داراییهای فرهنگی
-
صدایی از جنوب؛ بدون ساز و تشریفات
در جنوب ایران، جایی میان گرما و دریا، نوعی آواز شکل گرفته که بدون ساز و تشریفات، تنها با صدا و احساس روایت میشود. «شَروهخوانی» یکی از مهمترین جلوههای موسیقی آوازی جنوب ایران است که در فهرست میراث ناملموس کشور ثبت شده است و همچنان در بستر زندگی اجتماعی و آیینی مردم این منطقه جریان دارد.
-
چرا قهوه یزدی با همه قهوهها فرق دارد؟
عطر هل و قهوه در برخی محلههای قدیمی یزد، هنوز بخشی از فضای مراسم مذهبی و دورهمیهای سنتی است. «شیوه تهیه قهوه یزدی» که رواج آن به دوره قاجار نسبت داده میشود، در طول سالها از یک نوشیدنی آیینی فراتر رفته و امروز علاوهبر حسینیهها و در مراسم عزاداری، در کافهها، فروشگاههای سوغات و مغازههای بینراهی یزد نیز سرو میشود.
-
داستان «نان ساجی»
نان ساجی عشایری، یکی از سادهترین و در عین حال عمیقترین جلوههای فرهنگ غذایی کوچنشینان، روایتی زنده از سازگاری انسان با طبیعت و شرایط سخت زیستی است.
-
نوای ماندگاری از شرق ایران
در پهنه وسیع خراسان، جایی که فرهنگهای گوناگون در طول تاریخ بههم رسیده و درآمیختهاند، «موسیقی مقامی» به عنوان یکی از اصیلترین جلوههای میراث ناملموس ایران، همچنان زنده و جاری است. موسیقی مقامی خراسان نه فقط مجموعهای از نغمهها، بلکه بازتابی از هویت، تاریخ و زیست فرهنگی مردمانی است که روایتهای خود را در قالب صدا و کلام حفظ کردهاند.
-
یک نان برای نوروز
در روزهای نوروز، برخی آیینهای سنتی در نقاط مختلف کشور از جمله شهرستان قاینات (خراسان جنوبی) زنده میشود. در این میان، مهارت پخت «نان پادرازی نوروزی» بهعنوان یکی از جلوههای فرهنگ بومی این منطقه، همچنان در میان مردم رواج دارد.
-
یک جشن متفاوت برای نوروز
در روزهایی که نوروز در بسیاری از خانهها با سفرههای هفتسین و دیدوبازدیدهای خانوادگی شناخته میشود، در روستای قاضیخانی در استان همدان، سال نو با آیینی متفاوت و در دل طبیعت آغاز میشود؛ جایی که رودخانه، به جای خانه، به مرکز جشن تبدیل میشود و «سورِ چَم» روایت دیگری از نوروز را پیش چشم میگذارد.
-
نونپوشی؛ آیینی مادرانه در ماه رمضان
در کوچههای قدیمی و محلههای سنتی استان بوشهر، با فرا رسیدن ماه رمضان، آیینی برگزار میشود که در ظاهر ساده است، اما در لایههای عمیق خود، حامل باور، امید و پیوند اجتماعی است؛ آیینی به نام «نونپوشی».
-
خورش تره کوهی؛ غذای محلی و بهاری مردم ایلام
خورش تَرِگ یا تره کوهی یکی از غذاهای محلی و پرطرفدار استان ایلام است که با استفاده از گیاهان خوراکی خود رو تهیه میشود و جایگاه ویژهای در فرهنگ غذایی و سفرههای بهاری مردم این منطقه دارد.
-
ایران چرا «آینهکاری» را ثبت جهانی کرد؟ + ویدئو
تدوینگر پرونده جهانی «آینهکاری» میگوید: ثبت جهانی «هنر آینهکاری در معماری ایرانی» از آن جهت قابل توجه است که برای نخستین بار یکی از عناصر مرتبط با معماری ایرانی، با عنوان رسمی «Art of Mirror Work in Persian Architecture»، در فهرست میراث فرهنگی ناملموس یونسکو درج شده و عبارت «Persian Architecture» بهصورت رسمی در اسناد این کنوانسیون مورد استفاده قرار گرفته است.
-
زنانی که از نی و موی بز دیوار زندگی میسازند
چیق، پوشش دیواره چادر عشایر ایران؛ هنری است که با دستان زنان ایل عشایر و از دل طبیعت زاده شده است. این صنعت سنتی که از نیهای خودرو و موی بز بافته میشود، امروز به عنوان یکی از صنایع دستی ارزشمند استان کرمانشاه و ایلام شناخته میشود.
-
روایتی از دو گنجینۀ ماندگار؛ از نمدهای دستبافت تا کلاههای منجوقدوزی
نمدهای استوار که با دستهای پرتوان نمدمالان شکل میگیرند و کلاههای ظریف و پرزرقوبرقی که زنان روستای چِنشت با مهر و حوصله میدوزند، هر دو امروز به عنوان میراث ناملموس خراسان جنوبی در فهرست آثار ملی ایران ثبت شدهاند؛ گنجینههایی که داستانی دیرینه از هنر، زندگی و هویت مردم این سرزمین را روایت میکنند.
-
«عَلَمسازی»؛ میراثی که در زمان صفویه به اوج رسید و آیندۀ آن در تهدید است
اصفهان، خاستگاه یکی از صنایع دستی آیینی کمنظیر ایران است؛ «علمسازی». هنری که ریشه در دوره صفویه دارد و با ترکیب فنون فلزکاری، مشبککاری، قلمزنی، خوشنویسی و آبکاری، علمی میآفریند که نهتنها نماد عزاداری محرم است، بلکه تجسمی از ایمان، هنر و هویت جمعی مردم اصفهان به شمار میرود.
-
هنری پیچیده با آیندهای نگرانکننده!
هنر «نخلسازی یزد»، یکی از شاخصترین نمونههای صنایع دستی آیینی ایران، سالهاست بهعنوان نمادی از همنشینی هنر، باور مذهبی و سنتهای اجتماعی شناخته میشود اما به تازگی نگرانیهایی درباره آینده آن مطرح شده است.
-
آیینی با بازی و شوخی برای طلب باران
مراسم طلب باران در روستای چالاب ایلام، تنها یک آیین بومی نیست، بلکه بازتابی از نگاه مردم به هستی، باروری و احترام به عناصر طبیعی است. این آیین با تلفیق بازیهای سنتی، آوازهای بومی و نذرهای جمعی، در فهرست میراث فرهنگی ناملموس ایران ثبت شده است.
-
«یئددی لشکر»؛ کوکوی سنتی تبریز با طعمی از خاطره و هویت خانوادگی
در تبریز، کوکوی هفت لشکر یا «یئددی لشکر»، تنها یک غذای محلی نیست، روایتگر پیوندی نسلبهنسل میان مادران و دختران است. خوراکی سرشار از رنگ، عطر و هویت که با هفت ماده مغذی تهیه میشود و همچنان جایگاهی ویژه در سفرههای افطاری و مراسم رسمی مردم این دیار دارد.
-
سقز؛ میراثی از تنه درختان زاگرس
برداشت سنتی سقز از درخت بنه، یکی از کهنترین مهارتهای بومی استان ایلام، نهتنها معیشت بسیاری از روستاییان را تأمین میکند، بلکه به عنوان میراث فرهنگی ناملموس کشور به ثبت ملی رسیده است. معاون میراث فرهنگی استان ایلام از رازهای این فن، مناطق برداشت، باورهای محلی و کاربردهای دارویی و صنعتی این صمغ گرانبها گفت.