گوناگون جامعه در حوزههای مختلف علوم تجربی و انسانی باید احصاء شده و پس از اولویت بندی تبدیل به نقشه راه نهادها و مراکزی چون شورای انقلاب فرهنگی، وزارت علوم و حتی وزارت آموزش و پرورش در طراحی رشتهها و حمایت از دانشکدهها و پژوهشکدهها باشد.
وی افزود: کاستی چهارم؛ برقراری مناسبات و روابط علمی در سطح وزارتخانهها و حتی دانشگاهها و دانشکدهها با مراکز همطراز خود در خارج از کشور جهت بهرهمندی از دیدگاهها، روشها، ابزارها و یافتههای علمی است، اما به نظر می رسد اقتضائات و شرایط سیاسی و امنیتی در موارد متعددی مانع از برقراری چنین روابطی شده است. باید توجه داشت که از منظر اهلبیت(ع) علم، سلطان و عامل برتری است.
قرائتی با بیان اینکه ملتها و دولتها نه تنها برای حل مسائل داخلی بلکه برای مواجهه با تهدیدات خارجی نیازمند توسعه دانش در سطوح و شاخههای مختلف هستند، گفت: مانع ششم؛ طولانی و پیچیده بودن فرآیند آموزش در مراکز علمی از سطح مدرسه تا دانشگاه است، اعمال دیدگاههای سنتی و بیتوجهی به سرعت تحولات اجتماعی که زمینهساز تولد نیازها و ساحتهای مختلف اجتماعی است باعث شده تا دانش آموختگان در سنی آماده خدمت به جامعه شوند که بسیاری از تواناییها و فرصتهای خود را از دست دادهاند.
وی عنوان کرد: کاستی یا مانع هفتم؛ تحصیل آموزش برای آحاد مختلف اجتماعی، بروکراسی و اتوماسیونهای اداری سنتی، پیچیده، غیر هوشمند، کاغذی و غیر کارآمد باعث شده تا تحصیل دانش یا مهارت برای بسیاری از افراد جامعه مقدور نباشد و تنها کسانی بتوانند به تحصیل علم بپردازند که توانسته باشند بر غول بروکراسیهای اداری فائق آمده باشند. دانش، نهادها، منابع و ابزارهای آموزشی باید متنوع، در دسترس، کم هزینه و منعطف برای گروه ها، افراد و اقشار مختلف جامعه باشند تا آحاد مردم با هر هزینه، فرصت و توان جسمی و ذهنی بتوانند به دانش مورد علاقه خود دسترسی یافته و آن را تحصیل کنند.
قرائتی اضافه کرد: کاستی یا مانع هشتم؛ دولتی بودن آموزش است، غلبه این موضوع در ایران موجب بالا رفتن هزینه آموزه و ناکارآمدی آن شده است به طوری که تحصیل در مراکز دولتی در مواردی تبدیل به رانتی برای افراد شده و پر هزینه بودنش برای دولت موجب محدود ماندن محدوده مراکز علمی شده است. در این خصوص موانع و کاستیهای بیشتری وجود دارد که فرهیختگان و نخبگان باید با شناسایی و حل این موانع راه توسعه و ارتقاء دانش در ایران اسلامی را هموار کنند. چه اینکه تعالی، سعادت، سلامت و استقلال و عزت ملتی فراهم نمیشود مگر با ارتقاء دانش و معرفت آحاد جامعه.
وی به بیان راهکارهایی برای حفظ و تقویت انسجام ملی پرداخت و افزود: همبستگی ملی و انسجام اجتماعی در کشور ما مبتنی بر شاخصههای متعدد و غنی تاریخی، فرهنگی، دینی و ملی استوار است؛ شاخصههایی که به ویژه در دهههای اخیر و در کوران حوادث و تحولات، پیوندی وثیق یافته و به مهمترین قدرت و برتری قابل اتکا ایران به ویژه در جنگ تحمیلی دوم و سوم تبدیل شده است.
قرائتی تصریح کرد: باید تلاش همه جانبهای برای حفظ و صیانت از وحدت ملی صورت گیرد و این مهم محقق نمیشود مگر با تقویت بنیانها و برحذر بودن از موانع و آسیبها، به نظر میرسد به رغم تنوع قومیتی، دینی، اجتماعی و سیاسی موجود در ایران و به رغم مشارکت نسبی همه گروهها در اداره کشور؛ نیازمند طراحی و اجرای سازوکارهای قانونی و نهادینه شده در تنظیم روابط هستیم، در واقع قانون احزاب و اصناف نیازمند بازنگری جهت تسهیل مسیرهایی برای پیگیری مطالبات است.
وی ادامه داد: این موضوع باید در اجتماعات و همراه با موضوعات سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی مورد بازنگری، فرهنگسازی و حمایت قرار گیرد تا دشمن کمتر بتواند از خلاءها و کاستیها در حوزههای مختلف اجتماعی سوء استفاده نماید و افراد، اقشار و گروهها به سادگی و مطمئنترین روشها بتوانند خواستههای خود را مطرح کرده و پاسخ مطلوب را از مخاطبان خود دریافت کنند، بدون اینکه این مطالبه منجر به بحران شده یا هزینههای زیادی را به مردم و جامعه تحمیل کند و یا مورد سوء استفاده دشمنان قرار گیرد.
قرائتی با بیان اینکه تغییر روند خبری صدا و سیما یا متعدد شدن رسانههای فراگیر و کاسته شدن نقش حاکمیت در نظارت دقیق میتواند نتایج و دستاوردهای مهم و ارزشمندی در تعمیق انسجام اجتماعی و همبستگی ملی داشته باشد، گفت: این موضوع شاید از دید برخی بسیار پر مخاطره تلقی گردد اما تمرکز رسانهها به رسالت اجتماعی و حرفهای خود و پرهیز از تبدیل شدن به ابزارهای برتری جویی یا سیاه نمایی نیز نقش مهمی در همخوان شدن، تسهیل اجماع و تعامل اجتماعی بین اقشار، اصناف و احزاب خواهد داشت.
وی با بیان اهمیت دانشگاه در مسائل گوناگون جامعه، عنوان کرد: حمله دشمن تروریست آمریکایی و صهیونی به دانشگاهها به رغم اینکه چندی پیش در همان دانشگاهها تجمعات اعتراضی برگزار میشد، حاکی از این است که نباید از کرّ و فرّهای دانشجویی مادامی که منجر به بحران اجتماعی شود، هراسی داشت و همین دانشگاهها به رغم وجود این چالشها مورد بغض دشمن قرار گرفتند و عامل برتری و پیشرفت ما نیز بودهاند.
قرائتی اضافه کرد: اما آنچه میتواند بیش از پیش زمینهساز خلاقیت و نوآوری باشد، فاصله گرفتن از بروکراسی آموزشی، مدرک گرایی، رانت آموزشی، معیارها و ملاکهای ارتقاء رتبه و پایه اساتید و اعضای هیئت علمی، ترسیم و تنظیم هوشمندانه و به دور از تفنن و ملاحظات رابطه صنعت و جامعه با دانشگاه است. مباحث، موضوعات، سرفصلها و طرحهای آموزشی و حمایتی باید از مسائل اصلی جامعه سرچشمه بگیرد.
وی یادآور شد: به این معنا که موضوع تدریس، شیوه تدریس، ابزار آموزشی، ابزار سنجش، آزمون همگی باید از دل مسائل جامعه براید و اتحاد فرآیند و رویه آموزشی در همه موضوعات، دانشها و سطوح تحصیلی، به معنای نادیده گرفتن حیثیت، ارزش و هدف از علم است، برای هر دانش، موضوع و هر مسئله ممکن است روش، منبع و آموزش خاصی نیاز باشد، بنابراین خلاقیت دانشجو در گرو خلاقیت در آموزش و پژوهش و عبور از سنتها و کلیشهها در فرآیند و چرخه دانش خواهد بود. افراد برای موفقیت به سه عنصر امید به آینده، توکل به خدا و تلاش نیاز دارند.
به نظر میرسد هر شخصی در وضعیت فعلی کشور از خود پرسیده است که «چه کاری از دستم بر میآید؟» و همین سوال باعث شکلگیری گروهها و فعالیتهای جهادی شده است، جامعه سلامت کشور به تجمعات آمدند و مهارت خود را به صورت رایگان و الی الله در اختیار هموطنانشان قرار دادند، معلمان کلاس درسشان را از مدرسه به تجمعات آوردند، خیاطها پرچم ایران را رفو میکنند، افرادی که مهارتهای فنی داشتند؛ خانه هموطنانی که آسیب دیده بود را بازسازی میکنند و هر شخصی در هر حرفهای مهارت، توانایی و زمان خود را به دیگری اختصاص میدهد.
مشق امروز همدلی و اتحاد است، اتحادی که باعث خلق زیبایی و پیروزی شد، در این زمان که گرگ صفتان و خائنین به وطن در انتظار ضعف و شکست هستند، مردم ایران دوشا دوش یکدیگر با عزمی راسخ به جلو حرکت میکنند و به جاهلان زمانه اجازه توطئه نمیدهند و آن افرادی که بیش از همه توانایی مقابله با شبهات و توطئههای دشمنان را دارد، جامعه دانشگاهی است.
جامعه دانشگاهی باید از مسائل تفرقه انگیز پرهیز کنند
حجتالاسلاموالمسلمین علیرضا ابراهیمی، دانشیار دانشگاه قم در گفتوگو با ایسنا ضمن محکوم کردن بمباران مراکز علمی و دانشگاهها توسط رژیم صهیونیستی و آمریکا اظهار کرد: طبق کنوانسیونهای چهارگانه ژنو بمباران مراکز علمی و غیرنظامی مانند دانشگاهها و بیمارستانها یک جنایت جنگی محسوب میشود و قابلیت پیگیری در محکمههای بینالمللی مانند دیوان کیفری بینالمللی (International Criminal Court: ICC) را دارد.
وی افزود: باید در رابطه با شناسایی دانشگاهیان برای تصدی جایگاه در دانشگاهها نظارتهای دقیقی انجام شود و همت مضاعفی برای شروع دوباره فعالیتهای علمی لازم است، «مِدادُ العُلماءِ أفضَلُ مِن دِماءِ الشُّهداءِ» «مُرکّب قلم عالمان برتر از خون شهیدان است.» و امیدواریم نخبگان و اساتید دانشگاه برای احیای زیرساختهای علمی نهایت تلاش خود را به کار گیرند.
ابراهیمی تصریح کرد: جامعه دانشگاهیان با حضور مستقیم در تجمعات شبانه، نمازهای جمعه و ارتباط مجازی با دانشجویان میتوانند به حفظ و همبستگی اجتماعی کمک کنند، همچنین با این حضور مستقیم یا مجازی میتوانند درباره تاثیر حضور مردمی در صحنه و اقداماتی که میتوان در این شرایط انجام داد آگاهی بخشی انجام دهند، همچنین از پرداختن به مسائلی که باعث دوگانگی یا تشتت خواهد شد پرهیز کنند، اگر نقد دلسوزانه دارند نیاز نیست به صورت علنی بیان کنند بلکه با مسئول مربوطه ارتباط برقرار کنند.
وی عنوان کرد: اگر نظر کارشناسی و تحلیل درباره وضعیت موجود دارند عرضه کنند و سلایق و نگرشهایی که ممکن است اختلاف ایجاد کند را بیان نکنند؛ زیرا فضای عمومی باید یکپارچه وحدت پیرامون منافع ملی و ارزش های بنیادین انقلاب اسلامی ایران باشد تا فرصت سوءاستفاده از دشمن گرفته شود.
ابراهیمی افزود: دفتر ارتباط صنعت با جامعه، انجمن های علمی دانشجویی، کانونهای علمی، حضور فعالان علمی، تسهیل مباحث مربوط به گرنت (هزینهای است که از سوی نهادهای ارائهکننده به مؤسسات، نهادها، شرکتها یا افراد دیگری پرداخته میشود تا برای پژوهش، راهاندازی کسبوکار، راهاندازی شرکت نوپا یا پرداخت هزینههای آموزشی بهکار گرفته شود) و تقویت مقالات کاربردی، پیش بینی یکسری کارگاههای آموزشی ضمن خدمت برای اساتید یا برگزاری دورههای پسادکتری و تقاضا محور، ارتباطات میان پژوهشگاهها و آموزشگاهها و ارتباط میان نخبگان و مراکز علمی؛ بستر و روشهایی برای پیشبرد اهداف علمی و فناوری است.
وی یادآور شد: دستورالعملها و آییننامههایی که باعث آموزش برای رشد خلاقیت در یک مسیر مشخص نه صرفا عمومی میشود نیز به دانشجویان کمک خواهد کرد، همچنین اساتید میتوانند از آموزش محور به آموزشی پژوهشی تبدیل وضعیت شوند تا به پیشبرد اهداف علمی و دوران بحران کشور کمک کنند.
زمانی که دشمنان انسانیت به مراکز علمی و دانشگاهها حمله کردند، کلاس درس متوقف نشد و استاد در محل تخریب شده کلاس مجازی خود را برگزار کرد. بمب و موشک توانایی نابودی علم را ندارد، نخبگان علمی نیز در این شرایط از سنگر تحقیق و پژوهش به میدان میآیند تا مسیر پیشرفت کشور متوقف نشود، دانشجویان نیز در این مسیر توسعه و پیشرفت باید نقشی فعال داشته باشند.
دانشگاه محل پیدایش تفکر نوین و انقلابهای علمی و اجتماعی است، ظرفیت، جایگاه و تاثیرگذاری این مکان علم آموزی در جامعه بسیار زیاد است و با وجود چنین نقش پررنگی؛ باید بتوان با راهکارهایی عملی از این ظرفیت عظیم استفاده کرد.
تغییر نقش نخبگان از تولیدکننده مقاله به تولیدکننده راهکار
محمدمهدی ملایی، مدرس دانشگاه قم و فعال حوزه مدیریت در گفتوگو با ایسنا با بیان اینکه در شرایطی که کشور با فشارهای بیرونی، تحریمها یا بیثباتیهای منطقهای مواجه است، نقش نخبگان علمی و فناورانه از تولید صرف دانش فراتر میرود، اظهار کرد: امروز مأموریت اصلی نخبگان، «صیانت هوشمندانه از ظرفیتهای ملی» و تبدیل تهدیدها به فرصتهای ارتقاء است که نخستین محور این نقش، افزایش تابآوری علمی و فناورانه است.
وی افزود: تابآوری به معنای توانایی یک نظام در حفظ کارکردهای اساسی خود در برابر شوکها و بازگشت سریعتر و هوشمندانهتر به وضعیت پایدار است که در این چارچوب، نخبگان باید بر بومیسازی فناوریهای راهبردی، کاهش وابستگی به تأمینکنندگان خارجی در حوزههای حساس و طراحی سازوکارهای پشتیبان (Redundancy) برای زیرساختهای حیاتی همچون شبکههای داده، آزمایشگاههای مرجع و سامانههای راهبردی تمرکز کنند.
ملایی تصریح کرد: دومین محور، بازسازی مبتنی بر نوآوری است، اگر زیرساختی آسیب ببیند، بازسازی نباید صرفا به معنای جایگزینی نسخه پیشین باشد، بحران میتواند نقطه عطفی برای جهش فناورانه باشد و بهرهگیری از فناوریهای نوین، دیجیتالیسازی فرآیندها، هوشمندسازی سامانهها و ارتقاء استانداردهای امنیتی میتواند زیرساختها را کارآمدتر و پایدارتر از گذشته سازد.
وی به سومین بعد حفاظت، بازسازی و ارتقاء زیرساختهای علمی و فناورانه اشاره کرد و گفت: نقش سیاستمشاورهای دانشگاه به عنوان سومین بعد تقسیم بندی میشود، دانشگاهها باید بهمثابه اتاق فکر نظام حکمرانی عمل کنند و این نقش شامل ارائه تحلیلهای مبتنی بر داده، طراحی سناریوهای آیندهپژوهانه، ارزیابی ریسک و پیشنهاد سیاستهای عملیاتی برای مدیریت منابع در شرایط عدم قطعیت است. پیوند مؤثر میان دانشگاه و نهادهای اجرایی میتواند کیفیت تصمیمسازی را بهطور معناداری ارتقاء دهد.
ملایی افزود: در نهایت، دیپلماسی علمی اهمیت ویژهای دارد، حتی در شرایط محدودیت، حفظ ارتباطات علمی بینالمللی از طریق همکاریهای پژوهشی غیرسیاسی، انتشار مشترک مقالات و مشارکت در شبکههای علمی جهانی، مانع از انزوای علمی و افت کیفی میشود و علم ماهیتی فرا ملی دارد و حفظ این پیوندها، بخشی از امنیت و اقتدار علمی کشور محسوب میشود. به بیان دیگر، نخبگان باید از جایگاه «تولیدکننده مقاله» به سطح «تولیدکننده راهکار» ارتقاء یابند.
وی به نقش نخبگان و دانشگاهیان در انسجام اجتماعی و همبستگی ملی اشاره کرد و عنوان کرد: دانشگاه صرفا نهاد آموزش عالی نیست؛ بلکه یکی از مهمترین نهادهای مرجع اعتمادساز در جامعه است و در شرایط بحران، سرمایه اجتماعی که متشکل از اعتماد، همبستگی و همکاری متقابل است؛ نقشی تعیینکننده در ثبات و پیشرفت جامعه ایفا میکند.
ملایی اظهار کرد: نخستین کارکرد دانشگاه در این حوزه، تقویت فرهنگ گفتوگوی عقلانی است، ایجاد فضایی که در آن دیدگاههای متنوع در چارچوب احترام متقابل و استدلال علمی مطرح شوند، میتواند از دوقطبیسازی و شکاف اجتماعی جلوگیری کند و دانشگاه باید الگوی گفتوگوی مبتنی بر منطق، مدارا و تحلیل باشد. دوم، تولید روایت علمی و امیدآفرین است.
وی بیان کرد: در دوران بحران، شایعات و هیجانات میتوانند جایگزین تحلیلهای مبتنی بر داده شوند، دانشگاهیان با ارائه تحلیلهای واقعبینانه، تبیین دقیق ابعاد مسائل و ارائه چشماندازهای مبتنی بر شواهد، میتوانند اضطراب اجتماعی را کاهش داده و امیدی مبتنی بر واقعیت ایجاد کنند و امید علمی با خوشبینی غیرواقعی متفاوت است؛ این امید بر شناخت دقیق مسئله و ارائه مسیرهای عملی استوار است.
ملایی افزود: سوم، ایفای مسئولیت اجتماعی دانشگاه است، برگزاری نشستهای عمومی، کارگاههای آموزشی، ارائه خدمات مشاورهای تخصصی، مشارکت در حل مسائل محلی و تعامل فعال با جامعه، موجب تقویت پیوند میان دانشگاه و جامعه میشود و سرمایه اجتماعی دانشگاه را افزایش میدهد. در نهایت، الگوسازی اخلاق حرفهای نقش کلیدی دارد. صداقت علمی، پرهیز از افراطگرایی، مسئولیتپذیری اجتماعی و شفافیت در بیان دیدگاهها، موجب تقویت اعتماد عمومی به دانشگاه میشود، همچنین بدون اعتماد، سرمایه اجتماعی شکل نمیگیرد و بدون سرمایه اجتماعی، انسجام ملی پایدار نخواهد بود.
وی دانشجویان را بزرگترین سرمایه انسانی کشور و موتور محرک تحول در دانشگاهها معرفی کرد و گفت: بهرهگیری بهینه از این ظرفیت مستلزم گذار از مدل «دانشجوی منفعل» به «دانشجوی کنشگر» است. نخست، باید ساختارهای مشارکتمحور و مسئلهمحور ایجاد شود.
ملایی تصریح کرد: تعریف پروژههای کاربردی مرتبط با نیازهای واقعی کشور، حمایت از پایاننامههای حل مسئلهمحور و تشکیل تیمهای میانرشتهای دانشجویی، میتواند انگیزه و احساس اثرگذاری را افزایش دهد، زمانی که دانشجو نتیجه کار خود را در میدان عمل مشاهده کند، سرمایه انسانی دانشگاه فعال میشود. دوم، توسعه زیستبوم نوآوری دانشگاهی اهمیت دارد.
وی ادامه داد: تقویت مراکز رشد، شتابدهندهها و پارکهای علم و فناوری، تسهیل دسترسی به زیرساختهای آزمایشگاهی و ارائه حمایتهای مالی هدفمند، زمینه تبدیل ایدههای خلاقانه به محصولات و خدمات کاربردی را فراهم میکند، بسیاری از راهکارهای نوآورانه در شرایط بحران از دل همین تیمهای دانشجویی شکل میگیرد.
ملایی عنوان کرد: سوم، باید بر آموزش مهارتهای مکمل تمرکز شود، در شرایط عدم قطعیت، مهارتهایی نظیر کار تیمی، مدیریت پروژه، حل مسئله در محیطهای پیچیده، تفکر انتقادی، سواد رسانهای و مهارتهای ارتباطی اهمیت مضاعف پیدا میکنند و دانش تخصصی زمانی اثربخش است که با این مهارتها همراه شود.
وی یادآور شد: چهارم، تقویت مسئولیت اجتماعی دانشجویان از طریق حمایت از تشکلهای علمی، فرهنگی و داوطلبانه، میتواند حس تعلق و مسئولیتپذیری را افزایش دهد، همچنین تجربه مشارکت واقعی در حل مسائل اجتماعی، روحیه بازسازی و امید جمعی را تقویت میکند.
این مدرس دانشگاه ادامه داد: در شرایط بحران و بازسازی، نخبگان علمی و دانشگاه باید زیرساختها را تابآور سازند، دانش را به راهکار تبدیل کنند، روایت علمی و امید مبتنی بر واقعیت تولید کنند و نسل دانشجو را به بازیگری فعال در مسیر توسعه تبدیل کنند.
ملایی بیان کرد: امروز بیش از هر زمان دیگر به نخبگان علمی و دانشگاهی فعال، مسئول و اثرگذار نیاز داریم. مأموریت نخبگان تنها مأموریتی علمی نیست؛ بلکه مأموریتی ملی است، اگر علم به راهکار تبدیل شود و دانشگاه به میدان عمل متصل گردد، مسیر بازسازی و پیشرفت هموارتر خواهد شد.
جنگهای تحمیلی به ویژه دوم و سوم، موجب برجسته شدن اهمیت دانشگاهها به عنوان مراکز پرورش و تحکیم همبستگی ملی در ایران شده است. جامعه دانشگاهی، با تکیه بر تاریخ، فرهنگ و دین غنی ایران اسلامی، باید به تولید راهکارهایی عملی برای تقویت انسجام اجتماعی و رفع موانع علمی بپردازند. موانع متعددی از جمله عدم تناسب در توسعه علوم، بروکراسیهای پیچیده و هزینههای آموزشی، بر مسیر رشد علم و فناوری اثر گذاشته است. همچنین، نخبگان و دانشگاهیان باید به جای تولید صرف دانش، به تولید راهکار و ارتقا تابآوری کشور در برابر چالشها بپردازند. به منظور تحقق این اهداف، لازم است دانشگاهها به عنوان نهادهای مرجع اجتماعی فعال شوند و با ایجاد فضایی برای گفتوگوی عقلانی و تولید روایتهای امیدآفرین، به تقویت سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی پرداخته و جوانان را به کنشگران موثر در مسیر توسعه تبدیل کنند.
انتهای پیام
