به گزارش ایسنا، پایگاه تحلیلی الف نوشت: امارات متحده عربی در دهههای اخیر با تکیه بر ثروت سرشار نفتی و مالی، از چارچوب سنتی یک شیخنشین کوچک به سوی ایفای نقشی تعیینکننده در معادلات ژئوپلیتیکی جهان عرب گام برداشته است. این کشور با اتخاذ دکترین چندلایه قدرت هوشمند، در پی تلفیق سه مؤلفه کلیدی است: قدرت سخت (نظامی و امنیتی)، قدرت نرم (اقتصادی و فرهنگی) و قدرت هوشمند (شبکهسازی استراتژیک و فناوریمحور). این رویکرد، بازتابی از تلاش امارات برای گذار از یک بازیگر تابع به یک کنشگر نظمساز منطقهای است.
محرکهای توسعهطلبی: از محدودیتهای ذاتی تا جاهطلبی ژئوپلیتیک
جبران ضعف ساختاری از طریق برونگرایی ژئوپلیتیکی
امارات با آگاهی از محدودیتهای ذاتی خود — جمعیت اندک، سرزمین کوچک و فقدان عمق دفاعی — راهبردی را در پیش گرفته که هدف آن تبدیل سرمایه اقتصادی به نفوذ ژئوپلیتیکی است. الهام از الگوی امپراتوری بریتانیا در قرن نوزدهم و تمرکز بر کنترل گلوگاههای حیاتی تجارت جهانی، مبنای این سیاست نوین است. در این چارچوب، تسلط بر بنادر و تنگههای راهبردی، بهمنزله تضمین بقا و استمرار قدرت تلقی میشود.
دیپلماسی شبکهای و فراملی
یکی از وجوه متمایز سیاست خارجی امارات، تعامل مستقیم با بازیگران فروملی است. ابوظبی با بهرهگیری از ضعف ساختاری دولتهای مرکزی در مناطقی مانند یمن، سومالی و سودان، شبکهای از روابط با گروههای محلی نظیر شورای انتقالی جنوب، سومالیلند و پانتلند ایجاد کرده است. این دیپلماسی شبکهای، به امارات امکان میدهد نفوذ خود را بدون مواجهه مستقیم با ساختارهای رسمی قدرت گسترش دهد.
همگرایی راهبردی با رژیم صهیونیستی
توافق ابراهیم و عادیسازی روابط نزدیک با اسرائیل، این اتحاد بر مبنای تبادل فناوریهای نظارتی، سایبری و راداری پیشرفته و دستیابی به عمق استراتژیک در آبراهههای جنوبی شکل گرفته است. نتیجه این روند، شکلگیری یک محور فناوری-امنیتی نوظهور است که در آینده میتواند نظم ژئوپلیتیک خلیج فارس و دریای سرخ را بازتعریف کند.
عرصههای عینی نفوذ منطقهای
خلیج فارس و جزایر سهگانه
ادعاهای ارضی امارات بر جزایر سهگانه و توسعه جزایر مصنوعی، بخشی از راهبرد کلان این کشور برای تغییر توازن قدرت در خلیج فارس است. این اقدامات در ظاهر اقتصادی، اما در عمق خود هدفمند در راستای تثبیت حضور نظامی در یکی از پرتنشترین آبراههای جهان است.
یمن: آزمایشگاه سیاست قدرت
یمن در سیاست خارجی امارات نقشی آزمایشگاهی یافته است. از تسلط بر جزیره سقطری و جزیره مایون تا حمایت از شورای انتقالی جنوب، ابوظبی در حال مهندسی محیطی است که دسترسی دائم به تنگه بابالمندب را تضمین کند. برنامههای فرهنگی، اقتصادی و امنیتی در این مناطق نیز به گونهای طراحی شدهاند که پیوندهای وابستگی بلندمدت ایجاد کنند.
شاخ آفریقا: عمق راهبردی