دکتر مهران حسنی پژوهشگر و تحلیلگر سیاستهای توسعه گردشگری، عضو انجمن متخصصان گردشگری ایران در یادداشتی که در اختیار ایسنا قرار داد به مناسبت روز ملی موزه به این موضوع مهم و اثرگذار در حوزه گردشگری پرداخت و نوشت: امسال، با همگرایی شعار جهانی «موزهها، متحدکننده جهانی گسسته» و شعار ملی «موزهها، حافظ هویت و انسجام ملی»، با حقیقتی بزرگ روبرو هستیم، موزهها همزمان هم پلی برای گفتگو با جهان هستند و هم سدی استوار برای حفظ اصالت و هویت ما.
موزه؛ از حافظه تاریخی تا پیوند ملی
در دنیایی که مرزهای فرهنگی به شدت در حال تغییر است، موزهها نقش «شناسنامه» را ایفا میکنند. شعار ملی ما، «حافظ هویت و انسجام ملی»، دقیقاً به همین نکته اشاره دارد. موزه به ما میآموزد که از کجا آمدهایم تا بدانیم به کجا میرویم. این پیوند میان نسلها، همان چیزی است که انسجام یک ملت را تضمین میکند. از سوی دیگر، وقتی موزه با زبان هنر و تاریخ با جهان سخن میگوید، میتواند شکافهای فرهنگی را پر کرده و به عنوان یک «متحدکننده جهانی»، پلی میان تمدنها باشد.
پیوند استراتژیک، میراث فرهنگی در خدمت اقتصاد گردشگری
اما فراتر از ابعاد فرهنگی و آموزشی، موزهها یکی از ارزشمندترین «محصولات» در صنعت گردشگری محسوب میشوند. اگر میراث فرهنگی را یک داراییِ عظیم در نظر بگیریم، موزهها در واقع «نقطه اتصال» این دارایی به چرخه اقتصاد هستند.
موزهها نقش کلیدی در «اقتصاد میراث» ایفا میکنند. هر موزه، یک مقصد گردشگری است که میتواند جریان گردشگری را به سمت خود بکشد. وقتی گردشگری برای بازدید از یک موزه به منطقهای سفر میکند، این تنها یک بازدید ساده نیست؛ بلکه آغاز یک زنجیره اقتصادی است. از اقامت در هتلها و استفاده از خدمات حملونقل گرفته تا خرید صنایع دستی و صرف غذا های بومی در مراکز پذیرایی محلی، همگی تحت تأثیر جذابیت و کیفیت موزهها قرار دارند. به عبارت سادهتر، موزه «محرک اصلی» است که باعث میشود میراث فرهنگی از یک مفهوم انتزاعی، به یک منبع درآمدزای واقعی و پایدار تبدیل شود.
چشمانداز آینده، از نمایش تا تجربه
برای بهرهبرداری حداکثری از این پتانسیل، باید نگاه خود را از «نمایشِ اشیاء» به «تجربه کردنِ تاریخ» تغییر دهیم. موزههای مدرن، مکانهایی هستند که در آنها گردشگر فقط تماشا نمیکند، بلکه با تاریخ تعامل دارد؛ از طریق آموزش، تکنولوژیهای دیجیتال و روایتهای جذاب.
در استان مازندران، با برخورداری از موزههای باستانشناسی، مردمشناسی و تاریخ طبیعی،و...، ما با یک «گنجینه استراتژیک» روبرو هستیم. هدف ما باید تبدیل این موزهها به قطبهای اصلی گردشگری باشد؛ مکانهایی که هم هویت محلی را زنده نگه میدارند و هم از طریق جذب گردشگر، شکوفایی اقتصادی را برای جوامع میزبان به ارمغان میآورند.
سخن پایانی اینکه موزهها، قلب تپنده اقتصادِ فرهنگ هستند. آنها همزمان هم محافظِ گذشتهاند و هم سرمایهگذارِ آینده. در روز موزهها، بیایید با نگاهی نو، این نهادهای ارزشمند را نه تنها به عنوان مکانهای تاریخی، بلکه به عنوان ستونهای اصلی توسعه، هویت و اقتصاد ملی بشناسیم.
انتهای پیام
