مهدی کفاش در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: این گونه نوشتاری که زمانی در مرز میان نقد علمی و غیررسمی قرار داشت، امروز با فاصله گرفتن از ساختار خشک مقاله و نزدیک شدن به ناداستان، به بستری برای بیان تجربه‌های شخصی و طرح پرسش‌های تازه در جامعه تبدیل شده است.

او با اشاره به اینکه جستارنویسی، نوعی متن منسجم، علمی و نظام‌مند از گونه مقاله است که پیش از این در مرز میان نقدرسمی (علمی) و غیررسمی قرار می‌گرفت، توضیح داد: در سال‌های اخیر این متون هرچه بیشتر از متن علمی و ساختار مقاله، فاصله گرفته و به گونه‌ای ادبی از جنس ناداستان (Non-fiction) نزدیک شده است. البته در دنیا هم این گونه نوشتاری هنوز به دلیل تنوع ساختار جستارهای نوشته شده تعریفی مبهم دارد.

وی افزود: طبیعی است که نویسندگان ایرانی هم به دلیل دریافت‌های متفاوتی که از نمونه‌های ایرانی جستار خوانده‌اند، تجربه‌های متفاوتی از نوشتن جستار به خواننده ارائه دهند. طیف متفاوتی که از نوشته‌های داریوش شایگان، جلال آل احمد، محمد قائد گرفته تا یادداشت‌های شهید آوینی و روایت‌های احمد دهقان و رضا امیرخانی را دربر می‌گیرد.

تاثیر مثبت فضای مجازی در اقبال و  انتشار جستارنویسی

این نویسنده با اشاره به اقبال مخاطبان و نویسندگان به جستارنویسی تصریح کرد: در سال‌های اخیر، جستار با تعریف تازه آن به دلیل امکان ارائه در فضای مجازی که اجازه انتشار بیرون از فضای رسمی کتاب و مجلات علمی، پژوهشی و ترویجی را ممکن ساخته‌است، مورد اقبال نویسندگان جوان ایرانی قرار گرفته است.

کفاش ادامه داد: از طرف دیگر بستر تعاملی فضای مجازی امکان دریافت سریع بازخورد از خوانندگان را برای نویسنده ایجاد کرده است که این امر هم می‌تواند دلیل دیگری برای اقبال نویسندگان از جستار نویسی باشد.

وی با اشاره به ویژگی‌ها و ظرفیت‌های جستارنویسی خاطرنشان کرد: ویژگی مهم جستار، بیان نگاه شخصی نویسنده بر اساس تجربیات شخصی است که گاهی حتی باعث می‌شود جنبه احساسی بر استدلال نویسنده رجحان دسته باشد. همین فاصله گرفتن از استدلال رسمی و غلبه احساسی گاهی باعث نشان دادن وجوهی از زندگی می‌شود که پیش ز این  پنهان مانده یا دچار سانسور رسمی و خودسانسوری نویسنده بوده است.

این منتقد ادبی یادآور شد: به همین دلیل جستارهای زمانه ما نوعی از جسارت در بیان اندیشه را نمودار می کند که بستری مناسب برای طرح سؤال‌ها و چالش‌های جدی و تازه است که هنوز تبدیل به بحران نشده است و می‌توان با مشارکت اجتماعی راهی برای حل آن توسط تمام افراد جامعه یافت.

مطالعه هدفمند و تجربه زیسته، دو مولفه تاثیرگذار بر جستارنویسی

وی با اشاره تمرین‌های لازم برای یک نویسنده جوان علاقه‌مند به جستارنویسی اظهار کرد: مهمترین تمرین برای نویسندگان جوان خواندن جستارهای نویسندگان جسوری است که نوشته‌ها و روایت های‌شان در قالب کتاب‌های ناداستان منتشر شده است. این تمرین برای یادگیری اصول نوشتن و آشنایی بی‌واسطه با ساختار جستار است.

این نویسنده افزود: تمرین دیگر، تجربه بی‌پروای زندگی واقعی است که به صورت حضور در حوادث، ماجراها، بحرانها، جنگها و مشارکت در رفع آنها می‌تواند انجام شود، همچنین گام بعد نوشتن آنچه می‌اندیشند با تکیه بر این تجربه نزدیکی که پشت سر گذاشته‌اند.

انتهای پیام